Wilhem de Derde

Wilhem de III. Achtste boek.

't VErnielend krygsgeweld, dat woed in alle landen Van 't uytgeteerde Euroop, daar d'oorlogsfakkels branden, Vergunt den Vorst geen rust, maar wekt van tyd tot tyd Zyn heldenarrebeid. hy wapent zich ten stryd.

De Koning steekt weder over uit Engeland,Hy moet al weêr door zee met opgespanne doeken Laveeren, om de magt van Vrankryk op te zoeken In Karels Nederland, den krygsstoel van Belloon, Daar hem zyn leger wacht. pas treed hy op den troon, Of word gedwongen om naar 't heir der Bondgenooten Te keeren met zyn Britsche en Nederduitsche Grooten, Doorluchte mannen, die, van Mavors opgevoed, Steets blyken gaven van hun oorlogskunde en moed. Hoe menigmaal zal ik door Nereus watervelden U volgen, en uw vloot, ô voorbeeld aller Helden, Geleiden van de kust der Britten naar het strand Der Batavieren, uw geboorte- en vaderland?

Myn Zangheldin, gewekt door schorre krygsbazuinen, Begeeft zich weder 't scheep, daar 't krytgebergt zyn kruinen Tot aan de wolken beurt, en steekt van d'oevers af Met Wilhems zeebanier, en volgt zyn legerstaf. Men licht een groot getal van mannen, die voor dezen In 't Iersche koninkryk hun oorlogspligt beweezen, En zendze naar de kust van Vlaandren, om de magt Van 't Bondgenootschap, daar de Vorst zyn hulp van wacht, Te sterken, en 't geweld der Fransche roofgedrogten, Dat gansch Europe ontrust, te keeren op hun togten: Want Karels erfland word gedreigt aan allen kant, De dorpeling verwoest, en schuur en hut verbrand. De Koning Lodewyk, door oorlogslust gedreven, Had zich in 't leger met zyn hofgezin begeeven, En Namen, lang vermaard door sterkte, wechgerooft.

en begeeft zich naar zyn leger.De Britsche Troonmonarch, en Neêrlands Legerhoofd Neemt afscheid van den Staat, daar duizend onderdaanen Hem voorspoed wenschen, en begeeft zich by zyn vaanen De dappre Beyervorst, tot Landvoogd aangestelt, Bereid zich, als 't gerucht de komst des Konings meld, Om hem naar waarde met zyn hofstoet op te wachten. Zy treên in krygsgesprek, en scherpen hun gedachten, Om 't heir van Lodewyk een voordeel af te zien, En Luxenburg in 't veld kloekmoedig 't hoofd te biên. De legers trekken door de landen hene en weder, En slaan de tenten voor elkanders oogen neder.

Het Bondgenootschap vlamt op stryden. 't oorlogsvuur Ontvonkt den legerknecht, en groeit van uur tot uur In 't edelmoedig hert van ruitren en soldaaten. Elk wil op 't bed van eer zyn dierbaar leven laaten, Of zegepraalen van den vyand in den slag. Zo word de moed van 't volk door Wilhems krygsgezag Ontsteeken, en 't getal der strydbre hulpgenooten Vermeerdert dagelyks in 't leger, om dien grooten En onversaagden Held, die voor Europe waakt, Te dienen in den nood, terwyl de tyd genaakt Om 't heir van Lodewyk, zo groot en vol vermogen, Met uitgetogen zwaard te trekken onder d'oogen.

Hy moedigt zyn benden.De Britsche Veldheer spreekt zyn metgezellen aan: 't Is tyd, ô mannen, om den vyand op te slaan, En over het verlies van Namen ons te wreeken. Hoe Luxenburg 't gevecht steets weigerde, is gebleeken. Nu moeten wy zyn heir verrassen, en, in spyt Van zyn voorzigtigheid, hem dwingen tot den stryd. Grypt moed myn helden, die, bekranst met laurebladen, In 's vyands bloed geverft, door uw manhafte daaden Uw naam onsterflyk maakt, en streeft hoe langs hoe meer Door oorlogsdeugd ten top der ewigdurende eer. Ik zag u menigmaal uw dierbaar leven waagen, De dood braveeren, en op 's vyands nederlaagen In 't bloedig veldgevecht of zwaar beleg der steên Uw zege stichten en vermaarde krygstropeen.

Bewaart de glori door uw wapenen verkregen. Zo blinke in ewigheid de luister van uw degen Hier boven aan 't gesternt. zo roem' van eeuw tot eeuw De nazaat uw bedryf. valt aan op 't veldgeschreeuw, Op 't oorlogsteken, dat myn krygsgezag zal geeven, En dient my als voorhene, ô helden, met uw leven. Ik zal uw trouwen dienst erkennen, en uw moed Beloonen naar waardy in voor- of tegenspoed. 't Is my genoeg, als elk zyn pligten zal betrachten: Want van Gods gunst staat ons de zege alleen te wachten. Zo spreekt de Koning voor zyn heir op 't oorlogspaard. Daar elk hem bystant zweert, en zwaait het glimmend zwaard Tot driemaal achter een. de magt der Batavieren Treed naar den vyand toe met vliegende banieren, Met wapentassen, ryk gevult met kruit en loot. De Brittenlander, Spaansche en Duitsche bondgenoot Bezet de posten, door den Veldheer aangewezen, En yvert om zyn pligt te toonen als voordezen.

Gevecht by Sseenkerken.Daar valt de krygsknecht aan, en lost aan allen kant De donderbussen, dat de lucht en 't vechtperk brand, Dat aarde en hemel dreunt. de Fransche benden leggen, Bebolwerkt van een berg, begroeit met dichte heggen, En kreupelbossen, tot haar heirpost uitgezocht, Om Wilhems krygsgevolg te stuiten op den togt; En, van een schans gedient, bezet met bateryen, Den fellen aanval af te keeren onder 't stryen.

Een diepe veldmoeras omringt de linke zy Van Vrankryks heir, en zet den vyand voordeel by. Doch 't werk, hoe zwaar in 't oog, valt licht om uit te voeren, Als een stantvaste wil zich nimmer laat ontroeren Door laffe vrees, maar vaart met lust in arbeid voort. Dan treft de schutter, door zyn glorizucht bekoort, Het voorgestelde wit. zo streeft men, nooit verlegen, Noch voor gevaar beducht, langs ongebaande wegen Ten top van eere, en blyft onsterflyk door 't bestaan. Zo tast de Britsche Vorst zyn tegenstanders aan, En wint den heuvel, dien de Franssen kloek beschermen, Na dapper vechten, door beleid en kracht der armen. De mannen storten van den bergtop naar beneên, Door kogels, sabels en granaaten afgestreên, Ontsielt of zwaar gewond. het laauwe bloed der helden Druipt neder van de kruin des heuvels op de velden. De Bondgenoot houd lang zyn aangewonne post Door moedig stryden in, schoon 't werk veel mannen kost, En maakt zich meester van kortouwen en mortieren, Op Vrankryks legerplaats geplant. de Batavieren Beschermen lang den buit, (terwyl de strydgenoot Hun moedig bystant bied) en schieten schoot op schoot Op d'aangedronge magt en vyandlyke benden, Die zich op d'orders van den Veldheer derwaarts wenden, Om 't noodig oorlogstuig, door moed en dapperheid Verovert, hun geweld t'ontrukken. yder pleit

In 't harnas voor zyn Heer, voor 't recht en d'eer der landen. Zo vliegt elks glori, daar de zwavelvuuren branden, In 't midden van de vlam ten hemel. 't grof kanon Verheft der helden deugd veel hooger dan de zon, En galmt hun daaden uit met donderende toonen, Dat dal en heuvel kraakt. zo stryden Mavors zoonen. Zo staat de Bondgenoot in 't smookend vechtperk pal, Maar 't heir van Lodewyk, veel grooter in getal, Verpoost van tyd tot tyd zyne afgesloofde knechten, En sterkt elk ogenblik zyn vaanen, onder 't vechten, Met versche mannen, met kanon en krygsgevaart. 't Schynt of hier 't aartryk, weêr bevrucht, soldaaten baart; Als Kolchis grond, wel eer bezaait met draketanden, (Gelyk d'aaloudheid dicht) door koning Jazons handen. Niet anders groeit op 't veld de magt van Lodewyk

Einde van den stryd.Van alle kanten aan. de Vorst van 't Britsche ryk Beveelt zyn krygsgevolg in orde en met geleden Te rug te trekken, en den fellen stryd op heden Te staaken. yder voert, op 't koninklyk gebod, Zyn legerknechten af, en wenscht een beter lot: Dewyl de krygskans gunt de zege aan geen van beiden. Zo eindigt het gevecht, en bei de legers scheiden. Maar 't vechtperk legt bezaait met lyken, in den slag Van wederzyde ontsielt. ô dodelyke dag Voor veelen, die hun bloed vergooten, en hun leven Op 't yslyk krygstoneel, daar zo veel mannen bleeven,

