Trouringh

Gebreck genesen om een houvvelick te vorderen.

ONtfanght oock dit verhael, ô soete jonge lieden, Dat u mijn svvacke pen hier aen bestaet te bieden: Ten koomt niet uyt een lant dat naeu geen menschen kent, Het is een nieu geval, dat Hollant over-sent. Ghy mooghtet als geschiet en voor vvaerachtigh lesen, Het machtigh Amsterdam sal des getuyge vvesen.

VVant binnen haer begrijp daer is het stuck geschiet, Dat ghy hier in de plaet of in de veersen siet. Iefron een hups gesel die gingh met rijpe sinnen En naer een langh beraet de soete Rachel minnen. Het stuck is vvel gevat, sy vvaren beyde rijck, Heus, eerbaer, vvel befaemt, en schier in als gelijck. Daer is maer een verschil, sy koomt met vaste schreden, En recht gelijck een keers en veerdigh aen-getreden, Maer siet de vrijer hinckt, vvanneer hy pooght te gaen, En 't stont van eersten af de vrijster qualick aen. Iefron vvas over langh en in syn jonge dagen, In 't hollen van een dijck, gevallen metten vvagen; Soo dat hier uyt ontstont een droevigh ongemack, Vermits dat hem het been ontrent den schenckel brack. De meester (soo het bleeck) aen vvien het vvort bevolen VVas vry al vvat te vroegh gekomen uyter scholen: Hy bracht niet soo het dient de stucken over een, En daerom hielt de vrient een slim en krepel been. Iefron noch even-vvel en gaffet niet verloren, Maer hout gedurigh aen de vrijster na te sporen, En schoon hy krepel gaet, des echter niet-te-min Hy krijght haer vaders gunst, en vvint des moeders sin. De vrijster is voortaen voor hem alleen te vvinnen; En daerom hout hy aen als met de gansche sinnen. Doch schoon hy aen die vverck syn gansche krachtē hingh, Hy blijft gelijck hy vvas, en vordert niet een dingh. Hy doet al vvat hy kan, en vvat de vrijers plegen. Doch sy noch even-vvel en liet haer niet bevvegen. Hy bid, hy smeeckt, hy vleyt, hy gaet haer deftigh aen, Maer vvat hy neemt ter hant, hy vvies den Moriaen. Ten lesten stelt hy vast en vvil haer naerder proeven, Of sy tot scheydens toe syn herte sal bedroeven,

Dan of hy voor het lest, na menigh ongeval, Op haer vervrosen hert noch yet gevvinnen sal. Hy gaet haer vveder aen, en seyt met lange reden Al vvat hy heeft gedaen, en vvat hy heeft geleden Nu soo een lange vvijl, en soo geruymen tijt, Als hyse met verdriet ter eeren heeft gevrijt. 'T is eenmael langh genoegh van dese saeck gesproken, En mijn bedroefde ziel met langh verdriet gebroken. Vergunt my nu een reys, dat ick eens vveten magh Mijn hooghste ziel-verdriet of mijn gevvenschten dagh. VVaerom sal ick voortaen in tvvijffel blijven hangen? Ghy vveet mijn innigh leet en mijn bedroeft verlangen, Ghy vveet hoe mijn gemoet na vveder-liefde dorst; Maeckt hier een eynde van, en spreeckt eens uyt de borst. Ghy vveet van mijn bedrijf, van alle mijne saken, Ghy vveet (soo God ons voeght) hoe vvy het sullen maken, Ghy vveet vvie dat ick ben, en kent my vander jeught, Soo dat ghy nu voortaen geen uyt-stel nemen meught. V moeder vintet goet, u vader is te vreden, Ghy doet vvat u betaemt, en voeght u na de reden. VVant dat een vader prijst, een moeder dienstigh vint, VVort sonder eenigh recht gevveygert by het kint. Mijn ouders (sprack de maeght) ick moetet u bekennen, Die souden, soo het schijnt, haer licht aen u gevvennen, Ick sie dat u bedrijf, daer me ghy omme gaet, Ick sie dat u beleyt haer vvel te sinne staet. Ick vond' oock in u doen al eenigh goet vernoegen, En sou tot u misschien mijn sinnen konnen voegen. Maer siet daer hapert vvat dat my niet aen en staet, Dies isset sonder vrucht al vvat hier yemant raet. Ick hoord' een deftigh man eens dese reden seggen, En syn bestendigh vvoort is niet te vveder-leggen:

