Skip to content
1579

Het cort begryp der XII boecken Olympiados

Jan Noot

Olympiados D.I. vander Noot lib. VII.

Die my veel' goedts, eere, en vreughden be-wesen, Brengende my twee Nimphen med desen: D'eene die hiet' Chrisea als de blonde, Argirea was d'ander', wit ten gronde: Med welken noch meer Nimphen tot my quamen In eere en deughdt, vrolijck, vrij sonder schamen: Die my med vreugdt aen-brachten wel veurspoedigh Amalteums hoornen fris oueruloedigh. Oock brachten my Bachums wijn de Siluanen (Om mynen druc te dooden) daer ter banen. Al-soo verblijdt deur d'aen-coemst' gants vol vreugden Van Chrisea (die ick veur-maels in deughden Kende eer ick quam in desen wegh ghepresen, Die Theude my (in te gaen') had' ghewesen, Soo heb ick heur seer vrindelijck ont-vanghen, En sy my oock, eerlijck na myn verlanghen. Voordts seyde ick heur, (als ick troost had' verworuen.) Ick waer wel bat ouer veel tydts ghestoruen, Princersse eerbaer (die al de wereldt eeren Wildt, en begheerdt, om sijn vreugdt te vermeeren) Dan sonder v onder des hemelsch ronde Te leuen hier benaudt als d'onghesonde, Want sonder v had' ick langh' moeten steruen. Deur Ptochia die my socht' te verderuen. Dies ick van v (vrouwe, seer wel bedacht,, noch) By-standt begheer' (want seer groot is v macht,, toch) Tot sulken eynd' dat ick tot allen steden Be-haghen magh, med werken, en ghebeden, Gode en der deughdt, naer sijn goedt wel behaghen, Tredende voordts in sijn wet nacht' en daghen.

Qui me faisoient honneur & grand plaisir Faisant à moy deux Nymphettes venir: Dont l'vne estoit Argirée appellée, Et l'autre estoit Chrisea la dorée: Desquelles fust encor suiui le pas D'autres plusieurs menants ioie & soulas, Qui m'apportoient en grande esiouissance, En ma faueur des cornes d'abondance. Et les Siluans m'apportoient vins aussi Du bon Bacchus, pour tues mon souci. Ainsi ioieux pour l'heureuse venue De celle que i'auois iadis cogneue, Dicte Chrisée, auant que fus entré En ce chemin que Theude m'a monstré: Ell' fut de moy benignement receue: Et elle aussy humblement me salue. Puis l'embrassant, ie luy chantois ces vers, I'aimerois mieux estre mort à l'enuers Dame d'honneur (que tout le monde adore, Cerche & requiert, & qu'vn chascun honnore) Que viure icy au monde longuement, Sans ta faueur, & sans ta seur Argent: Car ie fus mort sans toy puis ny à guere Par Ptochia, qui me faisoit la guerre. Pour ce ie quiers de toy Madame auoir Aide & secours (car grand est ton pouuoir) A celle fin que mieux en toute place Puisse seruir (par la diuine grace) A la Vertu. Et pour mieux m'adonner A prier Dieu, & sa loy contempler.

Schouwende al-om twist en strydt t'allen stonden, Hoogmoedt, en pracht, ooyt schadelijck beuonden, Alle wellust, en alle oneerlijck pleghen, Alle ouerdaedt, en af-gunst' t'allen weghen: Alle bedrogh en giericheydt verwaten. Int cort' geseght, al wat quaedt is te laten En leuen steedts in liefde en goeden vrede, Seer soberlijck, en eerlijc t'aller stede, Seer stightighlijc, en heylighlijck daer neuen, In aller deugdt, en Godt den lof te gheuen, Dwelc Ptochia al-tijdt suect te beletten, Dies ick die wydt van my begeer' te setten: Maer begeer' wel Chryseam te behouwen Al-tijd' by my, om te leuen vol trouwen, Soot is verhaeldt, waer op med goey maniren Logistica al-dus sprack goedertiren. Veur-waer seyd' sy, sijn reden' is warachtich, Want soo daer gheeft Chrisea letsel crachtigh Den boosen valsch om tot deughden te comen, Soo is sy oock seer voordelijck den vromen Om goedt te doen'. De vroomste oock die geraken Aen heur' by-standt, die kunnen saen ghenaken, Den vromen hoop, en leuen hier in eeren. Dies niet te min en wilt v hert niet keeren Te seer' tot heur, om heur dinaer te wesen: ‘Want menighen is heur volheydt na desen, Gelijck een roer grof, swaer, plomp en gelompen, Aen eenen boot geveugdt, cleyn en ver-crompen: VVant t'roer dat schip wel eer doedt gaen ten gronde Dan't het bestierd, oft vrydt als de ghesonde.’

