De Vrede. Pax optima rerum.
I.
Wee den lande, Dien de heilige eendragt vlugt! Wee den lande, Waer verdelgende oorlogszucht Vrede en broedermin verbande!
De geest des Vaderlands steeg opwaert, door de wolken, Tot voor den troon des lichts, en zuchtte tot den Heer: ‘Bestaet er dan voor 't ryk van deze onzaelge volken Geen enkle stond van rust, geene ademhaling meer? En is daer eeuwig 't wit, waer vuer en zwaerd en dolken Op mikken, als de kryg slaet in Europa neêr?’ - - En eene stem doorklonk het ruim van hooger spheer:
Wee den lande, Dien de heilige eendragt vlugt! Wee den lande, Waer verdelgende oorlogszucht Vrede en broedermin verbande!
‘Ja, de eeuwen golfden aen, als uit een' poel gestegen, En vloden, overlaên van dwang en haet en moord; En telkens als de twist het zwaerd had aengeregen, En volkren, op elkaêr verhit, had aengespoord Om 't ingebeelde regt te staven door den degen, Sloeg hy zyn wapentent in 't diep rampzalig oord.
Zocht Romer of Barbaer den roem of roof der aerdeVóór de twaelfde eeuw., Stond een oneerlyk vorst naer 't regt van Land of StadVeertiende eeuw., Of stortte Godsdiensthaet op 't menschdom dat ontaerdeZestiende eeuw., Of klom gewetensdwang de hel uit die hem baerdeIdem.; Zy allen snelden dáér, om wraek of prooi of schat, En hielden er den grond van 't bloed der onschuld nat.
Of woelde een bandloos volk, vervoerd tot koningsmoorden, En stroomde 't over de aerd van uit zyn gruwelnest, Zyn eerste golf brak door tot op dezelfde boorden1792.. En wou de grootste held waervan ooit volkren hoorden, Door schrikbren reuzenstryd zyn noodlot zien gevest; Hy daegde Europa's magt alweder in deze oorden, En schokte door zyn' val 't aloude krygsgewest1815.!
Dus woedde daer de kryg met al zyne yslykheden: De vreemdling joeg de vlam in de overmande steden, En waer hy 't veld doortrok, daer bleef een bloedig spoor. Zyn woestheid vond vermaek in de oogsten te vertreden, En 't stallen van zyn ros in kerk en tempelkoor!’ - - En weder klonk de stem de ruime spheren door:
Wee den lande, Dien de heilige eendragt vlugt! Wee den lande, Waer verdelgende oorlogszucht Vrede en broedermin verbande!
‘Dan, eindlyk mogt een strael van hoop den storm doorbreken: De tweespalt, in het hart des landzaets-zelve ontsteken, Verkoelde, en bitse wrok gunde aen verzoening plaets. Maer naeuwlyks daegt het licht, of zie, de geest des kwaeds, Beducht of hem zyn prooi voor altoos ware ontweken, Spuwt weder uit zyn krocht de vlam des ouden haets.
o God des Vredes! hoor, uit de ondermaensche dalen Het smeekgebed eens volks in uwe ontferming aen! Verdryf den woesten kryg uit zyn gescheurde palen; Vergoed hem 't snerpend wee sints eeuwen doorgestaen; Verleen een' stond van rust, - o laet hem ademhalen!
Of mag het slechts ten prys van eeuwgen twist bestaen, Vergun hem 't heil des grafs, en laet zyn' naem vergaen!.....’
De geest des Landes zweeg. - En aen de nieuwe glansen, Die stroomden van den troon der Godheid om hem heen; En aen den mildren toon van 't licht der aethertransen, Was 't of der heemlen Heer zyn beê genadig scheen.
Hy steeg ter neêr in 't ryk voor wiens behoud hy waekte, En daelde er in den kring, den schutsraed van het land. Een heuglyk raedsbesluit, verzoenings offerand, Klonk door der wetten tempelwand, En - 't outer van den Vrede blaekte!
II.
Gezegend het land, Waer de Moed by de Rede Zyn standerden plant! Gezegend het land, Waer de weldoende Vrede De olyvenkroon spant!