Verruilden voor de dood! ô gruwelyk gezigt, Gy toont ons klaar wat haat en vyantschap verricht! God Febus zelf (wien zou dit schouspel niet verveelen?) Besterst, en spoelt zyn as en smookende gareelen In Nereus plassen af. de Vader staat verzet, En dryft de rossen van zyn zonnekoets te wedt Veel vroeger als voorheen. de Boschgodinnen klaagen, En treuren op de doôn, door droefheid neêrgeslagen: Zy mengen 't heldenbloed met traanen op den grond, En kussen een voor een den bleekbesturven mond. De Koning Wilhem kiest een heirpost voor zyn mannen, En geeft bevel om straks de tenten op te spannen. Hier dankt de legerknaap den hemel, die den Vorst Beschermde, en 't doodlyk loot afkeerde van zyn borst: Want zyne dapperheid ontzag geen krygsgevaaren In 't midden van 't gedrang der vyandlyke schaaren. Hy waagde in 't veldgevecht zyn leven onversaagt: Dat leven, zelf door God verdedigt, word belaagt

Verradelyk toeleg op het leven van den Koning.Van schelmen, omgekocht door Vrankryks goude schyven, Verraders, die hun loon voor snoode moordbedryven Verwachten van den Vorst, die 't Leliryk gebied. Hoe zal myn Zangheldin het geen in 't heir geschied Verhaalen zonder schrik? ik zie de zonneglanssen Verbleeken aan 't gewelf en hun verheve transsen. De waereld siddert op haar as. de hemel beeft. En 't reedlyk schepsel, dat die gruwelen beleeft,

Staat doots. de tong verstyft, en weigert om te spreeken. Hoe kan een menschenhert zo snood een opzet queeken, En baaren, van de hel bezwangert, zulk een vrucht, 't Bederf van gansch Euroop, daar God en mensch om zucht?

Grandval, aanleider van 't schelmstuk,Grandval, een edelman, maar van de deugd verbastert, In Vrankryk voortgeteelt, met schelmen, waard gelastert, In 't vloekverbond getreên, besluit Vorst Wilhems dood, En maakt zich schuldig aan een gruwelstuk, zo groot Als ooit wierde uitgedacht. men had een jaar te voren Alrede 't moorduur in den veldtogt uitverkoren; Maar 't werk wierd door 't vertrek des Konings toen gestoort. Dien aanslag zal men nu hervatten. 't loon bekoort Den meester; die zich vleit met rykdom, hooge staaten, En titelen van eer. maar neen, de Grooten haaten d'Uitvoerders van 't verraad, schoon 't schelmstuk word bemint. En of de zaak gelukt, het loon, dat u verblind, Verwoede monsters, zal niet volgen. uw verwachting Zal u bedriegen, en vervloeking en verachting De prys verstrekken van uw gruwelyk verraad: Ja wroeging, die de ziel met geesselroeden slaat, 't Gewisse brandmerkt, en met scherpgewette tanden, Tot wraak van 't lasterstuk, steets knaagt aan d'ingewanden, U beulen nacht en dag. dan zult gy grooter smert, Onlydelyker pyn gevoelen in uw hert, Als eer Prometheus, om 't ontrooven van de vonken Der zonne op Kaukasus met ketenen geklonken,

Most dulden, daar hy wierd door Jovis adelaar In d'ope borst gepikt. maar gy, ô moordenaar, Vervloekte koningsbeul, gy staat naar Wilhems leven, Door zucht voor Lodewyk en Jakob aangedreven, En schrikt niet voor de straf, die volgen zal. de tyd Is reeds bestemt: wanneer de Vorst langs 't leger ryd, Of zich op weg begeeft om Vrankryks magt t'ontdekken, Dan zal men 't edel bloed vergieten; en voltrekken, In een bedekten weg gelegen, 't gruwelstuk, Door moordroers, op zyn borst gelost; en, zo 't geluk 't Vertrek begunstigt, naar de Fransche tenten vluchten Te post in zegepraal, en deelen de geruchten Van Koning Wilhems dood aan 't gansche leger uit, Ja roemen in dien moord. dit 's 't oogwit. dit 's 't besluit. Maar God, die lang den Held beschermde in lyfgevaaren, Bevryd hem voor 't geweld der woedende barbaaren.

gevangen, Het opzet word ontdekt; Grandval gevangen voor Den rechterstoel gesleept: hy geeft den Raad gehoor, Die naar de waarheid vorscht, en openbaart met schanden De voorgenome zaak, zelf buiten pyn en banden.

en met de dood gestraft.Hy word ter dood gedoemt, en sneuvelt op 't schavot Door handen van den beul. dit is der schelmen lot. Verraders, spiegelt u, en laat zyn straf u leeren, Nooit naar der Vorsten bloed te dorsten, noch te zweeren, Op hoop van loon, 't bederf van 't koninklyk geslacht. Tirannen worden zelfs met oneere omgebragt.

Het heir van Vrankryk zoekt terwyl door donderklooten'

Charleroy gebombardeert,Door bomben, voortgestuuwt van buskruit, en geschooten Uit yzre buiken der mortieren; door geweld Van zwaare stukken en kortouwen, op het veld Voor Charleroy geplant, die vesting te bespringen, En onder 't rookend puin met haar bezettelingen Te smooren door dien gloed. twee werven word de zon Gewekt door 't dreunen van 't verslindende kanon, En door den dikken damp van zwavel, onder 't klimmen Uit Nereus pekelbron, verduistert aan de kimmen. Twee dagen word de stad beschoten, en geblaakt Door bliksems van't metaal: maar Vrankryks Heirvoogdstaakt

en weder verlaaten.Zyn opzet, en geeft last om aanstonds, onder 't roeren Der trommen, 't leger van de wallen af te voeren: Want Koning Wilhem houd een waakend oog in 't zeil: Hy slaat zyn handel gade, en slaaft voor Neêrlands heil.

De legers trekken uit het veld.Het herfstsaizoen, gevolgt van ongestuime vlaagen, En regenbuijen, die de legerknaapen plaagen, En dwingen 't open veld te ruimen, naakt in 't end. De legers trekken af. elk voert zyn regement Naar d'aangeweze stad: daar rusten d'oorlogslieden Zo lang tot eindelyk de noordsche stormen vlieden,

De somer opent den veldtogt:En aangenamer lucht de beemden voedsel geeft. Dan prest de Britsche Vorst zyn heir te velde, en streeft Den Franschen vyand met zyn Bondgenooten tegen. Zyn krygsbeleid verkiest een heirpost, wel gelegen,

En veilig voor zyn volk. zo doet de Veldheer van Den Lelikoning ook. hier draaft de legerman, En slaat de tenten op. daar zweeten d'akkerlieden, Die 't heir beschanssen en begraaven, door 't gebieden Der hopliên aangezet tot werken. yder wroet Met schuppen in den grond, en dekt den oorlogsstoet. Elk woelt. elk toont zyn vlyt, en volgt de krygsgeboden.

daar Vulkaan.De manke Mulciber brengt wapens om te dooden, En deelt zyn moordgeweer aan beî de magten uit. Hy word verwelkomt in de tenten door 't geluit Der legertrommen, en de toonen der trompetten.

Mars.God Mavors, die wel eer, gevangen in zyn netten Met Venus op de koets, een schouspel voor de Goôn Verstrekte in 't hemelhof, denkt niet meer aan dien hoon; Maar eert hem, als een vriend, en looft zyn bezigheden In 't slypen van het staal en oorlogstuig te smeden. Zy treden zy aan zy, als broeders, over 't land, Daar elk zyn vaanen voor hun woedende oogen plant.

en Bellone zich vertoonen.Bellone stapt'er by. de rode pluimen hangen Van heuren blanken helm. de haarlok krielt van slangen. Het lichhaam, grof van leest, versiert het krygsgewaad. Zy laat een bloedvlak op den bodem, daarze gaat.

