Skip to content
1599

De harpe, oft des herten snarenspel

Karel Mander

Nae de wijse: Om een nieu-Iaer sy haren Man badt. Pro.15.33AL eer men comt ter eeren siet, Luc.24,26Soo moet men vele lijden: Act.14.21.Ioseph die leedt soo veel verdriet Eer hy quam tot verblijden, Gen.37,4.T'benijden, van sijn Broeders fel, Was om dat sijnen Vader, Israel, Hem meer dan d'ander allegader Beminde snel. Gen.37,3.Hy maeckt' hem eenen rock van bont, Maer sijn Broeders beseuen, En conden hem uyt haren mont Gheen vriendelijck woordt gheuen, Gen.37,5.Beneuen dit heeft hy vertelt Gen.42,9Eenen droom, dat sy bonden Schoouen opt velt, Haer schoouen voor den sijnen stonden Neder ghehelt. Gen.37,9.Noch van elf Sterren, Son en Maen, Die voor hem neder boghen, Sy hebben uyt sijn woorden saen Meer haet en nijdt ghesoghen, Sy toghen t'Vee weyden, hier naer Iacob tot Ioseph seyde, Hoe't staet met haer Gaet dat besien, en met bescheyde Brenght my de maer. Gen.37,19Sy seyden siet den droomer comt, mat.21,38 Laet ons hem gaen ontlijuen:

Maer den oudtsten Ruben ghenoemtMat.17,7 Belette sulck bedrijuen:Luc.20,14 Maer blijuen, het onnoosel Lam En mochte niet met vreden, Als hy daer quam, Den bonten rock van sijne leden Men haestich nam. Gheworpen in den kuyl, moest hyGen.37,24. Met druck den tijdt verslijten, Door Iudas raet vercochten sy Hem den Ismaelijten,Act.7,9. Midianiten, die uyt Canaan Hem in Egypten brochten Aen eenen Man, Pharaons Hofmeester sy hem vercochten, Daer woond' hy dan. Ruben die hier af niet en wist,Genes.37,29. Sijn cleederen hy scheurde, Wanneer hy in den kuyl ghemist Den jonghen heeft, hy treurde: Maer wat ghebeurde, daer int belock, Seer listelijck sy doodden Siet eenen Bock, Met t'bloet sy verweden ende roodden Haers broeders rock. Sy lieten dien brenghen presentGen.37,32 Den Vader, en vermonden, Siet of ghy desen rock bekent, Wy hebben hem ghevonden: Verslonden een quaet Dier hy sprack,gen.44,28

Heeft Ioseph mijnen sone, In stucken track Sijn cleederen, soo men was ghewone, Treurd' in een sack. Maer Godt, des vromen troost vailjant, Gen.39,2.Was met Ioseph ghestade, Dat hy daer in Egypten vant Voor sijnen heer ghenade, Liet hem slaen gade, sijn huys en goet, Als een Dienaer ydoone, Den Heere gaf spoet, En Ioseph was huysch ende schoone, Van aenschijn soet. Gen.39,7.Sijns heeren Wijf met ooghen lust Werdt seer op hem ontsteken, Sy leyd' hem vooren ongherust Van haer oncuysche treken: Haer spreken was vroech ende laet, Comt en wilt by my slapen, Maer dese daet Weygherd' hy als ghetrouwe knapen, Mijdende t'quaet. Gen.39,11Ten laetsten vandt sy hem ghereedt Alleen, ende begheerde Sijn byslapen, en greep sijn cleedt, Maer hy liep wech sijn veerde: Sy als d'onweerde, riep haer ghesin, Met sijn cleedt haer in handen, Sy quamen in, Ioseph te belieghen met schanden

