28 Febr. 1753.
HEt is met schroom, dat ik, ontbloot van heul en vrinden, My op dezelfde plaats durf vinden, Daar Franschen, in de kunst geoeffend en volleerd, Beschut, gemoedigd, en met hooge gunst vereerd, Met pracht van zang en dans, van kleed'ren en tooneelen Volmaakte stukken van de grootste Dichters speelen.Zo men op een' andere plaats, van deeze Aanspraak gebruik wil maaken, kan men de zes eerste regels dus eenvoudig veranderen:
Het is met dankbaarheid, dat wy Uw' gunst vereeren, Mevrouwen, Jufferen, en Heeren, Die ons begunstigt met Uw toegeneigd gehoor, Daar 't Neêrlands anderen te plat klinkt in het oor. 't Moet Fransch zyn, zo 't den geest zal roeren, Het Neêrlands is maar goed voor boeren.
De Leidsche hebben dus gedaan op den 2. Maart. Zo 't te pas komt by de opening van 't Tooneel voor de eerste reize in een' nieuwe plaats, of anders speelende voor de Regeering, kan men de volgende Vaerzen gebruiken:
Het is met dankbaarheid, dat wy Uw' goedheid eeren, Hoog Edele en Grootachtb're Heeren, Die ons den toegang gunt in Uw' beroemde stad. In and're plaatzen klonk het Nederlandsch te plat. 't Moest Fransch zyn, om het oor te streelen. Zelfs wierdt de schouwplaats ons betwist om op te speelen.
'k Erken het need'rig, dat de Fransche Poëzy De Neêrlandsche op 't Tooneel voorbystreeft in waardy. Doch is 't de schuld der taal? moet die voor andre bukken? Is die niet ryk genoeg om alles uit te drukken? Daar schort het niet, ô neen! hadt Koning Lodewyk De kunst niet aangequeekt, nooit was in 't Fransche Ryk 't Tooneel tot zulken top gesteegen. Geeft my den zelfden voet, en volgt de zelfde wegen. Al waar Augusten en Mecaenen door hun' gunst De kunst'naars moedigen, daar groeit, daar bloeit de kunst.
Gedenkt ook altyd, op wat bodem wy hier treeden. Het Treurspel is een' school van deugd, Het Blyspel is een' school van zeeden, En beide een tydverdryf voor ouderdom en jeugd,
Om snoode gruwlen of belachlyke gebreken Door schrik of boertery te heeklen met vermaak. Is 't niet natuurlyk, dit te doen in de eigen' spraak, Die we in onze eigen' landstreek spreeken? Zal 't Blyspel strekken tot een leevend tafereel Van 's landsmanieren, die men afmaalt op 't Tooneel, Wat helpt het dan in 't spel gebreken te vertoonen, Die gansch oneigen zyn in 't land, waar in wy woonen? Daar een' pleitzuchtige of Coquette Weduwvrouw, Of een Tooneel-Marquies, gants windrig en verwilderd, Zo als Destouches of Regnard doorgaans die schildert, Hier elk verveelen, en geen, mensch doen lacchen zou. Neen! ieder Land heeft zyn' byzondre taal van spotten, En zyn byzonder soort van Zotten.Ik neem hier 't woord Zotten in den zin, als Cicero, Seneca, enz. 't woord Stulti neemen. Zie myn Rechtsgeleerde Uitspanningen, D. I. p. 97.
Is 't pryslyk, dat men dus zyn' moedertaal veracht? De taal van Vondel, die door zyn' verheeven' Dichten Ze tot die zuiverheid en schoonheid haeft gebragt, Dat zy voor geene in gants Euroop behoeft te zwichten,
Een' taal, zo lang geschaafd door onvermoeide vlyt Van Zewel, Nyloë, van Huidekooper, Moonen, Hoogstraaten, en een reeks van Febus echte Zoonen? Neen! schaam u nooit, dat gy een Nederlander zyt! De dierbaare Erf-Princes, wiens Feest wy heden vieren,Zo men deeze Aanspraak op een' anderen dag wil gebruiken, kan men deezen regel veranderen. Ons Pronkçieraad, ons Pallasbeeld,Palladium. (Lang moet die schoone Bloem den Leeuwetuin versieren!) Is in ons Nederland geteeld. De Prins, dien God ons tot een Hoofd heeft uitverkooren, Is zelfs een Haagenaar gebooren. En 't geen ons alles hoopen doet, Hun wyze Moeder, schoon een' Rykstelg van Brittanje, Bezit een Neêrlands hart by 't Engelsch Koningsbloed. God zeeg'ne de Prinses en 't Stamhuis van Oranje.
Cookies on Poetry Cove