De linien der Franssen De Fransche Luxenburg, in oorlogskunst ervaren, Had, om 't verovert land voor brandschat te bewaaren, Het open veld beschanst, omgraaven en bemant, Reduiten opgerecht, en, 't geen de tegenstant

Vereischte, door zyn vlyt bevordert naar behoren.

worden door den Hertog van Wirtenberg De Wirtenberger, door den Koning uitverkoren Om die beschanssingen te dwingen, trekt vol moed Te velde, en naakt de post van Vrankryk met zyn stoet. De mannen zwemmen door de gracht, en overvallen Den vyand, daar hy zich verweert in d'aarde wallen, Of uit zyn sterkten vecht; doch vruchteloos: de kans

overweldigt,Begunstigt Wirtenberg, en d'opgeworpe schans Moet buigen voor 't geweld met haar bezettelingen. Het Fransche leger deist. men volgt met bloote klingen De vluchtgenooten na. veel sneeven door 't geweer, Of storten, zwaar gewond, op 't purper vechtperk neêr.

en de landen onder brandschattingen gezet.Deze overwinning zet de gansche landstreek open; En yder moet voor geld zyn erf en vryheid koopen, En schattingen aan 't heir betaalen, naar waardy Van 't goed, dat hy bezit: doch zonder tiranny. Men geeft de reden plaats in 't schatten en waardeeren. Maar laat ons weêr naar 't heir der Bondgenooten keeren, Daar Neêrlands Wapenhoofd met zyn gepaarde magt Den Franschen Maarschalk en zyn ryksbanieren wacht:

Optogt van Luxenburg,Want Luxenburg trekt op met al zyn legerknechten, Om koning Wilhem met zyn helden te bevechten, En aan te grypen op de posten, daar hy leit. Dien aanslag neemt hy voor. 't geschied, als 't is gezeit, En door den Legerraad in 's Hertogs tent beslooten. ô Zanggodinnen, die, als Febus speelgenooten,

Den godgewyden berg, Parnassus, door den toon Van uwe gorgels streelt, daar yder naar de kroon Der eedle zangkunst dingt, begunstigt my, ziet neder; Ik heb uw bystant weêr van noden stuurt myn veder: Op dat ik dezen stryd, daar elk, door d'eer bekoort, Geen loot noch sabel schroomt, mag zingen als 't behoort.

dien de Koning van Engeland afwacht.De Britsche Veldheer, dien de tyding word gedraagen, Dat Luxenburg genaakt, om 't leger te belaagen, Stelt al zijn troepen in slagorde, en wacht aan 't hoofd Van 't Bondgenootschap, dat zyn heirbyl trou belooft, De Fransche benden af. de Legerhoofden ryden Door 't heir, en moedigen hun knechten om te stryden. Elk staat gelyk een rots. daar naakt de lelivaan.

Veldslag van Landen.Men steekt van wederzy de veldkortouwen aan, En groet elkander met een stem uit koopre kaaken. De Vlaamsche bodem beeft. de korenakkers blaaken. De graanhalm druipt van bloed. vrou Ceres priester vlucht. 't Gespan van Febus raakt aan 't hollen in de lucht. De voerman waggelt op den wagen onder 't mennen. Merkuur daalt neder uit den hemel op zyn pennen, Zo dra God Jupiter 't gedruis van 't klinkend staal Gewaar word, en 't kanon hoort dondren in zyn zaal. De bode keert, en meld aan 't Hoofd der hemelschaaren, Hoe fel de legers woên. de Boschnimf rukt d'altaaren Van Faunus uit den brand, en aarzelt voor 't geweld. De groote Wilhem draaft langs 't leger over 't veld,

Daar duizend kogels en geslingerde granaaten Door 't vechtperk snorren. daar zyn ruiters en soldaaten Den aanval stuiten van den vyand in den stryd. Elk toont zyn kracht en moed, daar zich de Veldheer quyt, Gelyk een Oorlogsgod, en voorgaat zonder schrikken. Men lost aan allen kant de vuurroers, onder 't mikken, Wanneer de hopman schreeuwt: geeft vuur. hier dreunt de trom. Gins klinkt de krygsbazuin: terwyl de legerdrom, Gemoedigt door dien toon, slagorden en geleden Der tegenstandren breekt. de paardevoeten treeden Op manneschinkels, op den buik en 't ingewand, En delven arm en been en bekkeneel in 't zand. De koppen rollen langs den grond, door yzre klooten Geslingert van den romp, vermorzelt en doorschooten. De Dood, geborsten van haar keten, voert een ry Van moordtrouwanten aan, de Woede en Razerny, De Wreetheid en 't Geweld. de bloedbanieren waaijen. Men hoort den legerhaan moord, roof en onraad kraaijen. De bruine zwaveldamp benevelt elks gezigt. Het omgewroete stof verdooft het zonnelicht, En schept een naaren nacht. de veldrivieren groeijen, En zwellen van het bloed. al d'oorlogsstormen loeijen. Een deel van 't voetvolk word geplaatst in struik, in heg, En kreupelbossen, om te schieten op den weg, Waar langs de vyand trekt, en naakt om door te dringen. Veel stryden dapper in 't verweeren. veel bespringen

De postbeschermers, dat hun bloed en arbeid kost. De moede krygsknecht word door verschen afgelost, En elk moet op zyn beurt door vuur en kogel streeven. De brave Beyervorst, door heldendeugd verheven, Een ridder, welgemaakt van lichhaam, wiens gelaat Naar Mavors wezen zweemt, munt uit in 't krygsgewaad Aan 't hoofd van Karels heir, op 't brieschend ros gestegen. De rechte vleugel word verdedigt door zyn degen, De Fransche ruiterbende in 't naadren afgekeert, En d'aanval reis op reis gestuit. hy triomfeert, En houd zyn legerplaats voor Luxenburg geslooten. En gy, ô Prinssen, die de magt der Bondgenooten, Hanover, Brandenburg hier aanvoert, uw beleid Versterkt den Britschen Vorst: uw moed en dapperheid Staat Vrankryks leger dier: uw roem zal nimmer daalen, Maar ewig ryzen met de dagtoorts en heur straalen. En gy, ô Neêrlands volk, beroemde Batavier, Myn Zangnimf zal u nooit verzwygen op 't papier; Dat, door uw oorlogsgloed ontsteeken, raakt aan 't branden! Gy, die hier 't leven laat, gy blyft in d'ingewanden Van uwen landgenoot begraaven; en de tyd Verewigt uwe deugd, in weêrwil van den nyd! Athlone, en Suylesteyn, en Portlant, d'eer der braaven, Obdam, en Sgravemoer (die eer zyn heldengaaven In 't wederspannig ryk, door Stuarts dwang ontroert, Op 't heerlykst heeft getoont, van Ginkel aangevoert:

Dat tuige ons Ierland, en zyn vrygevochte wallen) Staan pal en onversaagd, daar duizend helden vallen. Daar Zolms zyn been verliest, waar door hy 't leven liet. De Vriesche Kazimier, die 't strydend volk gebied, Als Maarschalk van den Staat, verliefd op krygslaurieren, Besproeit de lelien van Lodewyks banieren Met purper heldenbloed, vergooten door zyn zwaard. Die Prins, een bloedverwant des Konings, hem zo waard, Dringt dieper in de ziel van Wilhem door zyn daaden. Zyn oorlogsklepper draaft langs ongebaande paden, Met lyken opgehoopt, en drukt in 't bloedig stof De tekens van zyn draf. de vyand zal uw lof, O Vorstelyke Telg van Nassau, zelf verheffen, En ewig melden hoe uw sabelslagen treffen. Prins Nassau Saarburks arm, op stryden afgerecht, Door sterkte alom vermaard, doet wondren in 't gevecht, En drukt het lemmer, dat gebeente en ribben kraaken, In 't hert der Franssen, die zyn legerpost genaaken. Nojel, en Birkenfelt, en Weede, die den Staat Steets dienden in den nood, en waakten vroeg en laat Voor 't heil van 't vrye volk, staan moedig voor hun benden, In 't midden van 't gevaar en d' oorelogs elenden. De koning Wilhem ziet de krygsbedryven aan, En moedigt overal zyn leger onder 't slaan. Zyn byzyn kan den moed der bloden zelf ontsteken. Zy stryden onvermoeid, die eerst in 't stryden weeken,

En aarzelden door vreeze of doodschrik aangevat. O deugd! ô dapperheid! die al den aardschen schat Door uwen glans verdooft, gy trotst de goude kroonen! Een laffe Vorst onteert zyn koninklyke troonen; Die, als een vrouw, gedost met purper hofsatyn, By dartle maagden zich verlustigt in den wyn, En 't ryk verwareloost door ongebonde lusten: Maar zy, die op den grond in 't glimmend harnas rusten, Door stryd op stryd vermoeit; en vliegen voor 't altaar, Den Kruisgod toegewyd, door 't uiterste gevaar: Die voor de rust van 't volk, de vryheid en de wetten, Bezegelt door hun bloed, den voet in 't vechtperk zetten, Verdienen eer op eer, en worden hier beneên Geviert, verheerlykt, en, als Goden, aangebeên. Die lof komt Wilhem toe. dat tuigt zyn gansche leven; En zo veel wondren, door zyn strydbre vuist bedreven, Verkonden overal de glori van zyn naam, Door 't ront gedragen op de vlerken van de Faam. Dat meld ons Landen, daar zyn felle bliksemschichten Door 't harnas booren: daar de stoutste mannen zwichten Voor 't woeden van zyn kling: daar grooter oorlogsmagt, En d'eer van Vrankryks Huis, verheerlykt door 't geslacht Der Lelikoningen, voor zyn geweld moet buigen. En gy, ô Jakobs zoon, ô Berwyk, zult getuigen, Dat u de braafste Prins ontwapende in den stryd, En met zyne armen greep. maar hoe! gy zwelt van spyt,

Daar gy den sabel werpt voor zyne voeten neder. Bedaar, en schroom geen leet; de Vorst bemint u teder, Schoon gy zyn leven haat, en toelegt op zyn dood. Zyn vrientschap kan die drift verschoonen, daar ze sproot Uit kinderlyke min, door kracht van 't bloed bewogen. Verban uw vyantschap, en zie met andere oogen Den aangehuwden zoon, den vriend, en bloedverwant Van uwen vader aan: hy bied u zelf de hand, En zal u in zyn heir, gelyk een Prins, onthaalen. De zonnekar verdwynt met haar vergulde straalen.