Was haer begin. Dus ginck sy voor haer Man t'onrechtGen.37.17 De sake oock verkeeren, En sprack, uwen Hebreeuschen knecht Heeft my willen onteeren, Hier van sijn cleeren, liet hy en vloot, Doe ick riep met verstranghen Door sulcken noot: Doe nam haer Man Ioseph ghevanghenPsal.10,18. Met toorne groot. Maer Godt was met Ioseph ghewis,Gen.39.23. Soo dat hy creech te vriende Den Meester van't ghevanghenis, Sijn gheschiktheyt aensiende: Hy diende d'ander ghevanghen: maer S' Conincx Schincker en Backer Laghen oock daer, Sy droomden oock, en zijnde wacker, Bedroefden haer. Ioseph heeft haer uytgheleytGen.39.12. De droomen die sy saghen, Tot den Schencker heeft hy gheseyt: Ghy sult vry sonder claghen, Nae dry daghen, in uwen staet, Den wijn wederom schincken, Seer delicaet, Voor Pharao, maer wilt my ghedincken Alst u wel gaet. Om my te verlossen, voor denGen.40.14 Coninck, zijt mijns gheduldich,

Die heymelijck ghestolen ben End' hier ligghe onschuldich, Eenuuldich, nae elcx droom ghespelt, Gheschiedde dees ghevanghen D'een was ghestelt In sijn officy, d'ander ghehanghen, Soo Schrift vermelt. Gen.40,23.Maer den Schencker Ioseph vergat, Pharao t'eynden twee Iaren, Die hadde eenen droom, soo dat Hy, om dien te verclaren, Heeft doen vergaren, aen elcken cant De wijs' Egyptenaren, Ende niemandt En conde Pharao openbaren Sijns drooms verstandt. Gen.41,9.De Schincker sprack voor den Coninck, (Sijner zonden ghedachtich) Eenen Hebreeuschen jonghelinck Int Hofmeesters huys woonachtich, Die heeft warachtich wel bediet My en den Backer mede, Ons droomen, siet, Want soo hy verclaringhe dede Is ons gheschiet. Gen.41,14.Ioseph terstont ghelaten vry, Psal.105,20Die gaet te kennen gheuen, Op s'Conincx droom, datter nae by Waren goe Iaren seuen, Datter om leuen, spijs' ende dranck

Ouervloedich sal wesen, Maer fel end' stranck Salt dieren tijdt werden, nae desen, Seuen Iaer lanck. Pharao stell' eenen wijsen man,Gen.41,33. Egypten te regieren, Hooren te vergaderen dan, Met ander Officieren, Dat door des dieren tijdts torment, T'landt niet en gae verloren, Tot sulcken endt Werdt Ioseph ouer t'landt vercoren Tot een Regent. Niemandt in al Egypten landtGen.41,44. Sijn handt en mochte roeren, Sonder Ioseph, die ghelijck sandtAct.7,10. Ouervloedich de Boeren Liet voeren, t'Kooren ter steden in, De seuen Iaren rijcke, En van't begin Des dieren tijdts, dese practijckeActor.7,11 Bracht groot ghewin. Als nu gheheel Egypten brootGen.41,36. Ter noot, by Pharao sochte, Ioseph sijn Koorenhuysen groot Ontsloot, ende vercochte, Men mochte binnen Egypten graen Vinden by groote hoopen, Dus moesten saen Daer allen Landen comen coopen

Om niet vergaen. Gen.42,1T'gheruchte hier van ouerluyt Act.7.12.Quam Iacob oock ter ooren, Hy sandt thien van sijn sonen uyt Nae Egypten om kooren, Maer daer hy vooren, sorghde siet, Was Ben Iamin voor allen, Die hy t'huys liet, En sprack, hem mochte yet misuallen Tot mijn verdriet. Gen.42,6Elck viel voor Ioseph reuerent Op sijn aenschijn beneden Ioseph heeft sijn Broeders bekent, Daer sy hem niet en deden, Gen.37,5.T'aenbeden hem memory gaf Des drooms ouer henlieden, En sprack seer straf, Ghy zijn hier om t'landt te bespieden Ghecomen af. Gen.42.10.Sy seyden neen, o heere mijn, Wy uwen knechten wonen In dat landt Canaan, en zijn Twaelf broeders eens Mans sonen Den genen, die jongst is en teer, Is by hem in ons landen, Maer siet mijn heer, Daer is noch eenen die voorhanden Niet en is meer. Gen.42,15.Ioseph by Pharaons leuens dier, Heeft henlieden ghesworen,