Dus klonk nu het hooglied der hemelsche kooren. En uit de gezanten der eeuwige Magt
Werd een' ten heraut door de Godheid verkoren, Op dat hy den Vrede aen het aerderyk bragt'.
Daer stygt hy ter neder, de zegen der volken, Door de aerde als verzoener des menschdoms begroet; Daer stygt hy ter neder, in glans, door de wolken, En stroomen van hoop golven heen voor zyn' voet!
De wolkenkoets glydt op de geurigste luchten Waermede de lente de velden doorwaeid; Des overvloeds horen stort bloemen en vruchten; De mantel van licht is met sterren bezaeid.
De krans van olyf siert de goudgele haren, En graenryke halmen de glinstrende hand; De lach van de liefde doorzweeft de gebaren, En alles meldt de aerde des hemels gezant!
Vlecht, maegden, vlecht palmen En bloemen en halmen, Ten jeugdigen krans! Drukt, moedige knapen, Dien krans om de slapen, Ten hoogeren glans! En laet nu, gy allen, By feestgalm en dans,
Door velden en wallen, Den jubeltoon schallen:
Gezegend het land, Waer de Moed by de Rede Zyn standerden plant! Gezegend het land, Waer de weldoende Vrede De olyvenkroon spant!
Ja, thans is de eeuwenkring van haet en twist gesloten; Thans is het ryk voorby van wreede onmenschlykheid. Thans angst genoeg doorstaen, en bloed genoeg vergoten, En tranen thans genoeg geschreid!
Wanneer nu de akkerman de velden gaet bezaeijen, Ziet hy den oogst niet meer als eene onzeekre kans, En vraegt hy niet beducht wie 't koren af zal maeijen, Zyn zicht, of 't zwaerd des oorlogsmans.
Wanneer de vader nu de leên ter rust gaet strekken, Van 't dagwerk afgemat, en zorgen stroef en drok, Verwacht hy niet dat hem een naer geluid zal wekken Van wraekgeschreeuw of noodstormklok!
Wanneer de trouwe vriend zyn' halsvriend mag ontmoeten, En hem, na lang gemis, een' warmen handdruk biedt, Schuwt hy niet angstig rond, of ligt zyn liefdryk groeten Als landverraed wordt afgespied!
Thans mag zich elk gevoel dat hart en geest veredelt, Ontwiklen in het licht der ware vryheidsleer; Thans wordt geen hooge gunst by laeg gemeen gebedeld, En leidt slechts deugd en vlyt tot eer.
Thans mag de zoete rust de teedre zielen streelen, En snoert zy volken zaêm in heilryk evenwigt; Verzoening laet ons thans in 's nabuers vriendschap deelen; Thans worden liefde en eendragt pligt!
Ja, de dagraed is gestegen Die het heil der menschheid meldt. Ja, de hoop stroomt allerwegen, Als een' zachten lenteregen, Over stad en meer en veld! 't Zaed dat in de voor mag broeijen, Zal haest schoon en tierend bloeijen,
En de geur der rype vrucht, Balsemt eens de zuivre lucht!
Door de vredezon beschenen, Ongestut door pael noch grens, Zal de Handel aen den mensch 't Rykst genot des levens leenen, En bekroonen ieder' wensch. Nyverheid zal geene perken Stellen aen haer wonderwerken; Elke hoofdstof eert haer woord, En voor hare vuerge vlerken Wordt heel de aerde slechts één oord!
Schoone kunsten zullen streven Naer een' ongekenden gloor, Nu haer' schutsgod word verheven - Dienaers uit haer tempelkoor, Gaet! bezielt en doek en marmer Voor de komst van uw beschermer! Gy, die ik met eerbied naek, Vaderlandsche dichterscharen,
Doet zyn lof ten hoogen varen, In het goud der moederspraek!
En, maegden, vlecht palmen En bloemen en halmen, Ten jeugdigen krans! Drukt, moedige knapen, Dien krans om de slapen, Ten hoogeren glans! En laet nu, gy allen, By feestgalm en dans, Door velden en wallen Den jubeltoon schallen:
Gezegend het land, Waer de Moed by de Rede Zyn standerden plant! Gezegend het land, Waer de weldoende Vrede De olyvenkroon spant!
Lentemaend 1839.
Cookies on Poetry Cove