De stryd eindigt.De vaale nacht klimt op. elk voert zyn troepen af, Op d'orders, en 't bevel dat hem de Veldheer gaf.

God Mars daalt neder, De Krygsgod, in de lucht gezetelt op zyne assen, Ziet met een vrolyk oog de leden in de plassen Van 't uitgestorte bloed verdrinken op den grond; Terwyl de ziel verhuist, en vliegt uit d'ope wond.

en spreekt tot Bellone.'t Gaat wel: (dus spreekt hy tot Bellone, in 't nederdaalen) Zo word onze oorlogstroon gesticht. wy zegepraalen Van gansch Europe, daar de Vrede, onteert, verdrukt, Geboeit, mishandelt, voor myn zegewagen bukt; En volgt schoorvoetende myn bloedige gareelen Langs 't blakend veld, geschokt door felle landkrakkeelen. Myn moordklank word alleen in Vlaandren niet gehoort: O neen! die dondert vast van 't een aan 't ander oord. Indien ik naar den Rhyn myne oogen slaa: ze aanschouwen Verwoesting, moord en roof; en steden en gebouwen

Afweiden door de vlam, met assche en puin bedekt: Daar Vrankryks Erfgenaam met zyn standaarden trekt, Dien Prins van Baden, 't Hoofd der Duitsche krygsverwanten, Met zyne volken wacht, en stuit aan alle kanten Den aantogt van dien Vorst, den zoon van Lodewyk, Die voor zyn vader stryd, en d'eer van 't Fransche ryk. Gins trekt de Savojaard langs d'Alpen met zijn benden, En valt in Pignerol den vyand op de lenden. Hy bliksemt nacht en dag de vest: maar Katinat Trekt voor zyn Koning op, en red de veege stad. 't Bestormend leger wykt met bomben en mortieren. De Turksche Maan, geleid van Bassaas en Vizieren, Bestookt den Adelaar. in 't kort, myn gezellin, Bellone, elk ooreloogt, elk woed, en volgt myn zin. O vrolyk schoutoneel! ô langgewenschte tyden! Zo spreekt Gradivus tot de Krygsgodes na 't stryden. De Veldheer Luxenburg herstelt zyn leger, dat Veel schade door verlies van volk geleden had; Waar van'er veel verstrooit omdwaalden langs de wegen;

Charleroy door den Hertog van Luxenburg belegert.En trekt voor Charleroy: een vesting, dicht gelegen Aan 't Henegousch gewest; verheerlykt door den naam Van Spanjes Troonmonarch: een wapenburg, bequaam Om tegenstant te biên. men houd de stad beslooten, Omsingelt en berent; om toevoer, hulpgenooten, En 't geen verwering eischt, te stuiten voor den muur. 't Kanon, ontsteeken door den lontstok, braakt zyn vuur

Met schroot en kogels uit, en dondert op de wallen. Men ziet de gevels door 't geweld der bomben vallen, En storten op den hals van burger of soldaat. Het bloed spoelt van de wal, en golft langs markt en straat, Gelyk een ruime zee. de torenspitsen beeven. De gansche vesting, op haar heuveltop verheven, Bezwykt en waggelt door de slagen van 't metaal. De bleeke weduw treurt op 't lyk van heur gemaal; Terwyl de zuigeling de vaderlyke leden, Door 't loot gerabraakt, en van boven tot beneden Met bloedig stof beklad, in d'armen streelt, en kust. De Spaansche Stedevoogd, op oorlogseer belust, Bezigtigt over al de posten op de schanssen. Hy slaat de stormen af, en valt op 't heir der Franssen Door d'opgeslote poort met strydbre mannen uit. Veel blyven in 't gevecht. veel keeren met den buit, Noch rookende van 't bloed des vyands, op hun posten. De versche wacht bezet de plaats der afgelosten; En elk trekt beurt om beurt, daar hem zyn hopman prest, Op bolwerk of reduit, en quyt zich voor de vest, Gelyk een dapper held, uit schanssen en rondeelen, En halvemaanen, daar de stormkortouwen speelen. 't Belegerend geweld vermeerdert dag op dag. Men waagt 'er storm op storm, en wint door slag op slag De buiteposten en bezette ravelynen. Men slecht het horenwerk door 't springen van de mynen.

De Fransche Veldheer eischt de vesting op, en zweert, Indien hy van de stad in 't stormen triomfeert, En vechtende de wal verovert, alle zielen, Zo oude als jonge, door zyn sabel te vernielen. De Stadvoogd, geen ontzet verwachtende in dien staat, Pleegt met de Hoofden der bezettelingen raad. Zy stemmen een voor een, om grooter quaad te weeren, De stad in Vrankryks hand te geeven, op 't begeeren. Men slaat de vredetrom. men plant de witte vlag, En vordert met geschrift een eerlyk krygsverdrag:

en gewonnen.Dat tekent Luxenburg. men geeft de wal ten besten, En trekt met vliegende banieren uit de vesten, Op 't roeren van de trom, en 't steeken der trompet: Daar Vrankryks magt de stad, met bloed gekocht, bezet. De veldtogt eindigt, en de Legerhoofden leiden Hun troepen uit het veld. de Bondegenooten scheiden;

De Koning vertrekt naar Engeland.En koning Wilhem zeilt naar d'Albionsche kust: Daar 't lichhaam, afgemat door oorlogsarbeid, rust: Gelief koost en gestreelt van d'eer der Koninginnen, De schoone gemaalin, Maria, trou in 't minnen.

liefde tusschen Wilhem en Maria.O gadelooze liefde! ô kuische minnebrand! O onverbreekbre trou! bezegelt hand aan hand Voor 't heilig echtaltaar, door Hymens toorts ontsteken, Hoe zal de waereld steets van uw volmaaktheid spreeken! O bruiloftsledekant! geen Venus, noch haar zoon Versierde uw zwaanendons met bloemen, versch en schoon

Uit Ciprus hof geplukt; gestikt uit groene zoden In 't oude Idalie door dartle Minnegoden: O neen! de Godsdienst heeft u heerlyk opgespreid. De waare Deugd alleen, die 't hert der vroomen vleit, Verstrekt uw nachtsieraad, en schittert met heur straalen Door 't huwelyks vertrek en d'opgepronkte zaalen Van 't vorstelyk paleis. hier rust de Koning met Het voorwerp van zyn min. hier stoort geen krygstrompet Deze aangenaame rust. zo dra de morgenglanssen Den nacht verdryven, en het licht aan d'oostertranssen Ontsteeken door hun gloed; dan wekt Mariaas mond Met lofgezangen, die den blyden morgenstond Begroeten, en de gunst van God, den Schepper, looven, Den Koning uit den slaap. ô pronkjuweel der hoven! O herberg van de Deugd! door 't vorstelyke Paar

Gelukkige staat van Engeland door de tegenwoordige regering.Zo vriendelyk onthaalt! ô tempel! daar 't altaar Van Jesus ewig blaakt door heilige offervuuren, Gy rust onwankelbaar, tot vreugd van uw gebuuren, Op zulke zuilen, als uw Vorst en Koningin; Door Gods voorzienigheid, ô landgenooten, in Den allerhoogsten nood gezonden aan uw stranden, Tot berging van 't geloof, uw recht en dierbre panden. Dit hof, wel eer begroeit met dorenen, die pyn Door 't steeken van hun punt verwekten; door 't venyn Der hoofsche slangen gansch vergiftigt en bedurven, Waar door de Britsche Roos, verslenst en bleek besturven,

Aan 't quynen sloeg, verbeeld (hoe vrolyk keert de tyd!) Een Tempe, een lustpaleis, de Blyschap toegewyd.

