II.
Meoonjes aedlaer schiet zijn blikken Door 's afgronds nacht, die voor hem zwicht, 'k Zie d'onderaerdschen god verschrikken, By 't doorgebroken zonnelicht. Daer voert Homeer me, op dichtervlerken, Naer de opgescheurde hemelperken, En Venus daelt op aerde neêr, By d'ysbren moord der grieksche benden, Die Troje trappen op de lenden; Belloon holt bloedig heinde en veer.
Maer welke huis- en veldtafreelen Vervangen 't gloeiend krijgsgewoel? Hoe kunnen zy den geest niet streelen! Hoe zacht verteedren zy 't gevoel!
Den held, in beedlaerspy gedoken, Herkent, met oogen schierverbroken, De trouwste hond, en sterft van vreugd. Zijn vader smaekt in lustprieelen, Die hem een purpren ooftschat teelen, 't Genot, dat geenen steedling heugt.
Zoo kon 't vernuft van Rubens tooveren, Steeds een in zijn verscheidenheid; Zoo kon het ziel en zin veroveren Door lieflijkheên en majesteit. Ik hoor het forsch gebruisch dier vlieten, Die, blankgeschuimd, van rotsen schieten, En Ruisdal stapt hy blinkend voor. Ik mag die frissche lucht inademen, Met éénen blik natuer omvademen, By 't vrolijkzwierend maegdenchoor.
De zee ontsloot haer holle kolken, Gespleten tot op 's afgronds hart. De blixem blinkt uit zwarte wolken, Met de opgestoven golf verward. 't Roer is de onvaste vuist ontschoten. Hier huilen bleeke rampgenooten, By 't gapen van de ontzetbre kloof. Dezelfde Rubens, die den hemel Verzinlijkt, maelt dit noodgewemel, En straelt den glans van Pieters doof.
De dans maekt duizend voeten wakker, By d'uitgeborsten kermiszang. Het stroomt hier toe van veld en akker, En vlamt van kus en armenprang, En krielt van lust en lach en lonken, En bruischt en brandt van minnevonken: Dit 's de adem weêr van Rubens geest. Teniers zal, ja, onsterflijk leven, Maer nooit, nooit heeft zy zich verheven Tot zulk een levend buitenfeest.
Zon niet natuer haer zoon verrukken? By 't slot, waer by 't gewoel ontweek, Daer ging hy lentebloemen plukken, En denken, aen een zilvren beek. Daer vloeide, in luw en lomrig loover, Zijn deugdzaem hart van wellust over, Den ongewyde nooit gebaerd. Daer las hy, langs gebergte en velden, En dwaelde in 't midden van de helden, Voor de eeuwen door Homeer bewaerd.
't Geluk volgt overal zijn schreden! Die Kunstvorst van zijn vaderland, Bezocht door grooten, aengebeden, Vlocht volken in één broederband. Hoe zacht de veldrust hem verlokte, Wanneer des menschdoms ramp hem schokte,
Dan vlood hy vorstenzetels toe; Dan kon hy redeblixems slingeren, En rukte uit gramme vorstenvingeren De reeds geheven oorlogsroé.
Het schoonste ros van Rubens stallen, Welks ongeduld de baen verslindt, Doorgraeft den grond, vlamt Antwerps wallen Te ontschieten, als een wervelwind: ‘Ga ('t zal uw stouten geest verkloeken!), Van Dyck, het Vatikaen bezoeken; Verhef u daer tot Rafaël. Ga, dompel, vry van 's aerdrijks kluister, U in dier godheid zonneluister, En dat m'u boven Rubens stell'.’
Zoo spreekt de groote man, dien 't streelde, Dat zulk een lauwer opwaert schoot; Wiens ziel zoo licht een weldaed teelde, Als eenig schilderkunst-kleinood. Hy blonk in zijn geleerde wooning; Hy blonk verheevner dan een koning, Beheerscher der gekluisterde aerd. De staf benijdde zijn penceelen: Steeds was hy groot in alle deelen, En d'onnavolgbren Rubens waerd.
Pindaer maelt d'arend onbeteugeld, Terwijl zijn klauw den donder torscht,
En hy den ether, breedbevleugeld, Doorrent, met uitgezette borst. Nu klieft hy door de starredaken, Om rust ter schaêuw des gods te smaken, Die uitwoedde op 't verblijf des leeds. De blixem is zijn klauw ontzonken, Der oogen weêrlicht uitgeblonken, Zijn wiek gedaeld: hy sluimert reeds.
Soms slaept Homeer den slaep der goden, Weldra met heller blik ontwaekt. By 't reuzendenkbeeld hem geboden, By 't rustloos vuer dat hem doorblackt, Verdwalen in 't verhaeste teelen Soms Rubens spelende penceelen; Maer in zijn val blijft hy nog groot. De zon daelt uitgegloord ter kimmen, Om, starverdoovend, op te klimmen Uit d'overwolkten morgenschoot.
Cookies on Poetry Cove