Tooneelpoëzy

Darde tooneel.

Genserik, Hunnerik, Ispar.

Genserik. Wat zie 'k al hevigheid door uwe goedheid speelen! Doch laat hy, wien het lust, haar magteloozen haat En gramschap vreezen, wyl me iets meer ter harte gaat. Maar zeg my, Hunnerik, kon zy uw hart verwinnen? Bemint gy haar? Ontdek my, zonder schroom, uw zinnen: Ik moest uit staatsbelang, om 't muitende geweld,

Dat myn gezagh en myn vermoogen hield bekneld, Te ontwapenen, u aan Sophronia verlooven. Die tyd is nu voorby, myn magt die vrees te boven, De stad en staat bevryd van oproer, en het hof Van zaamenzweeringen: 't ontbreekt hen alle aan stof. Die vrede, schoon ze my gekost heeft gantsche stroomen Van zweet en bloed, heb ik noch niet te duur bekoomen. Myn Zoon, neem naar u lust hier vry uw voordeel van: Kies, en bemin een vrouw die u behaagen kan. Hunnerik. Die keur, myn Heer, zal ik aan u volkoomen laaten. 'k Wacht uw bevel of ik beminnen moet, of haaten. Uw hoop, uw wensch is myne; erkennende geen magt Dan de uwe, daar myn hart naar staat en kroonen tracht. Gy moogt Sophronie, of een ander aan my geeven, Of buiten het vermaak van 't huwlyk my doen leeven; 'k Gehoorzaam uwen wil: want my doorluchte moed Heeft staatzucht, en geen liefde, in deeze borst gevoed. Genserik. 'k Dorst zulk een ryp verstand, en waardige gedachten, Van uwe lentejeugd, vol edel vuur, niet wachten. Maar, schoon uw hart alleen van staatzucht gloeit en brand, Nochtans zal Trasimond regeeren in dit land; En gy zult, schoon ik u meer min met hart en zinnen, Zo wy geen vreemde kroon en ryksstaf overwinnen, In weêrwil van myn hart, gelyk een onderdaan, Hier moeten 't slaafsch bevel uws Broeders gade slaan. Maar, op dat gy zoud uw geboortelot braveeren, Zo zyn we in staat, myn Zoon, om alles te overheeren. Wy hebben overvloed van scheepen, volk en geld: De vorsten, ons na by gelegen, zyn in 't veld Van oorelog den moed en lendenen gebrooken:

Zy liggen zonder vrees in laffe rust gedooken. Doch 't is ons noodig, en wy moeten, eêr wy gaan Hun landen plond'ren, en wat weêrstand bied verslaan, Een schyn van reden voor onze oorlogslusten vinden. 't Gemeen laat nimmer, dan van schynrecht zich verblinden. Het huwlyk brengt hier toe ons oogwit voordeel by: 't Wyst u de trappen tot een nieuwe heerschappy. Maar de echt, die u zou met Sophronia vermengen, Kan niets aan ons, als 't geen wy reeds bezitten, brengen: De tyd heeft dit verbond lang vruchteloos gemaakt. De Keizer, die in 't oost voor zynen welstand waakt, Heeft, om myn wenschen en uw hoop te vergenoegen, Geen Dochter, om die met zyn Ryk u toe te voegen. Eudoxes huwelyk kan u alleen, myn Zoon, In het Romeinsch gebied verheffen op den troon. Gy moet haar 's Vaders dood, haar Moeders spyt en schande, En Maximus geweld, dat haar gezagh vermande, En tot zyn huwlyk dwong, gaan wreeken door uw moed; Schoon deeze misdaân rees zyn dier betaald met bloed: Want Romen heeft zich aan onëindige ongevallen Ten doel gezien: door onze handen zyn die wallen, Zyn huizen, tempels en paleizen omgekeerd, Zyn schatten weggeroofd, en alles overheerd. Maar, nu 't gewenschte hulp kan aan onze aanslag geeven, Zal 't andermaal weêr voor onze oorlogsbliksem beeven, Daar 't muitende overschot, gebergd in d'eersten nood, 't Verwonnen leeven moet opoff'ren aan de dood. Hunnerik. 't Romeinsche volk, myn Heer, zal nimmermeer gedoogen Dat ik zal meester zyn van hun geducht vermoogen; Ik, die de Zoon ben van een Vader, die wel eêr Hun glory, glans en staat wierp, door zyn hand, ter neêr.

Genserik. Die waan moet in den naam van 't Keizers Schoonzoon smooren: Hier zal men Romen meê verblinden en bekooren. Ook heb ik in die stad noch vrienden die 't met myn Belangen houden, schoon zy zelfs Romeinen zyn. 't Is dienstig dat gy tracht 't hart der Prinses te winnen. Hier hebt ge al uw verstand toe noodig, om haar zinnen Te leiden naer uw wensch. Nooit zag men fierder hart, Als 't haare, dat vol haat en hoogmoed alles tart. Hunnerik. Zy weet dat niet . . . Genserik. O neen! niets kwam haar noch ter ooren. 'k Heb Ispar dit geheim eerst deezen dag doen hooren: Niet dat ik twyfelde aan zyn moed en kloek beleid: Geenszins, ik heb zyn hart in alle oprechtigheid Getrouw en yverig in mynen dienst gevonden: Hy heeft zich zelf aan my, en myn geluk verbonden. Maar, onbewust noch van de neiging uwer ziel, Ontdekte ik hem niet wat myn borst beslooten hiel. Doch zo 'k uw zin zag van een laffe liefde blaaken, Ik zou, om tot myn hoop en wenschen te geraaken, En eêr my zulk een staat en glory zoude ontstaan, Zelf bieden de Prinses myn hand en huwlyk aan. Myn vloot is uitgerust, vast dobb'rende op de baaren Dicht by Italiën, en wacht maar op uw paaren. De plaats des Dwingelands, die zo veel woede als schuld By zyne staatzucht had, is noch niet weêr vervuld. Schoon Vrankryk tracht om aan Avitus die te geeven, Daar is geen Keizer noch op't Kapitool verheeven. Ook zal de Roomsche Raad, met algemeene vreugd, Opdraagen staat en kroon aan uwe heldendeugd,

Als gy met zyn Prinses, zult aan de Tyber koomen. Haar trotse en fiere ziel, met reden pas te toomen, Dient van ons beiden met die hoop te zyn gevleid; Dit is de weg, die u tot zulk een grootsheid leid. Ga, aan haar voeten dan zo groot een rykskroon haalen.