Vijfde zang. Bladz. 110.
't Minste deel baart algemeene kwelling, Stremt door zijn drukking, door zijn' invloed, door 't verband, Door 't zenuwweefsel, door de vloeistof daar 't van spant, Het afgelegenst-zelf in werk en werkvermogen.
Men vergelijke den Tweeden Zang, bladz. 45.
Aldaar.
Wien de ijdle mom bedrieg', wy zien de ziekte in 't hart.
Waarom? - Om dat wy hier geene Ziekte behandelen, dan in
welke dit de oorzaak is. De overigen behooren niet tot ons Dichtstuk.
Bladz. 112
De geesten op te wekken, Is doodlijk; ô geeft rust aan 't zwak en lijdend deel, enz.
Men zie den Tweeden Zang, bladz. 43.
Aldaar.
Natuur spreekt in u door vermoeinis. Haar vermanen Is Godspraak.
Zie den Eersten Zang, bladz. 15 en volgenden.
Bladz. 113.
Ach! minder wordt de geest, die klaar, die zuiver denkt, Door wat de Wiskunst diepst, wat ze edelst heeft, gekrenkt; Min lijdt hy door 't geheim der zielkunde in te boren, Dan nietig nieuwsgerel of wartaal aan te hooren. Verga 't onnut geklap! enz.
Ach, wisten ledige hersenen, hoe zy een' kranke, die met orde
en doel gewoon is te denken, en voor wien zulk denken een behoefte is, mat hun geklap op den pijnbank leggen!
Bladz. 117.
En 't uiterst middel in een nieuwe bron van kwaad.
Vraagt men, wat dit uiterst middel zijn moge? Het zal, of de Opium, of de Aderlating zijn; beide in dit geval (waar oppakking [congestio] van bloed, en deze zonder volheid [plethora]) plaats heeft, oorzaken van nieuw leed, en zeer bedenklijk.
Bladz. 119.
Neen, 'k wederspreek u niet, verheven Mahomed!
Men weet, dat Mahomed zeide, dat het gebruik van wierook en de omhelzing der vrouwen hem moediger in den strijd en vuriger in 't gebed maakte. Ik geloof niet, dat een rechtschapen man ooit anders heeft kunnen ondervinden; maar eene ongeregelde jeugd en onrijpe of onzedelijke lichaamsverkrachtingen verwoesteden, sedert lang, het leven en levensgenot aan duizenden. - En dezen oordeelen dan wat een Dichter, een Mahomed, in het vol gevoel van zijn hart, uitstortte? - Ja, gelijk de Boileaus de Tassoos, de Merciers Homerus, en de Jean-Jaques-Rousseaus de Grotiussen.
Bladz. 123.
Natuurlijk! 't Prikklen trekt de vochten telkens aan.
Men vergelijke den Tweeden Zang, bladz. 43.
Bladz. 124.
Vermijdt de prikkling der metalen; hachlijk wapen!
Men begrijpt, hoop ik, dat ik dit niet aan den kundigen Arts zegge. Ik zegge 't den kranken, wien men somwijlen Duitsche Recepten (de Duitschers waren van ouds liefhebbers van Chemicalia, en zy zijn het nog, schoon nu alles by hen met plantvergiften, als Belladonna, Cicuta, Hyoscyamum, genezen moet worden,) aanprijst. En in allen gevalle heb ik, na zoo lang een verblijf in Duitschland, dubbele reden, de omzichtigheid met Mineraalmiddelen aan te raden; en vooral, aan te raden, dat men ze niet uit weelderigheid (gelijk ik hier zegge) gebruike of toediene.
Bladz. 127.
Versterking is geen snel, geen oogenbliklijk zwellen Des vezels, enz.
Deze plaats beveel ik aan de aandacht der genen, die altijd versterking zoeken. Men dient toch te kennen het gene men zoekt; en niet allen hebben er een genoegzaam denkbeeld van.
Bladz. 129.
Gy, eedle Oranjeschil en frische Oranjebladen!)
Voor my-zelven, zoo wel als by anderen heb ik onvergelijkelijke baat gevonden in 't gebruik der oranjebladen, met eenige lauwrierbladen daar onder, in de plaats van thee, en op gelijke wijze als deze, gedronken. Sommigen voegen er de Valeriana by. Ik heb er niets tegen.
Bladz. 129.
Zoo dra 't gevoelig brein uw prikkel slechts verdraagt, enz.
Den onbeschrijflijksten graad van het hier aangeroerd uitwerksel van het te onpas gebruikte staal heb ik zelf in mijn vroege jeugd ondervonden, wanneer my een middel van het toen uitgekomen Donum Chemicum van Loofs werd opgedrongen, het geen toen als een soort van panacee, waaraan men een' Mercurialen aart onderstelde, in taaiheid van vochten en daar meê gepaard gaande cachexie en zwakheid werd aanbevolen, maar by onderzoek naderhand bleek een bloot Martiaal te zijn.
Cookies on Poetry Cove