Aen-spraeck Eer-suchtighe Theosima, tot noch toe hebben wy onse Beweegh-redenen ghenomen uyt de besondere hoe-daenigheden vande hooge Majessteyt van Godt: door de welcken hy bestraelt ons ver-standt, om te komen tot sijne kennisse, ende hem kennende als eenen oorspronck oft fonteijne van alle goedt beminnen souden wy niet (soo wy redelijck zijn, gelijck wy moeten zijn, en wy by de beesten niet willen vergeleken zijn) behooren, al en waer daer geene andere redene, om tot Godt ghetrocken te zijn, hem te betrachten boven alle geschaepe dinghen, hem te minnen uyt alle crachte der ziele? want, soo het goedt, uyt sijnen in-gedruckten aerdt, machtigh is, om ons begeerte te trecken als eenen Magneet-steen het ijser is wonderlijck treckende ende sich selven doet aen-hechten: waer om sal het hooghste goedt van minder cracht wesen? en daer wy al begeerigh toe 't goedt zijn, uyt ons in-geborentheyt, om ons herte te doen verwecken en aen-clijven aen het alder beste goede dat on-eyndigh is, en Godt selver is? Theos: 't is waer beminden Vaeder, en ick staen beschaemt, als ick dit licht van redene in my selve bevroede; ja, ick en kan selver niet wel verstaen, hoe dat ick jet kan begeren van al't geschaepene goet, daer ick het ongeschaepene, Godt selver, veel lichter kan bekomen en besitten, als het tijdelijck wereldts goedt: dan alleen, om dat ick een aerdts mensch ben; uyt d'aerde ghevormt naer den lichaem, en met de beesten in een deel over een kom, ghelijck den Apostel seyt, den vleeschelijcken mensch en bevat niet dat den Geest Godts aengaet1. Cor. 2.; te meer; om dat wy bedorven van aerdt, in het geestelijck verblindt, vervallen licht, van het geestelijck dat wy niet en sien, op het tijdelijck, dat wy sien, waer toe het aen-cleyvende ghebreck des lichaems, gevoelijcker verweckt, ende oorsaeck geeft, dat wy het geestelijck licht vertijden: soo dat wy wel met den Apo-stel souden mogen wenschen: ramp-saligh mensch ick ben! wie sal my verlossen van dit lichaem des doodts?Rom. 7.
Paedagogus, Lieve Dochter, ghy hebt dat wel aen-merckt, die blindt is, sal licht dolen en strunckelen: hier in verthoont sich de on-eyndige goetheydt Godts, ende sijn over-groote liefde tot ons, dat hy ons sijnen eenigen Soon toe-gesonden ende gegeven heeft, die het licht soude zijn des werelts, daer sy verdompelt lach inde duysternisse der sonden, sonder eenigh licht van gratie, ende noch niet het Goddelijck woordt, vanden Vaeder des lichts; dat het licht wordeGen. 1., sijn geestelijck uyt-werck ghenoten had: over sulx, soo en was het niet wonder, dat ick magh segghen, de aerde was ydel en ledighIbidem ende de duysternisse waeren op het aen-sien des aerde: soo langh daer geen licht van gratie en schijnt inden mensch, den mensch is aerde, niet soeckende dan aerde; want soo hy ydel is van het hemels, en betracht hy niet als ydelheydt en wordt oock voor ydel van Godt geacht: hy is een aerde maer ledigh die noyt vruchten des Geest voort-brenght, ende daer-om by Godt van minder waerde gehouwen. Hy wandelt inde duysternisse en is een kindt der selver. Hy is eenen aff-grondt in wien de boosheyt gheenen grondt kan vinden; ende vervolghens, abyssus abyssum invocatPsalm. 