Aen-spraeck. GOedt-hertighe Theosima, ick en twijfel niet, oft de voorighe Beweegh-redene, sal u bewoghen hebben; was het niet om gheheel in 't vier te blaecken? 't was ghenochsaem, om verwermt, en het naeste toe-ghestelt te werden, om vier en vlam te vatten. Theosima. 't Is waer Vaeder; maer soo langh het hout noch groen is, soo vat het quaelijck vier: ick hadde wel ghewenscht, in het minne-vier te branden, konde ick maer mijn hert af-trecken van het begeerelijck vier, ick segghe, vande heb-sucht van het tijdelijck goedt, daermen het lichaem moet mede onder-houwen. Paedagogus, Teer kindt! als ghy zijt, soo ick hoor, noch weynigh in het geestelijck hervaeren, ende seer kleyn van geloof: heeft dan de waerheytu niet ontslagen van 't over-tolligh sorgen als sy ons seyt: soeckt dan voor al het rijck Godts en sijne rechtverdigheydt, ende dese dinghen sullen u toe-gheworpen worden.Matth. 6. Ont-last u dan van sorghen, ende siet uwen Saeligh-maecker, de selve behoeftigheydt oock aennemende met onse ghebreckelijcke natuer, heeft sijnen rijckdom gestelt in d'alder-hooghste armoedeMatth. 8.: soo dat, daer de vogels des hemels hunne nesten hebben, ende de aerdtsche beesten hunne holen; den Sone des mensche, als hy soude geboren worden, in dese wereldt, niet en hadde, daer hy sijn hooft soude nêer-leggen, non crat ei locus in diversorio, hy en vondt nergens plaets inde herbergeLucae. 2.: soo dat hy ghenoodtsaeckt was, de beesten hunnen stal ende cribbe te ont-leenen, soude hy hier ergens mogen schuylen.
Lief kindt: stelt sulcken ydele sorge wat vande handt, die het hemels wilt betrachten, en wilt met u verstande wat dieper bevroeden, de over-groote wel-daedt aen ons gheschiet door de mensch-wordinghe Christi om daer door beter sijne liefde te bekomen. Soo, seyde den H. Chrisologus, wilde hy geboren zijn, die wilde bemindt zijnSerm. 158., te weten in eenen stal verworpen onder de beesten, en die als eenen maghtighen verheven Koningh, konde verschijnen, heeft liever gehadt te komen, als eenen knecht oytmoedigh ende minnelijck, verkiesende daer toe eenen verworpen stal: wat segh ick verworpen stal? neen neen, maer eerder eenen neer-ghebooghden hemel van allen kanten open om ons den toe-gangh niet te beletten tot de hemelsche vreughden: is het dan niet weerdigh dat wy ons woon-plaets verkiesen in den stal? soo wy minnaers zijn, 't is onsen hemel: want soo den hemel is eeneplaetse daer de Enghelsche Chooraelen met soete stemmen lof-sangh singhen aen den alderhooghsten; waerom en sal desen stal,van gelijcken geenen hemel zijn, al-waer, inde ronde van het cribbeken eene groote schaere der Enghelen den loff-sangh singhen van glorie. Gloria in excelsis Dei &c. Glorie sy Godt inden alderhooghsten &c.Lucae 2.. Is het saecken dat den hemel de plaetse is van alle vreughden; waer om sal desen stal minder den hemel moghen gheseyt worden, al waer, Maria de Moeder, Ioseph ende de Herders sich verheugen inde blijschap hun aen-gedient vanden Enghel: siet ick verkondighe u lieden eene groote blijschap die aen alle volckeren sal sijn?Ibidem Is het saecken dan, dat den hemel is de plaetse alwaer de on-eyndige schoonheydt, sijn aensicht verthoont aen d'Engelen en de saeligen? 