I.
Fier met zijn jongsken opgevaren, Dat nauwlijks de uitgeschoten schacht Beweegt, doet de arend fix het staren In de uitgestroomde zonnepracht. Maer is zijn vadertrots bedrogen, En nijpt het blindgeschitterde oogen Voor 't hoofd der hemellichten toe, Hy wil de bastertteelt, op pennen Der hoop gevoerd, niet meer herkennen; Treurt, en versmijt die, gram te moê.
Zoo, Vondel, als gy, opgeschoten In steiler, onbeperkte vlucht, Zaegt op uw eerste dichterloten, Eene onvoldragen hersenvrucht,
Ontstaekt ge in eedlen vadertoren, En liet geen damp de vonk versmooren, In u gedaeld nit hooger woon. Volheerlijk wrookt ge u aen u - zelven: Stout klomt gy naer de stargewelven, En toovrend galmde uw zwanentoon.
De Bard, door Milton nageronnen, Heeft moedig zijn penceelen gevat. De schilden scheppen nieuwe zonnen, By 't schittren langs het wolkenpad. Het englenleger daelt: van onder Heft de oproer zich; daer rolt de donder, Den trotschen vyand tot vermaen, Eer dat de vaen der Morgensterre Gezonken, hoe zy blink' van verre, In 't stof, na korten luister, taen'.
Vergeefs! op vuergen drakenwagen Schiet Lucifer, helsch grijnzend, heen. Hy schut en stut de felste slagen Op breeden beuklaer, hy - alleen. Hy zwaeit, by trotsig boezemzwellen, Den bijl, om Gods banier te vellen, Die neêrstijgt in een gloed van licht, Waeruit Jehova's naem geschoten Den sidderenden vloekgenooten Verblindend straelt in 't bleek gezicht.
En, dalend uit een kring van zonnen, Een god gelijk, koomt Michaël. Hy koomt: reeds is het pleit gewonnen; Reeds zinken ze in den muil der hel. En, 't voorhoofd door den held verbryzeld, Brult, in des afgronds boei gegyzeld, 't Oproerig heir zijn wanhoop uit. Waer is nu 't godlijk schoon dier engelen, Die zeven- dierenvormen mengelen, By diepafgrijslijk diergeluid?
Voel ik my zin en ziele schokken, By die ontvlamde poëzy, Ginds kan me Vondel zachtjens lokken: Albaen's penceel betoovert my. 't Vereent bevalligheid en stoutheid. Weg met uw Venus, suffende oudheid! Die lang haer gordelriem verloor. Ik zoek het ideael der schoonheid, Waer de englenleest zich in ten toon spreidt, En jeugdige Eva treedt hervoor.
Zy paert de liefdestar der oogen Aen 't onschuldaedmend lipkorael, Met nachtegaelgeluid bewogen, En 't voorhoofd, dat ter wolkenzael Zich heft. Een gouden nis van stralen, De lokken, ziet men dartlend dalen
En golven. Als uit Oosterlicht Koomt zy te voorschijn, de manninne, En, als de zon aen gouden tinne, Verheugt zy de aerd met heur gezicht.
Wat reiner geest ontsteeg den chooren Der starren voor ons zondig stof? Het driemael Heilig! rijst, verloren In Godes onbereikbren lof. Geen aerdschbeid zet myne aendrift teugelen. 'k Stijg op ontvlamde aenbiddingsvleugelen Tot hem. Dael, Hemel!... Aerd, verdwijn!.... Verrukt, vernietigd, blijf ik hangen Aen bovenzonsche harpgezangen En Vondel is de serafijn!
Hy zingt de Altaergeheimenissen, En stil zweeft om des Zangers snaer, By de offerspijs der heilge disschen, Der englen opgetogen schaer. Ze zwygen voor zijn Christengalmen, Die, als 't volgeurigst wierookwalmen, Bly klimmen, door den dank ontvuerd, En d'aerdschen banneling verhemelen, Als hadden die om 't speeltuig wemelen Met de altaerkool 's mans lip gepuerd.
Maer zag de deugdgewyde Dichter 't Gemaskerd huichlaersrot vergroot, Dan rukte de achtbre Volksverlichter De logens hunner trekken bloot. Maer zag hy diepbedorven zeden De eenvoudigheid en tucht vertreden, Het hart ontglom den Waerheidszoon, En door zijn gloênde dichterader, O Hooft, werd uw eerwaerde vader Verheven op een gloriethroon.
Maer zag hy 't onrecht vierschaer spannen, En zweeten zelf van laffen schrik, Wanneer 't, gebogen voor tyrannen, 't Bevel verwachtte van één blik; Maer zag hy 't eêlste hoofd der Batten, Voor laetsten steun, het kruis omvatten, En knielen op 't schavot, dan schiep De gramschap in hem dichtervonken, En brandmerkte allen, vastgeklonken Aen schandpilaren, diep, ja, diep!
Hoe schitteren de tafereelen Van Rubens waerden stadsgenoot! Wat stoute omvatting in hun deelen! Ja, Vondel is als Rubens groot. Knielt Antwerp neder voor de voeten Van dien we als vorst der Schilders groeten,
Op Vondel boogt des Amstels strand; En beî, van 't heilig vuer aen 't blaken, Sieraed van Zuid en Noord, volmaken Den roem van 't blinkend Nederland.
Cookies on Poetry Cove