De contemptu mortis

Argvmentvm. Secundus liber multis rationibus ac copiose docet, quare mors fit contemnenda. Ac primo, quanta vitae sit calamitas: tum quo pacto animus ad contrariam de morte opinionem, & contemptum ejus, praeparandus sit. Quae agenda in hanc rem, quae fugienda. Qua occasione inter caetera, multis argumentis animae probatur immortalitas.

HActenus affixam tenebris, vitamque per omnem Sensibus obsessam, coeli ad primordia mentem Duximus, & patriae errantem donauimus, ante Funere quam summo mortales exuat artus. Nunc munire animum vera ratione docebo

Ante obitum. da, nate Deo, dum pectore maior Spiritus exoritur, felixque illabitur ardor, Hactenus ignotum populo decurrere campum. Regum ordimur opus, terrorem attollere supra Fatorum, letique auidi semperque minantis, Palanteis animos. quo nec suprema potestas Sponte sua vexit trepidos; nec purpura, nec quae Signa per euictas attollunt plurima gentes. Hoc circum, quodcunque poli fulgentia tecta, Et late extremis describit finibus aether, (Vt vero semota procul sententia dictat) Fortunae domus est. Quam magni rector Olympi, Mutantem summis ima, & sine more ruentem, Dirigit, ac pressis ex alto adducit habenis, Providus: ipse autor rerum ac suprema potestas. At quantum penetrare homini ratione negatum est, Euentusque animo, & caecas distinguere causas, Fortunam miseri dixere. Hanc tristis Egestas, Et Labor, & miseranda Fames, & mille dolores, Et totae morborum acies comitantur euntem. Ergo vbi curarum in medio saeuissima mater Deposuit Natura hominem, coelestibus ortum Seminibus, vitae impatiens in limine primo, Personat ingratas querulis vagitibus auras,

Et nasci inuitus, superos testatur & astra. Quoque magis flammae liquidos sub pectore motus Hausit, & aeterni radios libauit Olympi, Hoc magis ignaui detrectat corporis artus, Vt male conueniens animo atque ignobile pondus. At quibus egelidus circum praecordia sanguis Torpet, hebentque animi moribundo in corpore vires, His neque libertas studio, neque meta laborum est. Quin magis atque magis portu tremuere sub ipso: Admoniti quanuis Fortunae crebra minantis Fluctibus, & saeuas experti numinis iras. Vsque adeo totis insedit sensibus error. Quocirca, trepidae meditari incommoda vitae, Suadebo, ancipitesque vias tristeisque dolores, Funditus ex imo pauor ut se pectore migret: Jllius inque locum subeat tranquilla voluptas, Et vitae despectus, & alta incuria leti: Queis sine nec dulces fas est deducere luces, Nec coelo, oblitam terrarum, attollere mentem. Ac neque monstrandi labor impendendus inanis, Quae sua quemque premat sors, aut inuisa sequatur. Ante oculos namque innumeris volitantia formis Objecere Dei damna, ingratosque labores, Funeraque, ignaris mortalibus, impius ex quo

Japetionides aeternum sustulit ignem, Et nondum genitas damnauit munere genteis. Siue, vt prisca canunt maiorum oracula vatum, Et melius chartis diuini prodita Mosei, Postquam interdicta libauit ab arbore fructus, Telluris soboles, & nostri sanguinis autor. Hinc fera diluuies seriesque immensa malorum Protinus incubuit generi: comitesque dolores Et maiorum agitant contagia foeda nepotes. Cuncta autem, neque qui numeros rimatus arenae est, Delius, & veteres populorum oracula Delphi, Nec Dodonae referant ex ordine quercus. At libertatem, coeli super ardua tecta Aetherius posuit genitor: quo pergere magnae Festinant animae, moestisque excedere rebus Corpore deposito, totamque intendere mentem. Jn primis, ne quae fati venientis imago Occurat trepidanti, interque, errore recepto, Nequicquam capiat securae gaudia vitae; Virtutem excelsam induitor, quae pectore toto Contemptum insinuet rerum, vitaeque, necisque, Ardenteisque intus stimulos accendat honoris. Quam tibi, vel vitae ratio regina tuendae, Et leti sola imperio sapientia maior,