Et nuict & jour cheminer en icelle: Fuiant tous maux, noise, debat, querelle, Pompe & orgueil, & toute volupté, Delice, exces, & toute lascheté, Fuiant encore enuie & auarice: A faire court, fuiant toute malice, Viure à iamais en paix & en amour, Tres-chastement, & sobrement tous-jour, Paisiblement & sainctement encore, Suiuant vertu, qui ame & cors decore: A quoy tous-iours veut faire empeschement Ptochie icy, que ne quier nullement: Ains j'ayme bien tous-iours la compagnie d'Aurate auoir, pour mener telle vie Comme j'ay dict: A quoy tout à l'instant Ma Logistique alloit ainsi parlant. Pour dire vray, sa raison est tres bonne Car tout ainsi que ceste Aurate donne Empeschement à bien faire aux meschans, Ainsi elle est aidante aux bien viuans A faire bien: Et les bons qu'en sa grace Sont paruenuz, obtiennent lieu & place Entre les bons, & viuent en honneur. Ce non-obstant pas ne metz trop ton coeur, A la seruir en toute obeissance: ‘Car de ses dons la trop grande abondance Est à plusieurs comme les gouuernaus Des grands bateaux mises aux petis naus: Ou aux botquins qu'en lieu de les conduire Les vont plustost perdre, ou du tout destruire.’

‘Maer die hem hier wel te vreden can stellen Med cleyn en reyn, sal sonder hem te quellen Gerustelijck, en gheluckigher leuen, Dan die te ryck in hoog'heydt syn ver-heuen. Want Ptochia en can soo niet beschaden Den vromen man med rycdom on-verladen. Maer sy ontsteldt, en queldt die menschen seer “laes, Die gierighlijck te vreden nimmermeer” dwaes En syn, med dat sy hebben, en ver-swijghen: Maer onuersaedt al meer suken te cryghen.’ Te hebben v, oft om v aen te wenken En wilde ick niet Chrisea doen, noch denken, Daer ick myn Lief, oft Godt deur mocht mis-haghen, Oft Thelesis die toch den last moet draghen. Maer om med v my beter te behelpen, Suldt-ghy med my om myn lyden te stelpen Chrysea schoon woonen tot allen stonden, En sal deur v geluckich syn beuonden: Want ick sal vry v heer' en meester wesen, En gheen-sins toch v slaue oft knecht mis-presen. O vander Noot! dees' vor-ward' moet ick prysen, En v begrijp moet ick ooc op-recht wysen, Sprack toens tot my de goedighe Sophie, Soo deden ooc d'ander Vroukens seer blye. VVel-aen, comt toch med ons Chrysea reyne, Na de vred'same en lifelijke pleyne, Daer de droef-heydt noch d'af-gunst' niet en worghen, Der liefden dal, vol vreughden sonder sorghen: Comt, comt med ons Coninginne der vrouwen, Dat wy dat veldt soo lustigh, gaen beschouwen.