Byzondere deugden der Koningin.Mariaas goetheid streelt de ziel der eedle vrouwen En hoofsche Jufferen, die haar gezelschap houwen, Verzekert van haar gunst door 't vriendelyk onthaal. Haar liefelyk gesprek, haar ongeveinsde taal, Haar redeneringen, vol schrandere gedachten, En vredelessen, die de rust van 't ryk betrachten, Verlustigen 't gemoed van yder, die haar hoort. De Raad, de Ridderschap, de Burgery, bekoort Door haar volmaaktheid, eert haar deugden boven maaten. Elk toont haar in 't bewint der koninklyke staaten Gehoorzaamheid, gelyk een vreedzaam onderdaan, Uit liefde en niet uit dwang. elk ziet haar vroomheid aan, En woekert van die deugd. haar voorbeeld sticht de zinnen Der landgenooten, die Gods kerkbevel beminnen. Gerechtigheid verstrekt haar speelgenoot in 't hof, En wandelt aan haar zy. indien'er iemand stof Tot klaagen vind, zy helpt den lyder in zyn quaalen. Haar miltheid schept vermaak in d'armen wel t'onthaalen. Voor al de vluchteling, die om den godsdienst lyd, Van erf en huis en goed berooft, door haat en nyd Der kerktirannen uit zyn vaderland verdreven, Daar veel, om 't waar geloof gemartelt, deerlyk sneeven, Word door de Koningin gekoestert en gevoed, Geliefkoost en vertroost in al dien tegenspoed.

Haar hert en schatkist staan voor d'onderdrukten open. Zy hoopen niet vergeefs, die op haar bystant hoopen. Geen hovaardy beheerscht die schoone in 't ryksgebied: Een hertstogt, dien haar ziel, zo needrig, haat en vlied. Geen wulpsheid, overdaad, noch ongebonde zeden, Onkuisheid, dronkenschap, die 't schepsel van de reden Verbastert, worden in haar hofpaleis geleên. Zo pronkt die groote ziel met zo veel waardigheên In 't schoonste lichhaam, dat natuur op 't aartryk teelde. Die deugd, die vroomheid, die 't gemoed van Wilhem streelde Voor zo veel jaaren, voed zyn liefde meer en meer. Hy mint zyn gemalin: en zy bemint hem weêr. Zy wandlen hand aan hand voor 't oog der hovelingen,

Eerzangen der hoofsche Jufferen.En eedle maagden, die Mariaas wysheid zingen, En Wilhems dapperheid verheffen door haar toon: Twee zuilen van het ryk: twee paerlen aan de kroon. Een ander stelt den lof van 't huwlyk op heur snaaren, En zingt: hoe d'offervlam van Wilhems echtaltaaren Den nacht van onheil in 't beledigd Albion Verteerde door haar glans, gelyk een heldre zon. Dan volgt, hoe 't vorstlyk Paar den gulden staf aanvaarde, De troonjuweelen en de rykskroon, hoog van waarde, Door 't smeeken van den Raad en Londens burgery. Zo zingt de maagdeschaar, als Wilhem zy aan zy Met zyn Maria treed. zo juicht men langs de straaten,

Blyschap,Daar 't volk, by een gevloeit, van blyschap uitgelaaten,

en eerbiedigheid der burgery.Al knielende om de koets, met een genegen zin Den Ryksbeschermer groet met zyne Koningin. Wanneer de Vorst, vermoeit van staat- en oorlogszaaken,

Maria bewijst vrientschap aan den Koning in 't komen uit den raad,Wier bezigheden 't heil van gansch Europe raaken, Zich naar 't paleis begeeft, na 't scheiden van den Raad, Dan stapt de schoone vrou met een verlieft gelaat Hem vrolyk in 't gemoet, en leid hem naar de zaalen, Daar zilvre vaten, en vergulde nektarschaalen Den koninklyken disch stoffeeren. daar 't banket, Dat oog en tong bekoort, word sierlyk opgezet. Men spreekt van 't ryksbelang, en 't nut der onderdaanen, Van Vrankryks kerkgeweld, daar 't volk verdrinkt in traanen. Men pryst de lydsaamheid van Gods vervolgde schaar. Men handelt aan den disch van 't oorlog, dat zo zwaar D'Euroopsche volken drukt. zo word de tyd gesleten Met redeneringen vol wysheid, onder 't eeten.

en ryden naar de jagt.Wanneer de Koning zich vervaardigt tot de jagt, (Een oefening van outs by Vorsten hoog geacht; Die voor een wyl verpoost hun hoofsche bezigheden) Dan trekt de Ryksvorstin den jagtrok aan zyn leden, En wenscht hem met een kus veel voorspoed in het woudt. O teedre bruilofts-min! geen schat, noch dierbaar goudt, Dat Midas keur beviel, kan by uw vruchten haalen! Ik zie de Minnegoôn van boven nederdaalen, En vliegen om de kruin van 't koninklyk gebou. God Hymen zwaait zyn toorts ter eere van de trou,

Gezetelt op een wolk, voor 't oog der Londenaaren. De zon, vervrolykt door 't gejuich der Hemelschaaren, Beschynt de koningsstad met herelyker licht Dan ooit, van dag tot dag, en schittert in 't gezigt Van 't omgelegen land met ongemeene glanssen. De bossen schateren. al d'eikeboomen danssen, En gaan ten reije, als eer op Orfeus snaarespel. De Nimfen dartlen op de golven, door 't bevel Van Godt Neptunus uit zyn hof geprest naar boven, Om Wilhems heerschappy door 't zeegezang te looven, En 't ryk, gezegent door Mariaas troongezag, Te groeten reis op reis in 't klimmen van den dag. De baaren luisteren. de winden krygen ooren, En zwygen om dien toon eerbiedig aan te hooren. Zo waagt het al van vreugde in dien gewenschten staat. Zo bloeit de voorspoed van den Britschen onderzaat

Wisselvalligheid der waereldsche zaaken.Van jaar tot jaar. maar, ach! hoe keeren d'aardsche zaaken! O lot! den sterveling beschoren, waard te laaken, Hoe snel verdraait gy 't rad van 't wankelbaar geluk! De Blyschap vlucht, zo dra de Tegenspoed en Druk Het waereltsche toneel beklimmen, en verschynen In 't zwarte treurgewaad na 't oopnen der gordynen.

Voortekens van rampen in 't hof.Een voorspook, dat veel ramps betekent, waart door 't hof. De nachtuil kryt op 't dak. de zwarte ravens, grof Van keelen, knarssen op de koninklyke transsen. Een uitgeteerd geraamt, gehult met dorre kranssen

Van dodelyk cypres, vliegt met een naar geluit In 't midden van den nacht de zaalen in en uit, En stoort den zoeten slaap van Wilhems hoftrouwanten. De huwlyksfakkel, die 't paleis aan alle kanten Met heldre vlammen licht, brand flaau. de hofwacht ziet De sterren aan de lucht verbleeken, door 't verdriet, Dat koning Wilhem en zyn ryken dreigt, bewoogen. Latonaas dochter houd een sluyer voor haare oogen, En weigert aan de lucht haar aanzigt in den nacht. De blonde Auroor verwerpt haar tabberd, ryk van pracht, De roozen uit haar pruik, en bloozende sieraaden, En klimt bedrukt uit zee, bedekt met rougewaaden. Een dikke en zwarte wolk hangt over Engeland, En spreit haar duisternis van 't een aan 't ander strand. De rykstroon waggelt, en de marmre zuilen beeven. Zo stort een donderbuy, door stormen voortgedreven, Een zee van water neêr op 't schoonste van den dag; Terwyl de donder loeit, en 't woudt door slag op slag Van zyn sieraad berooft, en sloopt de veldgebouwen. Dan treurt de dorpeling en bouwman, door 't aanschouwen Van zo veel rampen, in dien fellen luchtorkaan: Hy ziet zyn akkervrucht door bliksemvuur vergaan, Of zwemmen in den stroom, door 't onweêr neêrgeslagen. Zo schielyk baart de tyd in voorspoed druk en plaagen. O Zangheldin! wie leert uw pen dit ongeval, Dat gansch Europe, maar Britanje boven al

Zal treffen, naar den eisch beschryven op haar bladen? O Nimf, Melpomené, die steets van rou beladen, Het klaaglied uitgalmt op den top van Helikon, En stort uw traanen in de kristallyne bron, Terwylge uw snaaren roert voor vader Febus ooren, En vier paar zustren, die uw treurgezangen hooren, Daal neder van den berg, en voeg u aan myn zy: Bedek uw luit met floers: kom, klaag en ween met my. Nu is de stoffe en tyd geboren voor uw zangen. Maar hoe! gy laat uw hoofd, bedroefde zuster, hangen, Terwyl uw stem bezwykt, en in haar gorgel smoort. Verstomt uw tong, Godin? noch vaart myn zangster voort.

Maria word door een zwaare krankte overvallen.De Britsche Koningin (maar ach! hoe beeft myn veder!) Die goddelyke vrou stort op het krankbed neder. Een heete koorts bekruipt haar teder ingewand. Het quaad groeit uur op uur, en neemt vast d'overhand In 't lichhaam, en braveert den arts en d'artsenyen. De heeldrank, die tot haar genezing most gedyen, Bestryd de quaalen, maar vergeefs. de dood, verhit Op moorden, vliegt verwoed van 't een in 't ander lit. De roozen van haar wang verbleeken door de pynen. Het blanke vleesch verteert aan 't lichhaam onder 't quynen. Het bloed, door koorts op koorts ontsteken, zied in 't lyf, Verdwaalt, en houd geen streek in 't vloeijen, of word styf In d'aderen. 't gezigt staat naar; en 't gansche wezen, Wel eer zo levendig, zo schoon en uitgelezen,

Zo vriendelyk, zo bly, en minzaam voor elk een, Waar in de Majesteit met al haar straalen scheen, Verliest zyn eersten glans, door smert op smert ontluistert. Zo legt die groote vrou, door doodsgeweld gekluistert, Bevochten en gevelt op 't naare ledekant, Waar voor de Dood alree haar zegestander plant.

