Aenteekeningen. Eerste zang.
Zoo trotsch als zijn broeder, herdenkt hy altijd Hoe hy ook de vlagge moest stryken, Wen hy Lamorael, in een ridderenstrijd, Te Brussel met lauwren zag pryken.
Dergelijk strijdspel richtte Egmont te Brussel in, ten jare 1565 (Zie Chron. van Vl. door Despars en Vernimmen. in-fol., D. II, bl. 271). Van Don Pedro a Toledo wordt er gewaegd in 't werk: Reizen van Philips II tot Gend, waerby hy als Graef wordt ingehuldigd, geschreven in 't spaensch door Jehan-Cristofle Calucta de Strella. Antw., 1552. in-fol. Zie mede Brantôme, vies des hommes illustres. Leyde, 1679, T. IV, pag. 26.
Tweede zang.
Nooit trok ik d'onbevlekten degen Dan voor mijn Vaderland en Vorst.
Egmonts woorden tot Alva, by de overgave van zijn degen.
Gewetensdwang, zoude ik u schutten?
Egmont antwoordde aen Margaretha, dat hy nooit de wapens zoude gebruiken tot het invoeren van het pauselijk geloofsonderzoek. Ongelukkiglijk, dat paus Pius V, door Pieter Comajan, bisschop van Ascoli, het gemoed van Filips II altijd daertoe opstookte, terwijl Margaretha den koning tot verzachting der placcaten aendreef. Toen in 1566 geheel den raed van State besloot de ketters te straffen, was Egmont alleen van een ander gedacht. (Beroepen Chron. van Vl. D. II. Bl. 293, 298 en 312).
De Godsdienst zag 't altaer vermorzelen Door 't duivlenheir in ketterschijn.
't Is min algemeen gekend, dat de beeldstorming haren oorsprong uit den raed der fransche ketters nam. (Ib., D. III, bl. 304).
Neen; Alva kan geen maker haten, Geen broeder van het gulden Vlies.
In 1546 waren Egmont en Alva tot ridders dier orde verheven; en over dezen was de koning de eenige bevoegde rechter.
Zou 't stael den schedel-zelv' niet sparen, Die Frankrijk tweemael beven deed?
Celui qui a fait trembler deux fois la France, schreef Frankrijks gezant.
ô Flips, herdenk wat reine wellust Ik aen uw vaderharte schonk, Wen ik een bruid, met kuische lonken, Bracht tot uw zoon, in heil verzonken.
Maria van Engeland.
Derde zang.
De bloedraed heeft beslist, en zijn baldadigheid Heeft Hoorne en Egmont eens verweerders tong ontzeid.
Zy moesten zich schriftelijk, zonder advocaet, verweeren (Hooft, Ned. Hist.)
.......... Hy sterft, gelijk hy leefde.
Eenige, weinig bekende, byzonderheden over Egmonts dood vindt men in Brantôme, beroepen boekdeel, p. 172. De volgende zijn letterlijk overgenomen uit eene oude vlaemsche Chronyke, getiteld: Dagchronyke van Vlaenderen, bl. 83, in HS. berustende ter provintiale Archiven van Oost-Vlaenderen: ‘Up den iijen dach van juny xvelxviij in den morghenstondt, tusschen den vier ende vyf hueren, vertrocken huut deser stede (Gent), uten nieuwen casteele messire Ladmorael Degmont, conte dudiet Egmont, prince de Gavere, etc. ende gouverneur van Vlaenderen, metgaders den grave van Hoorne, als ghevanghenen, met xij veendelen Spaenjaerden ende een bende ruyteren naer Dendermonde, ende zo voort tot binnen der stede van Bruusele, alwaer zy tsanderdaechs den ven der voors. maent, wesende Sinxen avent, tusschen den ellef en xij hueren ontrent der noene, beede onthooft waeren, up een schavaut, publyck alder weerelt, ende haerlieder goedynghen gheconsfisquyert. Ende naer dat de grave van Egmondt onthooft was nam den bysschop, de welcke zynen biechvader gheweest hadde, thooft van den voornoemden grave van Egmont uppe, legghende tzelve in eene zelveren patheele, draghende tzelve alzo vander steltynghen; en wiert tvoornoemde hooft an tzelve lichaem ghenaeyt, ende was binnen acht daghen daernaer tSotteghem begraven; waeromme alle de cloeken van alle de prochien, daer hy heere over was, luuden zes weken lanck.’
Vierde zang.
Ja, Moeder (roept een kind)! ik zal mijn Vader wreken!
De tweede van Egmonts zonen heeft den onbrekelyken afkeer tegen de Spanjaerts behouden. (Chr. van Vl. door Despars en Vernimmen, D. II, bl. 334).
Vijfde zang.
En Belgie vond den lijkschat weêr.
Egmonts graf, dat men in den brand van Sotteghems kerke ten jare 1645 verdwenen dacht, werd er, onder 't hoogaltaer, in 1804, ontdekt (Zie procès-verbal de la découverte des restes du comte d'Egmont in de Annales Belgiques. P. 360). Het kasteel van Egmont ziet men in Sanderus Flandria illustrata. Men bejammert dat men er de oude, eerbiedwaerdige gedaente van veranderd hebbe. De kasteelbrugge van dien tyde bestaet alleen nog gedeeltelijk: volgens de overlevering knielde Sabina, met hare talryke kinderen, er op, toen men Egmonts heilig lijk ter ruste voerde. Deze wenk zy voor onze vaderlandsche Schilders niet verloren! Het zwaerd, waermede beide Graven onthalsd werden, bewaert men te Beloeil (Guide pittoresque en Belgique. Brux., 1838).
Wiens lijk de brug ten vryburcht was.
Men legt Oranje, by zijn afscheid van Egmont, de woorden in den mond: Gy zult de brug zijn, die de Spanjaerts zullen vertrappelen om het Land in te rukken!
Cookies on Poetry Cove