Tooneelpoëzy

Zesde tooneel.

Sophronia, Justine.

Sophronia. O Woede, in my door een ondankbaar Prins aan 't branden! Hits vry myn hart op, tot het wreeken van myn schanden: Dwing my toch dat ik zyn aanloklykheên vergeet: Stel zyne liefde alleen, als de oorzaak van al 't leed, Voor myn gehoond gezicht. Zyn hart kan dan beminnen? En ik ben 't voorwerp niet van zyn verliefde zinnen? Wat misdaad deede ik, om zo fel gestraft te zyn? Alleen te minnen, ach! wat bitt're smaad en pyn! Helaas! Justine, ei! zeg, kwam ik al wel te hooren? Is eindelyk myn hoop voor eeuwig dan verlooren? Gy antwoord niet. Wat vang ik aan in deezen staat? Zal ik, door spyt genoopt, en doodelyken haat, De jonge Eudoxe, of liefst haar Moeder zelf, doen sneeven? Eudoxe heeft myn min, de haare doet my leeven, Sprak hy: Zy hebben beide een zelfden naam, ô Goôn! En de een, en de ander is behaagelyk en schoon. Aan wie zal ik myn wraak beproeven, en vertoonen? Wie zal gevoelen dat my Trasimond dorst hoonen? Maar waar toe zoekt myn min zo spooreloos naar één Van twee rampzaligen, door haar bevalligheên? Laat ons hen beide, om op het zekerst te verderven Myn Medeminnares, vervolgen en doen sterven. De min verschoont dit licht. Justine. Mevrouw, hoe dus ontroerd? Aanschouw hoe ver dat u die blinde drift vervoert. Wat heeft Eudoxe, met haar Dochter, toch misdreeven? Sophronia. Ze ontrooven, met de hoop van myne min, my 't leeven.

Myn Minnaars hart en gunst, myn wenschen en geluk. De min vergaf noch nooit zulk een verfoeilyk stuk. 'k Vang alles aan, om haar te straffen voor myne oogen. Justine. Dat hart, door haar ontvonkt, was buiten uw vermoogen. Sophronia. Ik weet wel dat het my noch nooit heeft toebehoort. Doch voor die liefde had hem niemand noch bekoort; Een ander kon met my niet naar den voorrang dingen. Wat heeft een oogenblijk al veel veranderingen Aan myn geval gebragt! Justine. Zo u de reden raad. . . . Sophronia. Die is in liefde een laffe en zwakke toeverlaat. Wie gaf die ooit gehoor? en wie zou niet begeeren, Als 't noodlot ons van een ondankb'ren laat verheeren, Dat dan zyn hart maar om zich zelf hem leeven liet? Ik proeve in myne min dit lot, tot myn verdriet. Zyn hart deed voor myn oog en ooren niets als klaagen. En hem kan, buiten my, een zoeter hoop behaagen. Welk een vermaak voor hem, en welk een smaad voor my! Wat schriklykheid by een! Justine, hoe 't ook zy, Ik sterf van zo veel smart: maar, tot een eeuwig teken Van myne dood, zal ik. . . . ja! ja! ik moet my wreeken. Justine. Wat zoud ge dan, als hy u trouwloos was, bestaan? Sophronia. My ziel was niet met zulk een zwaare elend' belaân, Zo hy my had bemint; 'k beklaagde, met meer reden, My over zo veel hoon in myn rampzaligheden. Van ons gemeen verdriet draagt 't Godendom geen schuld,