‘Que gouuerner: Mais qui son appetit Peut contenter d'vn bon, just, & petit, Viura content, & heureux en ce monde, Plus que celuy qui en biens trop abonde: Car Ptochia ne pourra nuire en rien Au vertueux, or qu'il n'aye grand bien: Mais elle mord, bourelle, & trop tourmente Le desireux qui jamais se contente De ce qu'il a, ains auaricieux Est, pour auoir d'autres biens, conuoiteux.’ Soit en t'aiant. Chrisée ou pour t'acquerre, Ie ne voudrois rien penser, dire, ou faire, Ce dy je alors, dont ie d'eusse offenser Mon Dieu, m'Amie, ou Telosis troubler: Mais pour m'aider, & seruir à toute heure, En mon besoing, feras tu ta demeure Toy, & ta Seur, tousiour auecque moy Et me ferez plus heureux qu'vn grand Roy: Car ie ne suis, ny seray ton esclaue, Ains ton Seigneur, libre, content, & braue. Ha, vander Noot! ceste condition Est bonne à foy, & ton intention Nous louons fort, disoit Dame Sofie: Aussi faisoit toute la compagnie. Or ça venez, Chrisée, auecque nous: Car nous allons au lieu paisible & doux, Ou le soucy, ny l'enuie ne blesse, Car c'est le lieu plain d'amour, & liesse: Venez, venez, Roine de grand pouuoir Auecque nous, allons ce beau lieu veoir.

Alsoo, siet, sprack Sofrosine de schoone, Om-helsende Chryseam claer ten toone: Die my oock voordts vrindelijck quam feesteren Med heur Suster, die niet en is t'onberen. Soo deden oock d'ander Nimphen ghelijke, Amalteums hoornen brenghende rijke. Gaende aldus voordts, sprekende al-tijdt van deugden Quamen wy saen aen de velden vol vreugden, Die soo seer schoon, lustigh en eerlijc waren, Dat geender-ley tonghen te recht' ver-claren En mochten toch, die schoon-heydt die-men blyken Sagh' ouer al in dees Godlijke ryken. Worpende als nv, hier, en dan daer t'ghesighte Ouer dit veldt te d'weersch, en dan te richte. Soo sagh ick haest een gheseldt-schap vol vromen, Ieughdich en schoon, en vrolijc na my comen, Wt een gruen bosch van Cedren, en van Palmen Van Mirtus cleyn, Leyloof, en schoon gruen Lauren. Als ick nv voordts wat nader quam med staden, Sagh' ick van wydt, de wyse, en wel beraden Olimpia, mijn Nimphe, en schoon' Princersse, Mijn ieugdt, mijn vreugdt, mijn Goddin' en Meestersse, Die ick lief heb' meer dan mijn eyghen leuen, Meer dan myn hert, oft ooghen daer beneuen. Ick sagh by heur de schoone Idalienne, De goedighé en sute Ciprienne Venus, ghegord med Coeston goedertirigh, En Cupido was oock by heur schoffirigh. Minerua oock de ver-standighe wijse. Iuno toe heerlijck', en staedts ghewijse.

Ainsi disoit Sofrosine la belle, En embrassant Chrisée à sa mamelle, Qui quant & quant me venoit caresser, Mignardement baiser & accoller, Aussi faisoient sa Seur & ses Compaignes Qui me venoient rencontrer es montaignes. Ainsi ioieux deuisant, pas à pas, I'entrames lors au champ plain de soulas, Et si tres-beau, qu'homme ne scauroit dire Ny langue aussy ne pourroit pas suffire Pour racconter bien & succinctement Tant de beautez qu'on y void clairement. Iettant alors & ça & là ma yeüe Par la largeur, & la longue estendue De ce beau champ, treslarge & spatieux, Ie vy de loing en ce lieu bien-heureux, Venir vers moy vne belle assemblée, Tres-reluisante en or fort ricamée, Sortant d'vn bois de Cedres, & Dattiers, De Mirthe aussi, d'Oliuiers, & Lauriers. En approchant je vy de loing la Belle, Qui mille fois m'a faict mourir pour elle: Que i'ayme plus que mes yeux, ou mon coeur, Ny que ma vie, en tout bien & honneur. Pres d'elle estoient la belle Idalienne Venus, i'entens la douce Ciprienne: De son Coeston bien ceincte tout au tour: Semblablement son puissant filz Amour: Pallas aussi, la sage & tresprudente: Iunon encor, la riche & opulente.