Van u en comt niet een van hier, Oft den jongsten gheboren, Door een vercoren, uyt u ghetal, En sal men hier gaen halen, Proeuen ick sal Oft uwe reden sonder falen Is waerheyt al. Na drie daghen ghevanghenis,Gen.42,17 Soo sy nu leuen wouden, Sy mochten t'huys trecken gewis: Maer een soude men houden, En souden den jongsten aldaer Gaen halen ende brenghen, Sy onder haer Seyden: wy hebben dese dinghen Verdient voorwaer. En dat aen onsen broeder, datGen.42,21. Wy hem niet en verhoorden, Die met beangster zielen bat, Doe sprack Ruben: de woorden Die voor den jonghen ick dede vroet En naemt ghy niet ter herten, Nu werdt sijn bloet Van ons gheeyscht al met veel smerten En teghenspoet. Dat Ioseph haer woorden verstondt,Gen.42,23. Niet een van haer en wiste, Want hy door eens bedieders mondt Tot haer sprack, als uyt liste, Maer niet en miste, natueren aert,

Sijn herte vry niet steenen Werdt hem beswaert, Alsoo dat hy hem, om te weenen Keerd' elderswaert. Genes.42,24.Symeon bleef ghevanghen Man, Haer Ezelen men loeder Met Kooren, sy trocken daer van, Maer op den wegh een broeder, Om voeder, sijnen sack ontbant, En vondt, daer met verschricken, Sijn ghelt in, want Ioseph haddet soo doen beschicken Genes.42,35.Als Man vailjant. T'huys comende vandt elck sijn ghelt In sijnen sack, met wonder, En hebbent haer Vader vertelt Al van bouen tot onder, En sonder, Ben Iamins bijzijn, Sy niet ghesint en waren. Voor het aenschijn Des landts heere te openbaren, In gheen termijn. Gen.43,6.Daer was haer Vader Israel Met veel redenen teghen Maer om de groote dierte fel Liet hy hem noch beweghen, Sy creghen, soo Ben Iamin soet, En namen de voyage, Maer Iacob vroet Sandt dobbel ghelt, end' een schinckagie Van vruchten goet.

Den Huyshouder brachte ter feestGen.43,19. Al binnen Ioseph huyse, En van't ghevonden ghelt bevreest Deden sy goed' excuyse: Maer die confuyse, werden sacht Ghetroost, ten seluen keere Men Symeon bracht, Wiesschen haer voeten, en de heere Hebben verwacht. Sy hebben met seer groot ootmoetGen.43,26. Hem haer gheschenck ghegheuen, Ioseph, nae vriendelijcken groet, Vraeghde' is u Vader bleuen Noch in het leuen, wel te pas, En sach op sijnen broeder Ben Iamin ras, Die eenen sone van sijn Moeder Rachel oock was. Sijn herte hem alsoo ontstack,Gen.43,20. Dat hy door jonstich pooghen, Om weenen in sijn camer track, Maer naer wasschen en drooghen, Sijn ooghen, hy onthielt hem vast, En al sijn broeders waren Ghestelt te gast, Nae haren ouderdom van Iaren Seer wel ghepast. Den huyshouder Iosephs bevelGen.44,3 Zijnde gheen wederspreker, Vulde met graen haer sacken wel,