VVanneerder yemant trout een openbaer gebreck, Noemt dien een gierigh mensch, of vvel een rechten geck. Dit heeft nu langen tijt in mijnen geest gelegen, En vvat gebreckigh is dat is my bijster tegen. VVord' ick mijn leven oyt tot yemants echte vvijf, Ick vvil een fris, een gaef, een rap, een vvacker lijf, Ick vvil voor al een man die met gesvvinde schreden Kan veerdigh op den dam, op beurs, en straten treden, En vvie dit niet en heeft, hy zy dan vvie hy magh, Dien vvensch ick nu ter tijt voor eeuvvigh goeden dagh. Hy sal noyt mijne zijn, en dat op vaste reden, Daer sal noyt krepel been op mijnen leger treden. VVant soo dat oyt geviel, ick vvaer een droeve vrou, En kreegh gevvis een kint dat krepel vvesen sou; Soo maelt my dit gebreck tot in de diepste sinnen, En daerom, vrient, vertreckt, op my is niet te vvinnen. Gaet heen. vvant u bedrijf heeft my nu langh verveelt. 'T is beter korte pijn als lange tijt gequeelt. De vrijer die besterft van soo een harden donder, Syn breyn en gansche kracht, syn hert besvvijckter onder, Het schijnt als of de man syn leste vonnis kreegh, Of, door een svvijm geraeckt, ter aerden neder seegh. Ten lesten gingh hy vvegh met vvanckelbare gangen, Het schijnt de bleecke doot die sit hem op de vvangen, Hy vvist in dit geval niet vvat te sullen doen, Hy laet de vrijster daer, en biet haer niet een soen. En mits hy nu den moet ten vollen heeft verloren, Soo hinckt syn krepel been noch slimmer als te voren, Syn oogh is sonder glans, syn tonge sonder tael, Het vvaggelt al gelijck, en 't hapert altemael. Hy geeft hem na het bed', daer gaet hy leggen duchten, Daer gaet hy met verdriet veel uyren leggen suchten,

Daer peyst hy al den nacht tot aen den dageraet, Of hem in dit geval geen uyt-komst open staet. Ten lesten roept hy uyt: 'K en gevet niet verloren, My dunckt ick vveet een dingh my dienstigh na te sporen. Te Gisp is nu ter tijt een vvonder handigh man, Die oock het slimste been te rechte brengen kan. Ick moet het nu ter tijt, ick moet het heden vveten Of hy sigh over my geen kracht en sou vermeten. Daer mede scheyt de man uyt syn bedroeft gepeys, En sonder langh verblijf, soo tijdt hy op de reys. Hy koomt naeu in het dorp, hy laet den meester halen, Hy seyt: Hier is een man die sal u vvel betalen, Hier is een krepel been, indien ghy dat geneest, Geen meester isser oyt soo vvel betaelt gevveest. De meester doet de man syn hosen stracx ontbinden, Om vvatter schuylen magh te beter uyt te vinden, En naer hy heeft betast het voughsel van het been, Soo vint hy stracx de pijp gevvassen over een. Hy voelt noch andermael, hy raeckt aen alle zijden, Hy grijpt vvel happigh toe, oock sonder yet te mijden. Ten lesten quammer uyt: Ick sie het vvatter schort, Alleen door quaet beleyt soo is het been te kort. En om dit vvederom in goeden stant te brengen, Soo moestje vry de slagh van dese vuyst gehengen, Ghy moest niet zijn beschroomt voor ongevvoone pijn, En moght al beter koop den beul gelevert zijn. Maer al dat meepsche volck, geboren in de steden, En is geen praem gevvent ontrent haer teere leden, 'Ten soeckt maer syn vermaeck, al vvat het hertje lust, Ghy daerom keert te rugh, en hout u hooft gerust. Bey holla, sey de vrient, ick bid u niet te vragen, Of oock mijn tanger lijf sal pijne konnen dragen,