Des houlijx Godt Hymen (dwelc my ver-heughden) Was oock by heur: en Pean Godt der vreugden. Ceres ghe-croondt med gerst', en coren aren, Pomona noch, en Flora by heur waren. En Bachus ooc, ieughdigh drager der lansen, Die Anxt ver-drijfdt, en leyder is der dansen, Mercurius listigh en wel ter spraken Was ooc by heur, en voorderde myn saken. De lichter claer Apollo Delien Phoebus, ghenaemdt sonder-bardt, Phitien Quam oock ver-seldt med de neghen Princerssen Castalides Musen, myn goey Meesterssen: De Carites waren oock by de schoone. Pan quam vercnaept (hebbende op t'hooft syn croone) Med Satiren, en boc-voetighe Panen, Med Faunen ras, en hoorn'-draghers Siluanen. En Pales quam med veel frissche Naiaden, Veel Nimphen schoon', Hymniden, en Driaden, Die heuren lust hebben tot allen tyden Med heur in t'veldt, oft in d'bosch te ver-blijden. Menigh half-Godt, Demon, en Heros mede Regerende elck op syn stondt', en syn stede. Menige eel Maegdt, genucht' hebbende in t'singen, In boerde en spel, in dansen, en in springhen, Siende veur my dees Goden en Goddinnen. Achte ick my seer gheluc-saligh van binnen Om dat-my was t'aen-schouwen toe ghelaten T'godlijck gheslacht, wt ionsten t'mynder baten, En oock te meer om dat ick sagh' myn schoone Olympia, goedt, en frisch van per-soone.

Hymen gentil qui as tant de soucy. Du mariage & puis Pean aussy, Flore, & encor Pomone la fuictiere Ceres tant bien, la blonde & la bletiere, Bacchus aussi, le grand Dieu porte-lance, L'oste-soucy, l'oste-soing, mene-dance, Mercure apres, le Dieu tres-eloquent Tres-gracieux, tres-discret, tres-prudent: Puis Apollon le grand Dieu Delien, Le clair-voiant Phoebus, dict Pythien Auec ses Soeurs, les neuf chastes Pucelles Aux beaux yeux noirs, les Muses chastes, belles. Les Charitez: & mesme le Dieu Pan Accompaigné de maint gaillart Siluan, De maint cornu & cheure-pied Satire, Maint faune aussi, qui nous faisoient bien rire. Mainte Naiade & Nymphe de bien loing, Mainte Driade, qui auoient fort grand soing, Des fleurs, des fruicts, des bois, & des fontaines, Des antres cois, des riues, & des plaines, Maint bon Daimon, Heros, & demy Dieu, Qui sont regnants en diuers temps & lieu: Mainte Pucelle, & gentille Maistresse, Aimans plaisir, dances, ris, & liesse. Voiant ces Dieux venir tout droict vers moy, Ie m'estimois plus heureux que nul Roy Veu qu'il m'estoit (par singuliere grace) Permis de veoir deuant moy face à face Les immortels. Et de veoir la beauté d'Olimpia plaine de loyauté.

Hemelsch in al, en vol godlijker leeren, Med deugdt begaefdt van den Heere der Heeren: Sy was ge-cleedt heerlijck, niet als de fire, Maer eerbaerlijck na Brabantsche manire. Een eerlijc cleedt wel ghenaeydt, en ghesneden, Ver-cirende seer wel heur siuuer leden, Want schoonder cleedt en werd' nergens ge-vonden Dan-men ghebruyct in Brabant t'allen stonden. Maer aen-ge-sien dat heur lichaem heur cleeren Te bouen gaet, wil ick v daer af leeren. Matelijck lanck syn (van Iuno) heur ermen, Heur handen oock deur Mineruams ont-fermen Langh' worpel, smal, en poeselachtich vet,, fyn, Als Aurorams handen siuuer en net,, syn,

Celeste aussi, d'honneur & grace plaine, Douée en tout de beauté souueraine. Puis elle estoit vestue proprement A la façon de Brabant, noblement, Vn vestement tres-bon & honorable Qui bien ornoit son beau cors venerable: Car il n'y a habit plus triomphant Que cil qui est vsité en Brabant. Mais puis qu'on voit sa beauté corporelle Passer l'habit, ie veux parler d'icelle: Comme a Iunon longuets sont ses deux bras, Bien mesurez, par vn juste compas. Ses mains, ses doigts, (comme a Minerue encore) Pareilles sont à celles de l'Aurore.

Cookies on Poetry Cove

We use cookies to remember your language preference and — only with your consent — to learn how Poetry Cove is used. You can change your mind any time.