4., den eenen aff-grondt aen-roept den anderen, den aff-grondt van sonden, den aff-gront der elenden, die beyde schier gronde-loos zijn. Wat is het wonder dat de menschelijcke natuer, ende met haer de heele wereldt was als een ander Gast-huys gheworden, ghelijck aen den Schaeps-poel oft water-badt van Jerusalem, inden welcken lagh een groote menighte van crancken ende creupelen &c. Maer alsoo daer noch niet ge-komen was eenen mensch door den welcken de blinde sien de creupelen wandelen &c. Ende dat den Sone Godts noch geenen mensch gheworden was: soo hadde wel jeder mensch in het besonder mogen roepen, hominem non habeo: wee my, dat ick geenen mensch en hebbe, die de macht heeft om my te helpen, vermidts dan in het heele mensche-lijck geslacht vande plante des voedts tot den toppe des hoofts geene gesontheydt wasIsaiae 1., soo was het noodigh, dat in desen Schaeps-poel sou af-daelen, niet eenen Enghel, maer Godt en mensch selver, die de liefde is. Daer waeren nu meer dan veertigh eeuwen verloopen datmen was roepende ende verlanghende niet sonder traenen naer dien mensch, en noch en was hy niet gekomen: daer was wel hope dat de Sonne haest soude op-staen, nu den daegeraet door de voor-seggingh der Propheten van sijne komste, begost te crieken, het welck hun verlanghen noch meer dede on-steken in on-geduldicheydt; soo dat sy wenschten dat den hemel moght bersten, en de wolcken scheuren, ende den Recht-veerdighen moght ten voor-schijn komen gelijck hy by ZachariasLucae 1., onsen voor-Vader Abraham ende sijn naer-komende saet gesproken had, dat hy sijn selven ons soude geven, om sonder vreese, de handen onser vyanden ont-komen hem mochten dienen in heylicheydt ende recht-veerdigheydt allen de daegen ons levens. Wel aen dan, de ure is gekomen, ende den tijde was vervult, naer dat hy mensch gheworden, nu negen maenden was ghedraeghen gheweest, inden maeghdelijcken schoodt van Maria, dat hy wilde verschijnen aen den daghen wordt geboren als eenspraecke-loos kindt geleyt in een cribbe op het hoy in eenen stal tusschen de last draeghende beesten. Dit is nu den ghewenschten dagh van versoeningh des Heere, als wanneer hy peysende ghepeysen des vrede ende niet van lijdenIerem. 29., de droeve werelt heeft verhoort, ô diepe gheheymen! kan dan Godt mensch worden? gheboren worden in eenen stal? gewentelt in arme doeckens, suygende de borsten sijns Moeders? om thien-hondert-duysent werelden grooter, beter en schoonder dan dese tegenwoordige, en behoefde maer een enckel toe-staen van sijnen Goddelijcken wil: maer dat soo eenen maghtigen te wegen sal konnen brenghen, eenen Godt te zijn en t'saemen mensch te worden, niet af-gaende dat hy was, maer aennemende dat hy niet en was; wat verstand sal dat bevatten, dat eene Maeght sal Moeder zijn ende eene Moeder, maeght sal blijven? wie heeft oyt sulck gehoort, dat Godt den Soon, vander eeuwigheydt gheboren van Godt den Vaeder, inden tijdt sal geboren worden van eene Moeder? is daer wel eenen hemelschen gheest, die met sijn verlicht verstandt sulcx kan bespeuren, wederom, dat eene vrouwe op eenen oogen-blick sal worden Godts dochter sijne Bruydt ende Moeder? dat is het on-begrijpelijck gheheym dienende tot verwonderingh en onder-gevingh des verstants ten dienste van 't Geloof. Wat dunckt u Theosima? is dit met stof om dieper te bevroeden? Theosima: Vaeder ghy hebt my soo veel voor-ghestelt, dat ick werck sal hebben om alles wel te over-legghen, ende mijn betrachtingh daer uyt te nemen: met uwen zegen gaen ick tot mijn vertreck-plaets, om mijn ziele in dit forneys te doen blaecken.
Cookies on Poetry Cove