Algemeene verslagentheid.Hoe klaagt de koningsstad! hoe schreien d'eedle vrouwen, En hoofsche mannen, die dit routoneel aanschouwen! Zy staan verslagen voor de bedsponde. yder scheurt De vlecht en 't blanke vel. de gansche kamer treurt. De traanen vloeijen langs de vloeren uit elks oogen. De Koning boven al, geraakt van mededogen Om 't leet der Koningin, ziet met een doodsch gelaat Zyn waarde bedvriendin in dien bedroefden staat. Hy valt haar om den hals. hy kust de bleeke kaaken,

Klagte des Konings.En barst in klagten uit: ach! moet ik u genaaken Op 't krankbed, daar gy word bestreden van de Dood, Doorluchte Koningin, myn troon- en echtgenoot! Zal 't nootlot, ons voorheen zo gunstig, nu gehengen Dat ik myn lauren moet met lykcypressen mengen? Ter quader uur heeft my het oorlogslot gespaart In 't laatste veldgevecht voor Vrankryks loot of zwaard. Zal ik de doodbus van myn lief ten tempel leiden, Daar Karels Edelliên ons huwlyksfeest bereidden, En stookten 't echtaltaar, naar onzer Vadren wet? Daar ons de Britsche kroon wierde op het hoofd gezet,

Daar ik haar op den troon in 't ryksgewaad zag praalen, Zal daar die schoone voor myne oogen nederdaalen, En zinken in het graf? ai keer dit ongeval, Ai stuit dien zwaaren slag, Beheerscher van 't Heelal. Of is haar dooduur in uw hemelraad beschoren? Gy had haar tot myn bruid in 't leven uitverkooren, Vergun my dat ik haar in 't sterven ook verzel. Dan vaare ik vrolyk heene, en zeg den troon, vaar wel. Zo klaagt de droeve Vorst, en zygt, gelyk een ceder, Getroffen van den storm in 't woudt, ter aarde neder.

De Koningin moedigt hem.Maria ziet haar Heer met stervende oogen aan. Myn hert is meer met u, als met my zelf, belaân, Zo spreektze, ô Koning, nu gy wenscht met my te sneeven. O neen! gy moet voor 't ryk en voor Gods kindren leeven. De waereld heeft uw hulp van noden. Jesus kerk Ziet naar uw bystant om, en geeft uw sabel werk. De vyand woed, en sloopt de tempels en altaaren. De straaten slurpen 't bloed van duizend martelaaren, Mishandelt om 't geloof. hou moed, en leef myn Held, Om Neêrland en uw ryk te hoeden voor 't geweld, En gansch Europe door uw wapens te beschermen. Hoe zou de zuigeling door al de waereld kermen, En schreien aan de borst in zyne onnozelheid, Wanneer uw lykasch in de doodbus wierd geleit! Hoe zou de Godsdienst, door uw vuist gehandhaaft, treuren! Hoe zou uw dood den band der Bondgenooten scheuren,

En 't Christenryk, met u, door landkrakkeel vergaan! Leef dan; om kerk, en recht, en wetten voor te staan. Die vruchten van onze echt beveele ik in uw handen: En sterf gerust, myn lief, nu gy die waarde panden In uw bescherming houd. beween myne uitvaart niet. De dood volmaakt myn vreugde, en eindigt myn verdriet. Ik zal om hooger goed myn vorstelyke staaten, De schatten van deze aarde, al ydelheid, verlaaten. De rykstroon walgtme, met zyn schynsieraad en pracht. Dit hof, daar ik wel eer myn jeugd heb doorgebragt, Daar my, als Koningin, 't gebied wierd opgedraagen, Toen vader 't ryk verliet, kan my niet meer behaagen. Een herelyker hof, dat vloed noch vuur verteert, Daar Jesus lieveling na 't sterven triomfeert, Daar d'Englen juichen, voor Gods zetel neêrgebogen, En zingen 't heilig lied, vertoont zich voor myne oogen. Ik zie de poorten van Gods wooning opengaan. Myn waarde Bruidegom, wat stort gy traan op traan? Verheug u in myn lot. ik laat de waereld vaaren Voor 't hemelsch Kanaän. niets kan myn hert bezwaaren In 't scheiden, als alleen dat ik u derven moet. Ik heb een zuivre min in myne borst gevoed, Uw beeld gelief koost, sint ons 't nootlot t'zamen paarde. Gy waart myn wellust, al myn hoop en vreugde op aarde. Maar grooter Bruidegom verheerlykt nu myn lot, En rukt my van u af. het is de Zoon van God,

Die naar myn huuwlyk staat. hy roept. wie zou niet hooren? Hy reikt my d'armen toe. vaarwel myn uitverkoren. De Godheid hoede uw ziel voor 's vyands moordgeweer. Zyt vrolyk, waarde Prins. helaas! ik kan niet meer.

Overgroote droefheid van

Wilhem .De koning Wilhem (ach! wiens boezem zou niet breeken, Die zulk een afscheid ziet?) bereid zich om te spreeken; Maar telkens smoort de rou de klagten in zyn keel. Ten leste vaart hy voort: myn allerwaardste deel, Van God my toegevoegt, ô Koningin der vrouwen, Hoe wilt gy dat myn hert zyn zuchten in zal houwen, Daar ik uw lyden zie? gy worstelt met de dood, En vergt my blyschap af in 't uiterst van dien nood. De quaalen woeden in uw jeugdige ingewanden. De koorts verteert uw bloed, en al uwe aders branden. De doodquaal eet uw vleesch, en knabbelt aan uw hert. En zou myn droevig oog niet weenen om uw smert? Die schoone leden, die zo lang myn ziel bekoorden.... Hier valt de Koningin den Koning in zyn woorden,

Mariaas leste rede.Maar met een flaauwe stem: myn waarde bedgenoot; Bedaar, en staak uw klagt. 't is waar, myn leet is groot. Maar word myn lichhaam hier gemartelt en bestreden: Myn Heiland Jesus heeft noch meer voor my geleden Op Golgotha, in 't oog van gansch Jerusalem: Toen d'afgevalle schaar met een verwoede stem, Men kruis', men kruis' hem, riep. hy droeg dat kruis geduldig Voor Adam, aan die moord, met al zyn kindren schuldig.

Ik heb dien Heiland zelf verraaden. myne fout En zonden hebben hem genagelt aan het hout. Zyn lyden moedigt my dat kruisspoor na te treden. Neem dan gedult met my, en voeg u naar de reden, Myn lief, en heb ik u in 't leven ooit misdaan, Vergeef het my. en gy, (zy ziet den Bisschop aan) Eerwaarde Vader, die, als Kerkgezant, den drempel Van 't heiligdom betreed, en leert in Londens tempel Gods vrêverbonden naar ons kerkgebruik en wet,

Zy neemt het H. Avondmaal,Versterk myn ziel voor 't lest met Christus kruisbanket. Schenk my den beker, om den brand van 't hert te laaven, Dat naar Gods heilbron dorst. ô zegenryke gaaven! O tekens van gena! gy stelt myn ziel gerust. O kruiskelk! die de vlam van Vaders gramschap blust, Ik groete u met een kus. ô wyn! die bloed betekent, En Gods vergoten bloed, onze erfschult toegerekent, Hoe word myn ingewand vervrolykt door uw kracht! O brood! uw voetsel houd ons sterfelyk geslacht In 't leven, nu verbeeld gy Gods verbroke leden, En spyst de ziel met hoop, om, na veel zwarigheden En aardsche rampen, als myn Kruisheld heeft gedaan, Langs naauwe paden naar den hemeltroon te gaan. Gy, die myn dood aanschouwt, leert naar myn voorbeelt sterven. De vorst der helle tracht uw zielen te bederven, En streelt uw zinnen door 't genot van 't aardsche goed, Maar geeft hem geen gehoor. behoud een rein gemoed

In 't lichhaam, door Gods hand gevormt. gebruikt uw leden Tot zyner eer. blyft steets in wederwaardigheden Geduldig, en verheft uw herten niet te hoog In voorspoed, die wel eer den sterveling bedroog. Doet niemand ongelyk, ô rechters, laat uw oordeel De reden volgen, vry van gunst of eigen voordeel: Op dat gy, als de dag van Gods gerecht genaakt, En elk door 't klinken van de luchttrompet ontwaakt, Daar d'Opperrechter op zyn wolktroon zit verheven, En rekening begeert van 't geen gy hebt bedreven, Met een gerust gemoed moogt stygen uyt uw graf, En stappen voor zyn stoel. schrikt rechters voor de straf. Vooral bemint uw Vorst. erkent, o Britsche Heeren, Zyn daaden, die uw recht en burgerheil verweeren. Volherd in uwen plicht, en blyft den Held getrou. Wanneer hy traanen stort, vertroost hem in den rou. Ik ken zyn hert. hy zal myn dood noch lang betreuren. Kom nu, myn Heiland, kom, ontsluit uw hemeldeuren. Hy komt. ik voel dat my de levenskracht begeeft. Vaarwel, beminde Prins. leef lang. ik heb geleeft.

en sterft,Zo sterft de Koningin. Gods troonwacht daalt van boven, En voert haar ziel door 't zwerk naar Koning Jesus hoven In 't midden van de vreugd: terwyl de rou beneên Met schreiende oogen staat by d'uitgeteerde leên. De hofstoet treurt voor 't bed. de Britsche juffers klaagen.