En leyd' den silvren beker Wel seker, in Ben Iamins sack, En tghelt, sy reysden henen, Maer Ioseph sprack: Op, jaeghtse naer, aldus den ghenen Niet en viel slack. Gen.44,4Ghy doet mijn heere quaet voor goet, Was s'Huysmeesters ghewaghen, Ghy hebt qualijck ghedaen onvroet Sijn beker med' te draghen, Verslaghen, keerden sy in stadt Als den beker was vonden, End' vielen plat Voor Ioseph, haer verschoonen conden Sy niet, in dat. Gen.44,16.Iuda sprack: Al te samen wy Zijn nu mijns heeren knechten: Neen, sprack Ioseph, gaet henen vry, Maer ick houde met rechten Daer in de vrechten, den beker mijn By was ghevonden heden, Alleen sal zijn Mijn knecht: maer ghylieden met vreden Meucht reysen fijn. Gen.44,18Iuda doet int langhe ontschult, Segghende met beswaren, Vwen knecht onsen Vader, sult Ghy met sijn grijze hayren Doen varen in des kuyls duwier, Brochten wy niet den Ionghen,

Hy storve schier, Dus laet hem reysen onbedwonghen, En houdt my hier. Langher en cond' hem Ioseph nietGen.45.1. Onthouden, int ghemeene Ginck 'tvolck al uyt, nae sijn ghebiet, Voor sijn broeders alleene, Hier op in weene, sijn stemme, doch Sprack hy tot allegader Sonder bedroch, Ick ben Ioseph, is mijnen Vader Leuende noch? Van vreese niet een enckel woortGen.45,3. En conden sy vermonden, Voort sprack hy, ick ben onghestoort Op ulieden bevonden, Ghesonden int Egyptsche dal Heeft my Godt, om bewaren V leuen al, Want desen dieren tijdt, vijf Iaren Noch dueren sal. Door haer hy sijn Vader ontbootGen.45,13. In Egypten te wonen, Iacob die quam met vreuchden groot, Met al sijn volck end' sonen: Den gonen, die hem te ghemoet Quam, was Ioseph, die langhe Met tranen vloet, Hem om den hals, weende seer stranghe Wt liefden soet.

Gen.46,30.Israel sprack met groot verblien, Nu wil ick steruen gheeren, Naedien ick u hebbe ghesien Leuende vry van deeren, Maer om gheneeren, haer Vee playsant, Heeft Ioseph haer ghecosen Den besten cant In Egypten, gheheeten Gosen, Een lustich lant. Mat.10,22Elck Christen, die als Ioseph zijt, Benijdt, ende versteken, Mat.5,11Al doet de weerelt veel verwijt, 1 Pet.3,16Iosephs Vrouwe gheleken, Haer treken vliet, en achtet niet, mat.19,29Wilt vry abandonneren Act.14,21.Den mantel, siet, Want ghy sult eeuwich triumpheren Nae dit verdriet. Een is noodich. 1590.

Iude,1,25[Godt alleen wijs met alle dinck,]

joan.21.17Nae de wijse: Die altijdt jaeght, en niet en vanght. Iob,13,9.GOdt alleen wijs met alle dinck, Psa.147,5Hy en wordt niet bedroghen Deu.32,5Van eenich Mensch in s'Weerelts rinck, Pro 6,16.Seer groot is sijn vermoghen, Deut.32,5Gheen quaet, en is aen hem ghewis, Esa.49.2.Hy haet valscheyt en loghen. 1.joan.1,6.Den valschen end' verkeerden aert Act.8.20.Die is van hem afvallich,

Sy en zijn met hem niet ghepaert,Mat.7,22 Die van herten zijn gallich,Luc.13,25. De quade siet, en kent hy niet,Psa.34,16 Al is den hoop ontallich.1 Pet.3,12 Maer sijn ooghen sien breet en wijtIoan.1,47 Nae de oprechte gronden,Ioan.8,39 Dat is een oprecht Israelijt,rom.2,29. Nae Christus selfs vermonden,Rom.9,7. By welcken noch, list noch bedrochDeu.10,16 Int hert en is bevonden. Doet wech ws herten voorhuyt quaet, Sprack Godt in den ghebode,Iere.4,4. Die hier in volght des Heeren raet, Dat is een oprecht Iode,joan.8,39. Ende hier of, comt toe den lof,rom.2,29. Niet den Mensche, maer Gode. Om dat Iob was slecht ende recht,Iob,1,8. Stondt hy in Gods bevrijden,Iob,2,2. Godt wil dat men gheheel afleghtEph.4,22 Gheveynstheyt en benijden,1.Pet.2,1. Den ouden Mensch, den quaden wenschRom.6,4. Al door den gheest afsnijden.Colos.3,9. Als wy open van herten zijn,Act.16,14. Al door Gods Gheests virtuyten,Iac.1,21. Dan sal door het gheloove fijnApoc.3,20 In ons sijn liefde spruyten:2.Tim.1,5 En blijuen by, soo langh' als wyHebr.3,7. Ons herte niet en sluyten.1 joan.3,17 Maer sluyten wy ons herte toe,1.Ioan.3,17. End' laten verstijuen,

