De CL. Davids psalmen

Regelindeling en pagineringDe vormgeving van de oorspronkelijke tekst is in de digitale uitgave losgelaten, voor zover het niet gaat om rijmende tekst. De regeleinden komen in die gevalllen in de digitale uitgave dus niet overeen met die in de oorspronkelijke tekst. In rijmende psalmen en gezangen zijn de regeleinden uit het origineel in de digitale uitgave wél gehandhaafd, omdat anders de zin van de berijming wegvalt. Soms beslaat een versregel in het origineel meer dan één regel; dan loopt de tekst door naar een tweede, diep ingesprongen regel of is een woord of een half woord dat niet meer op de regel past, aan het einde van de regel er direct boven of onder geplaatst, al dan niet voorafgegaan door een haakje open. In deze gevallen is de versregel in de digitale editie achter elkaar op één regel gezet, conform de bedoeling van de vertaler/drukker. Strofen waarbij in het origineel notenbalken zijn geschreven (voor Het Boek der Psalmen 1773 geldt dat voor de complete psalmen en gezangen), hebben in het origineel een regellengte die afhangt van de muzieknotatie; wel is telkens door middel van interpunctie en hoofdletters aangegeven waar een nieuwe regel begint. In de digitale editie zijn als gezegd de notenbalken weggelaten en zijn de versregels telkens op een aparte regel geplaatst, in overeenstemming met de strofen zonder muziekbalken. Zo luidt het begin van psalm 1 uit Dathenus in het origineel: DIE niet en gaet in der godloo- se raet, Die op den wegh der sondaeren niet staet, ... In de digitale editie is dit overgenomen als: DIE niet en gaet in der godloose raet, Die op den wegh der sondaeren niet staet, In Van Haecht hebben sommige psalmen in de eerste strofe een herhaling van een stukje melodie; in dit geval staan er twee regels onder de notenbalk direct onder elkaar. Ook in die gevallen is in de digitale uitgave de bedoelde tekstvolgorde aangehouden. Het origineel luidt in psalm 2 bijvoorbeeld:

[notenbalk] VVaeromme de Heydenen boos Dus Soo te vergheefs spreken altoos? De [notenbalk] rasen, ende de liden Coninghen doen ghebiden, Ia, raet= [notenbalk] slaghen tegen den Heer’:

In de digitale editie is dit overgenomen als: VVaeromme de Heydenen boos Dus rasen, ende de liden Soo te vergheefs spreken altoos? De Coninghen doen ghebiden, Ia, raetslaghen tegen den Heer’:

De afbreekstreepjes (in Dathenus in het origineel weergegeven als een klein liggend streepje, in Van Haecht, Marnix en Het Boek der Psalmen als een =-teken), zijn in de digitale uitgave genegeerd. In Dathenus zijn sommige woorden ook afgebroken zonder afbreekstreepje; ook in die gevallen zijn de woorden in de digitale uitgave weergegeven als één woord. Wanneer een regel is ingesprongen, is dat in de digitale uitgave in principe overgenomen; uitgesprongen regels (bijvoorbeeld in het formulier voor het huwelijk in Dathenus) zijn echter niet als zodanig overgenomen. Er is altijd aangegeven waar een nieuwe pagina in het origineel begint (in Marnix alleen in de berijmde tekst, niet in de onberijmde margetekst). Wanneer het origineel een paginanummering bevat, is in de digitale uitgave aan het begin van iedere nieuwe pagina het paginanummer opgenomen tussen vierkante haken en voorafgegaan door pag., bijvoorbeeld: [pag. 20]. Als op een enkele pagina binnen een gepagineerd gedeelte het paginanummer in het origineel ontbreekt, zoals op de titelpagina’s, dan is het ontbrekende paginanummer door ons gereconstrueerd en stilzwijgend toegevoegd. Wanneer een complete afdeling in het origineel geen paginanummers bevat, zijn deze in de digitale uitgaven automatisch door de computer toegevoegd, en om te laten zien dat ze niet voorkomen in het origineel wordt het paginanummer voorafgegaan door een *, dus [pag. *20]. Dit is gedaan in het psalmgedeelte van Dathenus en in het complete werk van Marnix. In Het Boek der Psalmen uit 1773 zijn de psalmen gepagineerd door middel van folionummers op de (rechter) recto-pagina’s, bijvoorbeeld [fol. 12r]; de (linker) verso-pagina’s zijn ongenummerd. In de digitale versie zijn ook folionummers toegevoegd voor de verso-pagina’s, bijvoorbeeld [fol. 12v]. Custodes onder aan de pagina’s, katernnummeringen voor de drukker en binder of kopteksten boven aan de pagina zijn in de digitale uitgave genegeerd; alleen in De Brune is deze informatie geplaatst direct voor de pagina-aanduiding, bijvoorbeeld [fol. A1r, p. 1].