De Koning valt in onmagt,De Koning, door 't geweld der droefheid neêrgeslagen,

Hangt roereloos aan 't lyk. die dappere Oorlogsheld, Onwinbaar in den stryd, legt nu ter neêrgevelt. Zyn moed en krachten, lang beproeft in 't ooreloogen, Zyn met Mariaas geest, door liefdes magt, vervloogen. De hovelingen, die den rou des Konings zien, Zyn bezig om zyn leên in 't zwymen hulp te biên. Men zet hem neder op een purpren stoel, ter zyden De koets, waar op Mevrouw den doodsnik gaf. zyn lyden Baart vreeze in yders herte. elk is voor hem beducht. Men troost. men spreekt hem aan. hy antwoord met een zucht. Een dubbeld voorwerp wekt den rou der Britsche Grooten. Hier heeft de Dood alreê Mariaas oog geslooten. Daar dreigt het zelve lot den Koning, dien dat leet Zo diep de borst doorgrieft. ô nootlot, al te wreet! O Ryk! ô Albion! hoe gaat uw heilzon onder! Dat elk treft in 't gemeen, dat raakt u in 't byzonder. De gansche waereld trekt met u het roukleed aan. De lucht bedaut uw veld met traanen. d'Oceaan Beschreit uw ongeval, en Nereus dochters weenen. Die heldre Flonkerster, ô Londen, is verdweenen Die uw hervormde kerk bestraalde met haar licht.

hy bekomt,De Vorst bekomt, en ziet met een verbaast gezigt Zyn rampgenooten aan, terwylze traanen storten.

en stort zijn klagten.Ach! klaagt hy, most de dood den draad uws levens korten, O koninklyke telg! ô luister van uw stam! En eenig voorwerp van myn kuische minnevlam!

Beroemde Kruisheldin, hoe zullen onze altaaren Uw dood betreuren, met Gods uitverkore schaaren! Gy hebt voor 't heiligdom gewoelt, gewaakt, geslooft, In 't opgaan van uw jeugd, en met de kroon op 't hoofd. Gy hebt in 't ryksgebied den kerkdienst waargenomen, En yder voorgegaan, ô spiegel aller vroomen! Betreur, ô burgery! de dood van uw Vorstin: Beklaag myn leet. ik mis myn grootste zielsvriendin. Maria leeft niet meer, de wellust van myn dagen: Gods lyfwacht voert haar ziel, op Jesus zegewagen, Bepurpert met zyn bloed, naar 't heilig vaderland, Terwyl ik hier om laag beween myn waardste pand. O Teems! die voor 't gezigt van Londens onderzaaten, De steene boorden schuurt van myn beboude straaten, En, ruischende langs 't veld, met klaare golven vliet, Tot daarge in 't ruime zout uw waterkruiken giet, Gy zaagt die Morgenzon verryzen aan uw zoomen: Stof ewig op dat lot, braveer alle andre stroomen: Maar leg een korten tyd, ô Teems! uw hoogmoed neêr: Dat licht, waar op gy roemt, verdwynt, en schynt niet meer Op d'aarde, maar om hoog in Gods gewyde zaalen. O zalige Vorstin! bekleed met hemelstraalen, O ziel! die nu by God en d'Englen gaat ten rei, Gy juicht en zegeviert, terwyl ik zuchte en schrei. O Londen! daar wel eer myn bruiloftsfakkel brandde: O Londen! voor wiens heil myn vloot in Torbay landde:

O Londen! daar myn lief het eerste levenslicht Aanschoude, stort een zee van traanen, toon uw plicht Aan 't lyk der Koningin. en gy, myn troonsieraaden Verwisselt al uw pracht voor zwarte treurgewaaden. O zetel, zwaar van goud! ô koninklyke staf! O schitterende kroon! legt al uw luister af. Britanje smoore in rou met al zyne onderdaanen. En gy, ô Ierland! vrygevochten door myn vaanen, Verdedigt door myn zwaard voor 't woeden van 't geweld, Uw Harpsnaar, die wel eer myn daaden loofde in 't veld, Speel' nu een andren toon, en klaag' met rou behangen.

De Hovelingen leiden den Koning uit de zaal.Elk hoort den Koning aan met traanen op de wangen. Men leid hem uit de zaal. hy struikelt onder 't gaan. Men schiet, na zyn vertrek, Mevrouw het doodkleed aan, En tooit naar 't ryksgebruik met alle plegtigheden (O dodelyke plicht!) de verschontzielde leden.

Algemeene rou binnen Londen.De tyding van haar dood verspreid zich door de stad. De vroome burgery, van droefheid aangevat, Vliegt zinneloos langs straat met opgehevene armen. De maagden scheuren 't haar. de bleeke voedsters kermen: Terwyl haar zuigend wicht in zyne onnozelheid Het ryksverlies beseft, daar zelf natuur om schreit. 's Lands Adel, door de dood der Koningin bewogen, Valt straks aan 't jammeren met roodbekretene oogen. Gods Priesters schrikken op die dodelyke maar, En schreeuwen overluit: de kruiskerk loopt gevaar,

Nu zulk een Hoofdzuil valt. wie kan den rou verhaalen? De ramp ontroert elks brein, en alle zinnen dwaalen. Bedrukte Zangheldin, breek, breek uw treurstof af: Verhoog uw laagen toon, Maria daalt in 't graf. Westmunsters tempel houd haar kout gebeent' beslooten. Zy rust. verlaat den zerk, myn Klio, volg den grooten Verwinnaar, die vol rou naar 't krytgebergte streeft, En door den Oceaan zich weêr naar 't heir begeeft: Want Mars ontsluit alreê zyn bloedige toneelen, En nood de Vorsten om hunne oorlogsrol te speelen.

Namen In 't Spaansche Neêrland beurt een wapenburg zyn kruin Om hoog, gegrontvest op een rots van blaauw arduin. Beneden legt een stad, onwinbaar door haar muuren, Bebolwerkt, en gesticht om stormen te verduuren, 't Vermaarde Namen, door zyn sterkte alom bekent. De Fransche Koning had wel eer die plaats berent,

wel eer door de Franssen gewonnen, en versterkt.Belegert, en door magt in zyn geweld gekregen. Die vesting, voor zyn heir zo dienstig en gelegen In aantogt of vertrek, wierd hoog geacht aan 't hof En in zyn raadvertrek. hy spaarde geld noch stof, Noch kunst, noch arbeid, om, tot voorspoed zyner zaaken, De stad onwinbaar voor den Bontgenoot te maaken. Hier zwol zyn hovaardy veel hooger dan voorheen: Dat tuigde 't Reddi non vinci potest. poortschrift, zo verwaant gewrocht in steen. Een talryk leger, en veel Edelliên en Grooten, En Ridders, uit het Huis van Vrankryk voortgesprooten,

Bouflers werpt zich, op 't naderen der Bontgenooten, in de stad,Bezetten Namens wal en 't hooge rotsgevaart. Bouflers, een Maarschalk, door zyn dapperheid vermaard, Verwittigt dat de Vorst der Britten, met zyn mannen In aantogt, voor den muur zyn tenten zoekt te spannen, Werpt zich behendig, van zes duizend oorlogsliên Verzelschapt, in de stad, om tegenstant te biên. Die groote Krygsheld zweert het alles op te zetten, Om d'ondernemingen van Wilhem te beletten; En moedig tot de dood zyn benden voor te gaan,

en vervaardigt alles tot tegenweer.Om 't naakend leger van de vesten af te slaan. Hy deelt de posten uit, beveelt aan elk te waaken, En paait de diensten met belofte en groote zaaken, Die menigmaal in wind verdwynen met het woord. Hy zend zyn troepen af naar bolwerk, wal en poort. Men ziet'er die de deur van 't wapenhuis ontsluiten, En haalen kruit en lont en schroot en kogels buiten. Een ander sleept zyn vracht naar wal of batery. Elk arbeid onvermoeit. de nood zet krachten by. De stad en vesting krielt van woelende oorlogsknaapen, Door hopliên aangeport, en door gekruinde paapen Gemoedigt in den dienst: want zelf de Geestlykheid Begunstigt het gebied der Fransche Majesteit. De voorzorg van Bouflers, in oorlogsstoffe ervaren, Zyn wakkerheid, zyn moed en krygsbeleid, veel jaaren Geoefent in den dienst van Vrankryk, geeven stof Aan al de waereld om te spreeken tot zyn lof.