Iere.9,25.De oude voorhuyt, Broeders, hoe Rom.2,25Sal dat connen beclijuen 1.Ioan.3,17.Gods liefde claer, hoe sal hy daer Eenichsins moghen blijuen? Luc.8,15.In een oprecht hert' ende ziel Mar.4,19Sal God woordt vruchten draghen, Mat.13,4Maer t'zaet dat by den weghe viel Ier.23,29Op steenen end' in haghen, Psa.51,19Bleef onder voet, t'herte zijn moet Esa.57,13Ghebroken end' verslaghen. Ier.23,29Gods woordt als hamer ende ploech, Luce,9,26Daer mede moet het wesen Gheoeffent, alsoo wy ghenoech Esa.55,10In de Schriftuere lesen, Hebr.6,7.Met desen dan, in recht beran Iac.1,21.Wordt de ziele ghenesen. Hebr.16,7.En gheoeffende aerde goedt Deut.32,2Drinckend' in haer den reghen, Esa.55,11.Draeght sy den Bouwer cruyden goet, Ontfanght van Godt den zeghen, Hebr.6,8.Maer gheeft sy uyt, doorens oncruyt, Den vloeck die comt daer teghen. Hebr.6,9.Maer tot u Broeders hopen wy Psal.7,12.Ter salicheyt al beter, Pro.14,31Want Godt gherechtich is, end' hy Syr.17,21En is doch gheen vergheter mat.10,42Van u goet werck, der liefden sterck, mat.25,41Och hy is al discreter. Pro.17,5.Al wat men hier den minsten doet mat.25,41Van sijn Broeders eersame,

Dat sal hy loonen ouervloet,mat.10,42 Al waert in sijnen Namemar.9,40. Eenen croes maer, cout waters claer,Gal.6,11. Het is voor hem bequaeme. Christus by d'offer-kiste sat,mar.12,41 De Weduwe vol vlijtenLuce,21,1. Heeft hy ghepresen, hoewel dat4.Reg.12,9. Sy maer en gaf twee mijten, Want sy daer in, van haer ghewin Leyde al haer profijten. Daer waren in Elias tijdt Veel Weduwen bevonden3.Reg.17,1 In Israel, maer van daer wijdt Was hy alleen ghesondenLuc.4,25. Tot Sarepten, in Sidonien,Iac.5.17. Tot een Weduw' goet van gronden. Veel Melaetsche in Israel4.reg.5,14 Waren daer oock in wesen Tot Eliseus tijden wel,Luc.4,27. Maer gheen en werdt ghenesen Dan Naaman, die daer was van Syrien, soo wy lesen. Daer isser veel gheroepen, maermat.20,16 Weynich zijnder vercoren,jat.22,14 Elck neme doch sy seluen waer, Om niet te gaen verloren: Maer dat hy zy, van bouen vry Oprecht uyt Godt gheboren.Ioan.3,3. Al die gheestelijck zijn ghesint, Zijn gheestelijck eersame,

Rom.8,17Wie Gods Gheest heeft, die is sijn kint, End' oock sijn erfghename, Godt maeck' ons hier toe goedertier, Wt ghenaden bequaeme. Een is noodich.

Cookies on Poetry Cove

We use cookies to remember your language preference and — only with your consent — to learn how Poetry Cove is used. You can change your mind any time.