Ik maak myn ramp alleen. Moest ik dan met geduld, O wreede pligt van de eer! hem, die myn hart doorgriefde, Zo lang verbergen al myn teed're hoop en liefde? Ach! zonder u, zou licht zyn hart van 't zelfde vuur Als 't myne blaaken. Goôn! wat staat die schaamt' my duur! Kon hy niet raân dat ik alleen met hem wou leeven? Justine. Hoe kost ge aan Hunnerik u zelf dan overgeeven? Hebt gy geen achting voor de trouw, die u verpligt? Zou Hunnerik die smaad, voor zyn getergd gezicht, Aanschouwen kunnen? Neen. Hoe! zou hy dit verdraagen, Die voor elks ooren van zyn lot zich durft beklaagen, En 't recht der eerstgeboort in Trasimond benyd, Dat gy hem trouwen zoud, en zonder dat zyn spyt, Ten trots van uwe min, uw traanen, smart en klagten, Hem niet als 't offer van zyn staatsbelang zou slagten? Sophronia. 'k Zie dat uw geest noch is onweetende in de min. Myn kleine aanlokselen verwonnen nooit zyn zin, Justine, en gy begrypt de liefde, noch gedachten Van hem, die 'k als gemaal op de echtkoets moet verwagten. Hoor de oorsprong van de min die hy my blyken laat, En hem ontvonkte, alleen uit redenen van staat. Wanneer myn vader moest voor land en leeven schroomen, En koning Genserik in Afrika deed komen, Stond hy hem toe de helft van 't Afrikaansch gebied, Indien het door zyn magt gered wierde in 't verdriet. Door 't voordeel aangelokt, komt hy aan onze stranden, Met duizend scheepen, om den vyand aan te randen, Dien hy doet vluchten, en herstelt ons land geheel: Maar, in de plaats dat zich die wreede met zyn deel Vernoegen zou, dwingt hy myn Vader, om zyn staaten,

't Gebied, en Afrika ontydig te verlaaten, Die in den Roomschen staat zoekt bystand in zyn nood, Daar hy het eind vind van zyn rampen in zyn dood. 't Gemeene volk, dat zich verklaart voor myn belangen, Begint, zyn magt ten trots, een oproer aan te vangen; 't Vervloekt den Dwing'land, die, vol staatzucht, woede en list, Om te bevreedigen zo schadelyk een twist, Belooft dat hy my zal met Hunnerik doen trouwen. 'k Was toen maar zes jaar oud; die jeugd heeft my weêrhouwen De kennis van myn lot, en snoode lasterdaân, Waar door myn luister, staat en vryheid is verraân. Men stelde my steeds d' echt met Hunnerik voor oogen; Maar 'k zag held Trasimond: waar wierd ik heen getoogen! Gy weet het ov'rig, ach! zo dra als ik u zag Vertrouwde ik u al 't geen dat my op 't harte lag: Ik vond vermaak om u myn rampen te openbaaren, Waar van op 't Aardryk nooit gelykenissen waren. Justine. 'k Ben dankbaar voor die eer, en ik beklaag uw druk. Myn hart neemt deel in al uw leed en ongeluk. Sophronia. Men moet noch meer doen om zich in myn lot te mengen. 't Beklaagen van myn ramp kan my geen bystand brengen. Justine. Gebied maar, en gy zult my straks gehoorzaam zien. Sophronia. 'k Vertrouw op Ispar, dat hy my zyn hulp zal biên: Hy heeft zyn leeven van myn vaders hand gekreegen; Zyn hart is dankbaar, en de Vorst tot hem geneegen, Op welkers trotse ziel zyn inborst veel vermag. 'k Wil my van Ispars magt bedienen deezen dag, Om van d' ondankb'ren, dien ik aanbid, my te wreeken,

En 't haatlyk huwelyk, waar voor ik schrik, te breeken. Ga, zeg hem, (want ik weet dat hy myn heil betracht) Dat ik hem binnen 't uur in myn vertrekplaats wacht: Ontdek hem vry myn min, en myn wanhoopend vreezen: Zeg dat zyn trouwe raad my kan hoognoodig wezen: Verschoon myn sterke drift en liefde toch voor al Met d'onweerstaanb'ren wil en schikking van 't geval. Justine. Maar wat zultge eindelyk, Mevrouw, hier van bekoomen? Als 't alles u gelukt dat gy hebt voorgenomen, Wanneer gy 't huwlyk breekt, dat met uw liefde stryd, En Trasimond, door u, voor eeuwig zucht en lyd? Zult gy dan meerder haat hem draagen in uw zinnen, En minder liefde? Sophronia. Hoe! Justine, ik hem beminnen? De donder plet my vry, zo 'k immermeer myn haat, Die hem vervolgen en verpletten zal, verlaat. Justine. Ik vrees . . . Sophronia. Vrees niets: ik zal nooit om de min meer zuchten, Die myn grootmoedigheid doet eeuwig van my vluchten. Ga Ispar vinden, en ik zal alleen myn hart Doen zuchten om myn lot, en schandelyke smart.

Einde van het Eerste Bedryf.