De Koning van Engeland zend zyn troepen af om de vesting te belegeren.De groote Wilhem zend zyn voortogt naar de wallen, Het heir van Brandenburg door 't lot te beurt gevallen: Een volk, dat Heide, als Hoofd, te veld voerde uit zyn land. Athlone nadert met zyn ruiterschaare, en plant De Leeuwestanders in 't gezigt der Lelivaanen, Die in de stad, tot spyt van Karels onderdaanen, Van kerk- en torentrans afwaaijen, en zo trots Het hoofdpunt van 't kasteel versieren op de rots. De Beyervorst, bereid voor Spanjes kroon te vechten, Genaakt de Sambre, en trekt met al zyn legerknechten Den veldstroom over recht voor Namen, daar 't getal Van 't volk elk ogenblik vermeerdert, en 't geschal Van 't vrolyk krygsmuziek den vyand klinkt in d'ooren. De Batavier, van ouds tot krygsbedryf geboren, Geloutert door de vlam des oorlogs, voert zyn magt Van voetsoldaaten aan naar d'opgezwolle gracht, Die 't buitenwerk beschermt, en schanssen en reduiten bloed En halve maanen, die den eersten aanval stuiten, Versterkt, wanneer men stormt. elk wenscht in 't Fransche (Een bloed, door moord en roof gemest) zyn heldenmoed Te koelen voor de stad. de Britsche Legerhoofden, Die met gestaafden eedt hun Koning trou beloofden Op 't Albionsche strand, (dat tuigen God Neptuin, En 't witte krytgebergt met zyn verheve kruin) Geleiden naar 't beleg hunne uytgekeurde benden: Die torssen 't zwaar geweer kloekmoedig op de lenden,

Met rykslievreien, als hun landaart voegt, gedost, En stappen in 't gelit, als leeuwen, op hun post. Men hoortze reis op reis, lang leef de Koning, roepen.

De Koning beveelt zijn leger aan den Prins van Vaudemont,De Vorst beveelt terwyl Prins Vaudemont zyn troepen, Om 't heir van Villeroy, zo talryk, gâ te slaan. Hy neemt den legerstaf in Wilhems afzyn aan, En zweert de Fransche magt, in Vlaanderen gelegen, Ruim honderdduizend sterk, te stuiten met den degen, En tegens oorlogslist in 't wigtig hoofdgezag, Daar 't eer en leven geld, te waaken nacht en dag.

en begeeft zich naar het beleg.De groote Wilhem met zyn stoet der lyftrouwanten Vertrekt te post, en naakt de stad, aan alle kanten Omsingelt van zyn volk. hy rent te paarde in 't rond, Bezigtigt overal de werken, en den grond, Met wallen opgehoogt, om 't strydend volk te dekken.

Bezigheid der belegeraaren.Men zweet, men arbeid om de loopgraaf te voltrekken. Men sticht de batery, daar 't zwangere kanon Een gloed van zwavel braakt in d'oogen van de zon. De boeren hygen op hun spaden onder 't graaven. Men queekt den yver aan door heene en weêr te draaven, En elk te moedigen. men woekert van den tyd. Men maakt een end van 't werk, en reikhalst naar den stryd.

Dapperheid in 't bevechten der stad.De Hopliên treeden met hun mannen naar de vesten; En geeven 't dierbaar bloed voor 't vaderland ten besten. Zy keeren vrolyk weêr, of sneeven aan de wond. Die gistren 't licht aanschoude, en in de wapens stond,

Legt heden op den grond met toegeslootene oogen, En uitgerekte leên. de geest, door 't loot vervloogen, Verlaat zyn vleeschlyk deel, het sterflot toegewyd. De stormtrom wekt den moed der helden en hun vlyt. Men vliegt de schanssen op, maar dompelt in de grachten, Met spiessen van den top gestooten door de wachten, Die toren of reduit bewaaken in 't beleg. Een ander vecht om laag, en graaft in d'aarde een weg, Om, schuilende in de klay, te schieten op de muuren. D'een wil alleen 't geweld door tegenstant verduuren, Verweert zyn legerpost kloekmoedig door zyn hand; En die den aanval doet, vecht om 't bezette land, Rondeel of halve maan, den vyand af te dwingen: Maar vliegt in rook en vlam, terwyl de mynen springen, Gezengt, geblaakt, gekneust, gerabraakt naar de lucht; En stort, van stof begruist, na zulk een hooge vlucht, Onkenbaar op den grond. de magazynen blaaken, Wanneer de vuurbomb stort van boven op de daken, En boort door zolders en gebinten met gedruis. Het zwavelvuur verteert in 't kruit- of wapenhuis Al 't krygsgereetschap, spys en nootdruft der soldaaten. De kogels hagelen van boven op de straaten. Het vrouwelyk geslacht, onweerbaar in den nood, Verbergt zich onder d'aarde, angstvallig voor de dood, In kelder of spelonk, en vecht met brakke traanen. De naare jammerkreet der kermende onderdaanen,

Word door den dondertoon van 't grof metaal gesmoort. Zy schreeuwen, door de vreze ontroert, maar niemand hoort. De dappre Vorst, bestuuwt van trouwe lyfstaffieren, Woont zelf de stormen by, daar duizend kogels gieren, En snorren om zyn kruin. hy wyst de muurbresse aan: Terwyl de stormeling door d'opgeschote baan Met sabels in de vuist de vesten tracht te winnen;

Tegenstant der belegerden.Maar Vrankryks Stedevoogd geeft dapper vuur van binnen, Staat pal, gelyk een rots, en keert het stormgeweld Kloekmoedig reis op reis. de diepe muurgracht zwelt Van 't uitgegoten bloed, en spoelt de purpre plassen Van 't bleeke lichhaam, dat, tot krygsramp opgewassen, Zich wentelt in het bloed, en smoort de ziel in 't nat. Een ander keert te rug, na 't stormen op de stad, Door 't lot begunstigt, van de muuren naar zyn tenten. Geen nederlaag kan schrik in groote zielen prenten.

De Dapperheid als een dochter van de Eerzucht beschreven.De Dapperheid, in 't hart geherbergt, en gevoed Door eedle driften, vreest geen dood, hoe fel ze woed, Hoe naar ze spookt in 't veld met kogels en granaaten: De Glorizucht bemint haar dochter boven maaten! Zy prikkelt haar met loon, met titelen van eer, Verhoogingen van staat, en wet haar krygsgeweer. Geen tegenspoed noch ramp in 't stryden stompt haar degen. Zy grypt vaak niewen moed, steets vaardig, nooit verlegen Om middelen van wraak, en treft in 't end haar wit. Hy, die most deizen, stelt zyn volk weêr in 't gelit.

Hervat met grooten ernst den storm, en wint de posten, Die door den tegenstant hem bloed en arbeid kosten. Terwyl het oorlogsvuur voor Namens wallen blaakt, Daar 't zwangere metaal zyn donderklooten braakt, Die hof en kerkgebou en torentranssen schenden,

Villeroy tracht Vaudemont te overvallen; Dreigt Hertog Villeroy met zyne Fransche benden Den Prins van Vaudemont. hy zoekt hem onverwacht Te vallen op den hals, en met zyn gansche magt, Eer hy zyn vaanen in slagorde stel', t'omringen; Om na dien zegepraal den landsaat by te springen, Die in den muur zyn hulp met ongeduld verbeid:

doch vruchteloos.Maar Vaudemont verkloekt den dreiger door beleid. Hy pakt zyn oorlogstuig en al zyn legertenten, En trekt behendig met geschaarde regementen Voor Vrankryks oogen af. 't getal was ongelyk, Drie mannen tegens een, ten dienst van Lodewyk, Bragt Villeroy te velde. ô roem van Karels hoven! Doorluchte Vaudemont! men zal uw aftogt looven: Een aftogt, die zelf d'eer van 't stryden overtreft. De Koning Wilhem hoort dit voorval, en verheft

Vervolg van 't beleg.Zyn Veldheers krygsbedryf. hy vreest geweld noch listen, Nu d'aanslag is mislukt. hy wil geen tyd verquisten, Maar zet van uur tot uur door vlyt de zaaken voort. Men sloopt het buitenwerk van sint Niklaüs poort Door donderslagen der mortieren. halve maanen, Rondeelen, ravelyns, bezet met Fransche vaanen,

Reduiten, bastions verdrinken, door de kracht Der bomben neê