Stelt dat tot mijnen last, en segh my slechts alleen, Of ghy een uyt-komst vveet voor dit mijn krepel been. Soo ghy u dat vermeet, en gaet op vaste reden, Daer sal geen mangel zijn aen mijn geheele leden: Begint ghy slechts het vverck, en doetet na den eysch, En acht dit gansche lijf niet meer als peerde-vleys. De meester stont verbaest van soo gestrenge vvoorden, Tsa, seyt hy, vvacker, knecht, loopt haelt ons nieuvve koordē, Loopt haelt ons vvatter dient, en bint my dese gast; Maer bint hem soo het hoort aen alle kanten vast. Iefron seyt vvederom: 'k en vvil niet zijn gebonden, Ick kan oock sonder schrick besien mijn eygen vvonden. VVaer toe soo veel geruchts? doet vvatter dient gedaen, En tast my soo ghy vvilt met rauvve duymen aen, Ick ben des vvel getroost. De meester is vervvondert, Hy kent niet eenen boer soo hertigh onder hondert, Hy siet den vrijer aen, hy siet het svvacke lit; Maer vveet niet vvatter schuylt, of vvatter achter sit, Hy vveet niet dat een maeght, een maeght van teere zeden Een vrijer stijven kan met krachten in de leden; En schoon hy vvonder diep in alle kruyden siet, Soo kent hy lijckevvel de kracht der minne niet. Hy tijt dan aen het vverck, en sonder yet te binden, Soo gaet hy eerst het been in groene kruyden vvinden, Hy stooftet voor een vvijl, en des al niet-te-min Hy breecktet metter hant, hy settet vveder in. Hy doet den jongelingh gelijck de rauvve gasten, En als hy voortijts plagh de boeren aen te tasten. Hoe seer dat yemant kermt, ja schoon al riep hy moort, Hy gaet noch even-vvel met synen handel voort. 'Ten lijdt (na mijn onthout) naeu ses of seven vveken, De man koomt uyt het dorp gelijck een pauvv gestreken

Bly-geestigh, fris, gesont, het been vvel in-geset, En recht gelijck een keers, en met een vasten tret. Stracx na de vrijster toe, en dat met rappe voeten, Hy gaet de soete maeght met vrolick vvesen groeten, Hy treet vrymoedigh toe, en met een soeten lagh Soo geeft hy haer een kus, en bietse goeden dagh.

De vrijster siet hem aen, en is geheel vervvondert, Van vvaer hy komen mocht soo schielick op-gedondert Daer midden in de zael. vvant sy en vviste niet VVat dat hy had gedaen, na dat hy van haer schiet. Sy seyt hem: Lieve vrient ghy zijt hier al vergeten, Geen mensch en is bekent vvaer dat ghy hebt geseten, VVat jaeght u vveder hier? dat vvil ick eens verstaen, Het is u vvel bekent, u saken zijn gedaen.