't en sal dan gheenen verleghen stal wesen, inden welcken Godt een kindt gheworden, sich verthoont, en onder dit kindts-gelaet sijn glorie ende bermhertigheyt uyt-deylt: soo veel dan my belanght, 'k en wilde met mijn ghedachten nerghens beter verkeeren, als in den stal: oft, om beter geseyt, in den hemel, daer hy van sijne Moeder is neer gheleyt in eene cribbe seer oytmoedigh, met bequaemen toe-gangh voor een jder; al waer hy vande liefde ghevanghen, gebonden leyt sonder eenige trotsheyt van Majesteyt, die den toe-gangher moght verschricken: daer en is niet dat een verheven hert meer kan veroytmoedighen, de maghtighe hoogheydt vernederen, de strafheydt breken, ende af-worpen de Majesteyt, als de liefde: want de liefde en kent geene weerdigheyt: is het saecken dat oock de Koningen van dese werelt, al zijn sy selver maer aerdt-wormen, ghelijck aen d'andere menschen, soo sy verhevenstaen op hunnen throon, toe-gherust in hun Koninghlijck ghewaet, soo af-schijnen in weerdigheydt en Majesteydt, dat sy hunne toe-ganghers doen schricken en van benouwtheydt hunne spraeck doen weer-houwen: soo dat sy in dat gheval, noodigh hebben hun versoeck Schriftelijck over te geven: wat sou het wesen dat wy tot Godt moesten komen voor den throon van glorie daer selver de Enghelen des licht voor schudden en beven?1. Reg. 6. is't dat alleen de schaduwe van sijne Majesteyt, doen hy, hier voer-tijdts in't landt der Philistijnen, inde Arcke, besloten schuylde hen sulck eenen schrick aen-dede, dat sy riepen: wie sal mogen staen inde tegen-woordigheydt van desen heyligen Godt ende Heer? maer nu een minnaer gheworden zijnde, vervallen op het menschelijck gheslacht: de liefde heeft hem af geworpen tot den staet, daer ter werelt geenen verworpender kan bedocht worden, gheleyt in een cribbe in den stal der beesten; dat is d'uyt-muntende wel-daedt, die de gheestelijeke Bruydt van haeren beminden was versoeckende: wie sal my, seyde hy, vergunnen, dat ick u mijnen Broeder suygende de borsten van mijne Moeder, magh buyten vinden, ende u minnelijck soenen?Cant. 8. ach mijnen alderliefsten, die inden setel van uwe Majesteydt, soo verr' van my af-gheleghen, in maght en glorie zijt glimmende, wiens teghen-woordigheydt ick niet en kan met voeten ghenaecken, daer selver de hemelsche Colomnen voor dreunen: wie sal my gheven, dat ick u op d'aerde mijns ghelijck, mijn broeder, een suygelinck hanghende aen de borsten van u alder-liefste Moeder, magh om-helsen, ende soete kussiens in-drucken, en u mondt aen mondt als aen een kintje, ghetrouwelijck toespreken?ô wat gheluck! de redene dan, dat hy sich heeft in eenen verworpen stal, als een suyghelingh sonder pracht laeten vinden, is niet alleen gheweest onse Saeligheydt; maer op dat wy af-legghende alle vreese, hem souden met betrouwen naerderen: want niemandt sal vermeyt zijn, een suygende en weenende kindt by te komen, ô Hemel aen-ghenaem! ô praelstal vande liefde! ô Adel-huys van Iesus ô fonteyne duysent-mael wenschelijcker als de waeteren uyt den borre-put van Bethleem, naer de welcken David2 Reg. 23., soo dorstigh was wesende. Ach lieven Iesu! uyt u springhen de waeteren des levens, en soo wie dit sal drincken, en sal niet meer dorstigh zijn, en leven inder eeuwigheydt. ô Bethleem! ô geboorte-plaets der liefde! Ghy zijt het broodt-huys, waer de Engelen gevoedt, on-sterffelijck leven. Ach Bethlehemsche Schuere; wat een terve zijt ghy bewaerende tot voedtsel van d'uyt-verkoren! ô Iesu! ô kintje! ô