De Psalmen Dauids

2. Over het kerkboek van Willem van Haecht uit 1583 De Zuid-Nederlandse dichter en rederijker Willem van Haecht of Van Haagt is ca. 1530 geboren, waarschijnlijk te Antwerpen, en tussen 1585 en 1612 overleden in Noord-Nederland. In 1579 verscheen van zijn hand De CL Psalmen Davids, vervaardigd voor de Lutherse gemeente in Antwerpen. De bundel bestond uit 150 berijmde psalmen (met andere melodieën dan de sinds Dathenus in gebruik zijnde wijzen van het Geneefse psalter, dus ook met andere strofebouw), gevolgd door een tweede deel met ‘Psalmen, lofsangen, hymnen ende gheestelijke lidekens’. In 1582 en 1583 verschenen in Antwerpen herdrukken. De editie van 1583 is de laatste die verscheen tijdens het leven van Van Haecht; die tekst is de bron van deze digitale uitgave. In de derde druk uit 1583 wordt Willem van Haecht niet vermeld als auteur, anders dan in de uitgaven uit 1579 en 1582. De eerste druk is voorzien van een privilege van de Aartshertog Matthias en de tweede en derde van een van de Hertog van Parma, beide roomsgezinde vorsten. Volgens P.G. Witsen Geysbeek (deel drie van zijn Biographisch anthologisch en critisch woordenboek der Nederduitsche dichters uit 1822) geldt de derde druk als de beste en is hij buitengewoon zeldzaam. ‘De Psalmen hebben daarin nog het Roomsche bijhangsel Gloria Patris, &c. op zevenderlei wijzen in het Nederduitsch vertaald. Natuurlijk is deze berijming vrij lam en gebrekkelijk, maar toch in lang zoo walglijk niet als de bespottelijke wartaal van dathenus, waaraan de Hervormden twee eeuwen lang de voorkeur gaven boven zoo vele vrij betere berijmingen, die van tijd tot tijd in het licht verschenen.’ De psalmberijming bleef tot 1688 bij de Luthersen in gebruik. In 1671 publiceerde de Amsterdamse Lutherse drukker en uitgever Christoffel Cunradus een editie die was uitgebreid tot een compleet kerkboek, met onder andere gezangen, gebeden, geloofsbelijdenissen en De Kleyne Catechismus van D. Martinus Lutherus. In 1688 publiceerde Jan van Duisburg een bewerking van de psalmen en gezangen van Van Haecht, een jaar later voegde hij hieraan negen bijlagen toe met onder andere geloofsbelijdenissen en De Kleyne Catechismus. Dit kerkboek van Jan van Duisburg bleef tot 1779 in gebruik. In 1779 verscheen een nieuw Luthers liedboek, dat tot 1826 in gebruik bleef. Het Lutherse liedboek uit deze tijd bevatte 150 psalmen en 165 gezangen (waaronder 117 gereviseerde gezangen uit de bundel Van Haecht-Van Duisberg). In 1826 en opnieuw in 1850 verschenen synodale bundels, die braken met de inmiddels gegroeide traditie om de gezangen te laten voorafgaan door een volledig psalter. De bundel-1826 bevat alleen 376 gezangen.