Levensbeelden

IV.

Lang reeds duerde het mael; en Edward - lijk ze nu allen 't Wardje van eertijds noemden - had aen de ontelbare schotels Eere gedaen wat hij kon, bij ieder tot eten gekwollen, Eerst door den gastheer, voorts door zijn vrouw, en ten slotte door beider Poezlige dochter, die 't al dan nog kruidde met loddrige lonkjes. Reeds had de Koster en Onderwijzer plegtstatig zijn ‘Lofdicht’ Voorgedragen, waerin de Olympus en Phoebus-Apollo Vreemd met Rubens en Quinten Massys en den Primus van Roomen

Spartelden onder elkaer op touterende alexandrijnen, Van 's mans eigene hand, net of 't gegraveerd was, geschreven Op een folio-blad, omslingerd van trekken en krullen, Euglen, en papegaeijen, en alle figuren verbeeldend. Reeds was menige bol, ongewoon aen den zoeten pastoorswijn (Echte jaer-elver, hun mild uit den hospes zijn kelder geschonken), Meer dan 't paste verhit; en het vrolijk gepraet was allengskens Overgegaen tot geraes, dat in twist zelfs dreigde te ontaerden. Trouwens een gast had, dom of berekend, gevraegd aen zijn buerman, Waerom pachter van Hoof niet mede ter feeste genood werd; En toen de andre hem stil herinnerde, dat, bij de kiezing, Vóor drij maenden, van Hoof zich tegen den Burgemeester

Op den rang had gezet, riep de eerste, op de tafel een vuistslag Gevend, dat al het gescherf er van opsprong: ‘Kan men dat schelen? 'k Zeg ik, dat men van Hoof had moeten verzoeken, dat zeg ik!’ En, bij dit woord, was de anders zoo stemmige hospes, verschriklijk, Opgevlogen; en al de genooden er tusschen: de een tegen, De andere voor, en de meeste om 't geschil met een dronk te beslechten.

En de verbijsterde held van den dag, die al lange ter zijde Zat naer de venster te zien, waer 't getintel der dalende zonne Toch zoo vriendelijk speelde om een weemlenden rank van den wijngaerd, Nam die verwarring te baet, om zachtjes de kamer te ontsluipen, En zich 't blakende hoofd voor een wijle in de lucht te verfrisschen.

Och! wat deed het hem goed, na zoo veel woelige ontroering, Eindelijk zich toch eens in den hof alleen te gevoelen! Gansch door't verkwikkend genot van stilte en koelte vermeesterd, Trad hij gedachtloos daerheen, in de lijnregt-loopende wegen; Nu eens blijvende staen hij den zonnewijzer in 't midden, Dan bij de bloemen, die kool- en ajuinbed lieflijk bezoomden, Of, met droomenden blik, d' omtrek der fantastische vogels Volgend, waerin op de hoeken der hagen de palm was versneden.

Doch, hier kon men nog steeds van binnen hem merken; en daerom Sloop hij den vijver langs, dwars door het plantsoen naer den boomgaerd.

En thans aêmde hij vrij, thans kwam hij eerst regt tot zich zelven.

Ja! dit waren ze wel, de oude appelaers, grillig en knoestig, Onder hun blozende vracht tot laeg hij de aerde zich buigend! Immer de zelfde, waer hij zoo vaek - vermetel de hofgracht Overgewipt, - met kluppels en kluiten had onder gesmeten! En, als om de begoochling geheel te volmaken, daer stond nog, Juist zoo als toen, aen heur tuijer, een geit in 't lommer te grazen, Nevens een veulen, dat schuw en dartel er overendweêr sprong.

Roerloos bleef hij een wijl bij dien aenblik en dit herdenken. Dan, omzigtig de klink van 't achterpoortje des boomgaerds

Lichtende, trad hij over den vlonder, en staerde het veld in.

En daer breidde zich voor zijne oogen nu gansch het tooneel uit, Waer hij iedere vreugd van zijn donkere kindsheid gesmaekt had. O! wat vloeide er een stroom van herinnring hem tegen! - Het was of Daer in zijn binnenst op eens een hof vol geurige bloemen Oplook! 't Ritslen van 't loof, 't zacht sjirpen van krekels en vogels, 't Avondkoeltje, zoo frisch zijn lokken omsuizlend, het lispte Alles hem toe: zeg, weet ge nog dit, en herinnert ge u dat nog? Duizelig stond hij, gelijk een droomende; en beide zijne armen Naer 't goudglanzig en dommlend verschiet uitstrekkende, sprak hij, Met een stemme, waer gansch zijn ziel in sidderde: ‘Liva!’

Liva! - en over den weg, zoo vaek aen heur zijde betreden, Wen hij de koeijen, daer ginds, naer de wei of weder naer huis dreef, Dwaelde hij thans, zich zelven en wie hem mogt wachten vergeten, Nu eens lachende, en dan weêr een traen zich vagende uit de oogen. Liva! - en 't lokte hem links en regts al wat hij ontmoette, Heimelijk uit om blijven te staen, en aen Liva te mijmren. Hier, op den wegkant, was 't een oude, afhangende braemstruik, Die, zoo hij waende, hem noodde om nog eens van de vruchten te proeven, Waer heur lippekens toen zoo vaek meê waren gebloedvlekt; Verder knikte er een boom hem tegen, als wilde hij zeggen: Zoudt ge om een nestje voor haer in mijn wiegelend sop u nog wagen?