liefde! Ghy onder de stroy-aëderen van u Cribbe, zijt eene aër, verr' overtreffende de schoonheydt ende vol-heydt der seven Pharaonischen aëren. Ghy zijt den tervenschoof staende inden Acker van dese werelt, duysent-mael rijcker ende weerdigher, als dien van Ioseph, voor den welcken de schooven van sijne broeders moesten ter aerde buygen: want voor u, sittende op den schoodt uws Moeders, moeten al de hemelsche, aerdtsche ende helsche knieën buyghen. In desen hemelschen stal hoortmen de liefde singen, niet sonder wonder; want al die daer binnen zijn komen overeen, met stemmen en maet-slach in een soet musijck: al wat de herders segghen tot malcanderen, en Ioseph tot de herders; al dat de En-gels boodtschappen en singen, dat Maria de Moeder bevroedt ende uyt-boesemt, en den kleynen Godt der liefde is weenende; en is niet als een hermonie der liefde uyt het stalleken, met den wèergalm gheslaeghen aen de ooren van ons hert, die ghestaedigh is roepende; dat wy de liefde souden lief hebben. Wat dunckt u Theosima, hebt ghy noch geene vlogels om der waerts te vliegen? Theosima. Wee my! Vaeder, dat ick geenen atent ben, om tot den hemelschen Arent te vliegen, maer verblijde ick my, dat hy sijnen nest, niet inde hooghde, maer in de leeghde ghestelt heeft, daer wy licht onsen toe-gangh moghen hebben, om met de herders verselt, tot hem te trecken doch niet om met hun terstondt, wegh te gaen, dan wel om te verblijven tot onsen on-uyt-sprekelijcken troost. Wel aen dan, met uwen oorlof, wil ick sonder toeven daer naer toe-loopen.
Paedagogus: Soo doet mijn Dochter; maer weet, dat desen vryen toe-gangh tot hem, niet alleen en is om ons te troosten maer oock om ons een voor-beldt te wesen, hoe-daenigh wy moeten verkeeren onder onse me-ghesellen, hoe oytmoedigh hoe sacht-sinnigh, hoe arm van gheest, hoe on-vermoeyt in den arebeydt: op dat ghy dan niet sout moghen claeghen en segghen: ô Heere, hoe wilt ghy, dat ick sal oytmoedigh zijn, en geren veracht zijn om uwe liefde; daer gy u eer en glorie soo bejvert, dat ghy oock de Enghelen, die u daer in wilde te kort doen, als eenen blixem hebt afgheslaghen tot den af-grondt der helle. Ghy wilt dat ick sacht-moedigh verghevende ben aen alle mijne vyanden oft die my leet doen, daer ghy den eer-tijtel voert vanden vrekende Heer en GodtPs. 95., dieals eenen Leeuw op-gehist wordt in gramschap, die niemandt magh weder-staen. Ghy eyscht van my de armoede, die soo rijck zijt, dat ghy segghen moeght, den cirkel des wereldts is mijn.Ps. 94. Ghy versoeckt van my dagh en nacht te aerebeyden, die met sulcken glorie rust inden hemel: Heer, dit is soo veel, als oft ghy my wilde doen vliegen daer ick vlogelloos ben. Hebt wat ghedult, en aen-merckt hoe dat Godt, dat schoon suyver papier van de menschelijckheydt ter handt ghenomen heeft, ick segh den Persoon van sijnen Goddelijcken Soon, ende daer in gheschildert heeft allen de deughden ende vol-maecktheden die ons noodigh waeren; en claeght niet meer, dat Godt hooghmoedigh, schrickelijck, maghtigh en rijck is ende in het ghenoeghen van sijne glorie is rustende, maer laet u haestigh vinden in den open stal, daer sult ghy stof vinden, van alle de deughden die u noodigh zijn, ten vollen uyt ghedruckt in het kleyne kindt Iesu die u sal dienen tot een exemplaer, om die naer te volghen en te betrachten.
Cookies on Poetry Cove