Vel veterum repetita dabunt exempla virorum: Seu Phoebo, seu quis Mauorte inuictus & armis, Pertulit instantem sublimi pectore mortem: At seruare alios longeque arcere decebit, Quos pauor ille agitat, sensusque obsedit inertes. Nec tam contagem horruerim, aut quae crimine coeli Ducitur, & totam paulatim pascitur vrbem, Orta lues. fuge singultus lamentaque, pubes, Et moestos gemitus, saevasque in pectora palmas, Et quaecunque adhibent natorum in funere matres. At non sic Scythiae populi, & quos Thracia nutrit, Thracia frigoribus damnata, & tristibus auris; Namque vbi quisque videt coeli spirabile lumen, Et primum admissus sub lucem vagijt infans, Exululant cuncti pariter, gemituque sequuntur, Et mistum lachrymis plangorem ad sydera tollunt. Scilicet errorum memores, memoresque malorum, Et quibus infelix sub curis ducitur aetas. Contra autem, laeto venientem murmure mortem Excipiunt, faustosque vocant, quos optima rerum Eripit è tenebris, tutaque in sede reponit. Sed neque facundos suadebo accedere vates, Plurima dictantes, teneris quae mentibus hausta, Terrorem leti ingeminant, & imagine multa

Circumerrant animum: ne coelo attollere pectus Discat, & infractos gelida formidine sensus. Siue ater Phlegethon mista caligine & igni, Vndantem exhalat nebulam: siue vndique, caeco Pallenteis nouies Styx ambit gurgite manes: Seu cum Tisiphone tortos implexa colubros Jntonat, & tristes intendit sontibus iras. Seu Curae in foribus stabulant, Luctusque, Dolorque, Scyllaeque, Harpyiaeque, ardentiaque ora Chimaerae. Seu Priami magnusque Asiae populator Achilles, Deiectis nequicquam oculis, Acheronte sub imo, Multa gemit, lucisque animum dulcedine pascit. Demens! quem nec seruitij pudet aethere in alto, Vt dulces redeat post fata in luminis oras. Hos illi Troiae proceres, hos maximus Hector, Optarent animos, cum Xanthus caedibus atris Heroum traheret spumantem turbidus amnem: Aut cum Priamiden perfossum vulnere multo, Traiectumque pedes ambo, ter moenia circum Volueret, & Phrygio gemeret sub pondere tellus. Dij vocem, Dij custodes virtutis auitae, Tollite de medio. nec sit mihi discere tanti, Sub gelida quaecunque latent tellure reposta: Tota licet longas meditetur Graecia laudes,

Fortunatorum nemorum, similesque recessus Roma antiqua canit. quos puro candidus amni Irrigat Eridanus, praeterque innoxia rura Labitur, & nunquam morientes educat herbas. Nec minus, imbelles animas, quibus igne medullas, Mobilis Aeneadum genitrix, Cythereia fixit, Vitare admoneam: dum leni carmine fingunt Molle genus, sexumque colunt rationis egentem, Et cui rara viam coelo constanta fecit. Virtutem quippe excutiunt, neruosque rigentes Pectoris, illecebrae, mentique exosa voluptas. Quin potius, doctis Academi insistere syluis Expediet, dulcesque senis demittere in aures Cecropij monitus, & dicta vndantia melle. Est quoque culta viris antiqui porticus aeui, Munimentum ingens, & duro robore fultum, Tempestatem animi contra, letique pauorem: Quo non vlla magis trepidos sententia firmat, Nulla magis duros adigit perferre labores, Et fati immodicas elidit pondere vires. Prima, vt fama tenet, posuit fundamina quondam Amphitryoniades, iussis agitatus iniquis Rege sub Eurystheo: postquam Styga reppulit atram Victor, & emeritus laudum, tulit aurea mala,