Of wel 't heestergewas, waer hij doortrok, suizelde zacht hem Iets van een voorschoot vol aerdbezen en nootjes in de ooren. Doch, hoe betooverend al wat hij zag, bij iedere schrede, Hem ook wenkte om bij deze of gene herinnring te toeven, Altijd spoedde hij voort, of een geest hem onzigtbaer vooruitdreef.

En, ten leste, daer lag ze voor hem, daer lag ze, zijn weide! Hier, door den heuvel beschut, met zijn treurig-suizende dennen; Daer, in de doolaeg zacht- uitloopende tusschen het schaerhout. En nog juist lijk op de uer, dat hij huiswaerts trok met de koeijen, Spreidde zij, zat van gloed en van goudglans, 't vochtige dauwwaes Over haer bloemekens uit, die hunne oogskens tot sluimeren loken.

Wonderlijk klopte hem 't hert; en, de kronkeling volgend der beke, Vroeg hij zich zelven: ‘Zou ginds nog altoos 't waggelend brugsken Onder de linde bestaen, en de bank om de knobblige wortels, Waer wij zoo menigen dag in schuldeloos kuizelen sleten? Daer, ja, daer wil ik rusten, en weêr in 't verleden mij droomen!’ En, door 't elzen gewas, waer 't liefelijk plekje als in wegschool, Drong hij vooruit, en - droomde hij, God! - of stond hij voor Liva?...

't Was wel zij, in der daed! wel zij, die, met d' arm op de leuning Rustend van 't bruggesken, stond en droomende staerde in het water. 't Was zijn Liva wel, ja! van vroeger; hij hadde ze daedlijk Midden van duizend herkend: en toch - hoe was ze veranderd!

Hoe was de schraelheid des kinds ontwikkeld tot poezlige rondheid! Welk een bevallige schroom, en wat zedige zwier in die houding! Wat al betoovring, wat harmonij van frischheid en schoonheid, Spelende om iederen trek des gelaets, en als licht het omstralend!

O! zoo vaek had hij zich in droomen dees heuglijke ontmoeting Voorgespiegeld: zoo vaek in gedachte zijn kus op heur kaken Luid doen klappren, en haer aen 't herte gedrukt, en zijne oogen Zalig gespiegeld in heur zoo vranke en zoo vrolijke kijkers! - En, nu hij daer voor zich, in steê van de dartele speelnoot, Deze zoo ernstige maegd aenschouwde, die - God! hoe bekoorlijk! - Blozende vóor zich blikte, en in vrouwlijke schuwheid als wegdook;

Nu was op eens al wat hij zoo dikwijls besloot haer te zeggen, Hem als geroofd van de tong; en, al heviger kleurend dan 't meisje, Stond hij, zoo wel als zij, een pooze bedremmeld en zwijgend.

Dan, met geweld van den dwang dier verrukkelijk-zoete beschaemdheid Zich losmakende, sprak hij met tranengetril in de stemme: ‘'t Was, ja hier! 't was hier, dat ik Liva weder moest vinden! Op dees plekje, dat gansch met haer beeld in mijn binnenst vergroeid is! Hier, waer geen blad, geen grasje verroert, dat heur naem mij niet toezingt!.... O! wat was nog mijn hand onervaren in d' arbeid, wanneer ik, Liva! reeds heimlijk uw beeld, met die linde, en die bank, en dit brugsken, Poogde op papier of doek uit mijn hert mij voor oogen te toovren!

En, hoe dikwijls werd niet die arbeid hernomen! hoe zalig Vloeide er bij wijlen een traen op 't palet, als 't mij weder gelukt was Om een trekje te meer aen dit beeld uit mijn herte te ontstelen!... Liva, want ja! in dit hert, heeft de jongling zoo trouw de gedachtnis Steeds van 't meisje bewaerd, dat alleen zich om 't knaepje bekreunde..... En gij, hebt ge soms ook 't koewachterken u nog herinnerd, Liva?...’ En 't meisje, dat nu haer siddrende wimpers eerst opsloeg, Zag hem - met welk een blik! - in de oogen, en roerde de lippen; Doch, naer de leuning der brug plots 't hoofdje afwendende, borst zij Uit in tranen, die stil langs heur vingeren drupten in 't beekje.

En, in vervoering de hand, waer zij 't weenend gelaet meê bedekt hield,

Grijpende, en met zijn kussen bedekkende, riep hij: ‘O! dwaes toch! Dwaes dat ik ben!... te vragen of Liva nog mijns wel herdacht heeft, Als ik haer op dees dag, en op dees plekje terugvind! Ja! gij ook, is het niet? gij ook kost d' arremen speelnoot Niet vergeten? gij ook zijt gelukkig hem weder te ontmoeten? Ja! laet ons eenmael nog, als kinderen, nevens elkander, Daer, op de eigenste bank....’ Doch angstvol blikte de maged Om zich henen; en: ‘Zie toch, Edward, - smeekte zij, - de avond Gaet haest vallen: mijn vader....’ En hij, als bragte dit woord hem Eensklaps licht in den geest: ‘Uw vader, zegt gij, uw vader? Ja, dien moet ik de hand nog drukken, alvorens ik inslaep! Liva, mag ik tot hem u leiden?’ En blozende schoof nu

't Meisje de siddrende hand op den arm, dien de jongling haer aenbood; En daer stapten zij naest elkander de baen naer het dorp in!