Ick kome, seyt de vrient, om noch een mael te vragen, Of ghy nu eens de kans met my sout vvillen vvagen. Ick hebbe dit geluck my heden toe geleyt, Dat ghy sult beter doen als eertijts vvas geseyt. Sy antvvoort met een lagh: Iae 't sal eens beter vvesen, VVanneer u krepel been van hincken is genesen. Dan vvil ick eens met troost versetten u verdriet; Maer dat is, na ick acht, u leve dagen niet. De vrijer nam het aen, en seyt: Ick ben te vreden Te doen in dit geval na u gestrenge reden, Ick sal versteken zijn, indien ick krepel blijf; Maer vvord' ick eens gesont, soo vvort mijn echte vvijf. De vrijster stont het toe, en vvinckte metten hoofde, Dan 't vvas maer enckel spot, gelijckse doen geloofde; Maer Iefron op het vvoort die maeckt een capriool, En toont syn rappen voet tot onder aen de sool. Hy sprongh noch andermael, en gingh met rappe leden, En om en vvederom voorby de vrijster treden; En naer een korte vvijl soo springht hy noch een mael, En laet syn blijde stem dus hooren op de zael: VVat schort nu, soete maeght, vvat schort my aen de beenen? 'K en ben soo krepel niet, gelijck de lieden meenen. De vrijster stont en keeck, sy vvist niet vvatse sagh, En ofs' haer eygen oogh geloove geven magh. Sy vraeght den jongelingh, hoe dit soo konde vvesen, En vvaer hy vvas gereyst, en vvie hem had genesen, En vvat hy had gedaen? Hy seyt: Door groote pijn Soo zijt ghy, vveerde maeght, ten langen lesten mijn. Daer gaet by met bescheyt de vrijster openbaren, En vvaer hy is gevveest, en hoe hy is gevaren, En vvat hy voor verdriet te Gisp had uyt-gestaen, En vvat de rauvve gast hem pijn heeft aengedaen,

En hoe hy menighmael in flaeuten had gelegen, En hoe hy vvederom den adem had gekregen, Niet door een vreemde salf of dingen van de kunst, Maer door een soet gepeys van haer gevvenschte gunst. En t' vvijl hy dit verhaelt, soo geeft hy ondertussen Soo geeft hy aen de maeght niet vveynigh soete kussen; En schoon sy dat verbiet en vveert hem dickmael af, Haer vvoort is niet te fel, haer vvesen niet te straf. En hier uyt heeft de vrient ten vollen ondervonden, Dar even by de maeght syn dingen beter stonden. Hy past dan op het stuck, en dringht de sake voort, En kreegh dien eygen dagh van haer het gunstigh vvoort.

Phi. Aleer u oordeel op dit trou-geval te verwachten (weerde man) soo derf ick met vollen monde seggen, dat dese onse Hollantsche vrijster wijser is in haer beleyt als de Griecsche jonck-vrouwe Hipparchia, van de welcke hier voren is gesproken; Dewijle onse Hollantsche niet en verstont in trouwe te versamelen met harē Iefron, voor dat de selve van een openbaer en sienelick gebreck gebetert was, daer Hipparchia haren Crates, soo gebult als hy was, niet alleen aen-nam, maer aen-lockte. Soph. Ick sie ghy soeckt nieuwe stoffe, jongelingh, om my weder uyt te locken tot u voor-nemen; Maer de ure geslagen wesende, ende de tijt hier zijnde dat ick elders bestemt ben, soo en kome ick daer niet aen. Wy hebben den Nederlandtschen Helicon voor desen mael genoegh betreden, laet ons besluyten, en tot andere saken overgaen, yder in het zijne. Phi. Dewijle het u soo gevalt, weerde Sophronisçe, soo en kan ick daer niet tegen hebben, en wil mitsdien oorlof nemen met dancksegginge, dat ghy oock desen tijt aen my hebt gelieft te besteden. Maer ick sie noch daer (so my dunckt) eenige over-blijfselen van uwe jonckheyt; ick bidde u laet my de reste van dien bondel papieren met my dragen, ick sal de selve met gelegentheyt doorlesē, en sien waer toe die best gebruyckt en gepast mogen werden. Soph. Dat, en wat ick van die oeffeninghe noch overigh hebbe is t' uwen besten, lieve Philogame, ghy sulter noch al wat in vindē dat op dese onse vorige t'samen-sprake wel passen sal. want soo ghy gesint zijt exempelen te sien, daer liefde door eenen plotselicken en onbekenden in-val verweckt, of daer de selve door schielicke en onverwachte ghedachten af-gebroken is, beyde zijn die hier te vinden. Phi. Dit zijn altemael saken tot mijn voor-nemen dienende; ick neme de selve met uwe toelatinge mede, en sal van geleent goet eygen soecken te maken, soo ick kan. Soph. Soo ghy dat gesondelick verstaet, soo en wil ick het niet tegen-spreken. Maer hoe het zy, ick sal u daer mede laten gewerden. Ghy vaert wel tot beter gelegentheyt.