Magnorum postrema operum. quem pone secutus, Impiger, & multi patiens sudoris Vlysses; Mox alij atque alij: gens nulli peruia sorti, Casibus aut dubijs, ipsique imperuia leto. Nil deforme viris, nisi quod pulcherrima virtus Nescit, & intactum vitio damnauit honestum. Nec metuendum vltra. non si ruat aethere toto Iupiter, & rupto subsidant omnia coelo. Caetera Naturae imperium, ceu sidera mundum Lapsa per immensum, communi lege sequuntur: Nec secus excessere orbi lucemque relinquunt, Quam cum purpureum Lunae premit orbita solem, Aut Lunae exclusit radios Cybeleia mater. Aut motus cum terrificos haustusque locorum Accipit, obsequiturque eadem justissima tellus; Fatorum comites, & mundi ingentis imago. Hi neque Naturae fieri ratione docebunt Terrorem leti egelidum. quia quicquid ab illa est, Aeternum immotumque manet, neque tollitur arte, Aut vsu assiduo. nec enim non vsserit ignis, Aut sursum ferri assuerit densissima moles. Jlle autem, neque cunctorum praecordia juxta Sollicitat, sensimque ingens dediscitur horror. Hos sectare igitur, curamque interfice leti.

Nec forte obfuerit versantem extrema Catonem Obiecisse oculis, dum saeui in limine fati, Fortunam increpitat, libertatique jacenti Jmmolat inconcussum animum, pectusque resoluit, Et quaecunque tulit gentis documenta seuerae, Zenonis prolapsa domus magnique Cleanth[ae]. Ni rigor exsuperans atque inclementia multos Arceat, ingenuos Naturae excindere motus Aggressa audaci studio, duroque labore: Et magis inuitet facilis sapientia mentes: Nec nisi sponte Dei praescriptam abrumpere lucem, Actaeus sub morte canens oracula vates, Censeat, & patri soboles aequaeua Tonanti; Vna salus nostro generi, & vitalis origo. Quin potius, magnum Othryaden, Thebisque profectum Ductorem intuitor: clypei qui tegmine saluo Exultantem animam medijs immiscuit astris. Romanos autem ante alios, interrita bello Pectora: tum quoties trepidae in discrimine palmae Fata manus, patriaeque anceps fortuna poposcit, Et blandae vetuit libertas parcere vitae, Deuicta toties referentes morte trophaea. Contemplator item spatium seriemque vetusti

Temporis, ac metire animo quodcunque peractum est; Aspicies raptis alios succedere: porro Ex illis aliam atque aliam succrescere prolem. Non aliter, quoties elato gurgite Rhenus, Siue imbri insolito, seu tempestatibus auctus, Innumerum post se veniens rapit agmen aquarum. Vnda vndam trahit: illa nouam super attrahit vndam. Six atauis proauisque, superuenere parentes, Et longe post nos venturum ducitur agmen. Praeterea, si rite animo subieceris ante, Jllorum quos quemque suo tulit ordine letum, Virtutem, mentemque altam, praeclaraque facta: Lumina tot perijsse virûm, tam certa videbis Pectora, sanguinei tot fulmina tantaque belli: Aenean Anchisiaden, superisque minantem Ardentem Aeaciden, & vim Telamone creati, Jmmanes septem voluentem in proelia tauros. Adde tot egregias animas, Heliconis alumnas: Moeonidae decus aeterni, magnumque Maronem, Et Coum Samiumque senem, superisque secundae Mentis Aristoclen: diuino cujus ab ore Dulcius aërio manauit nectare sermo: Quanquam illum & coelo, & longis maioribus ortum

Neptuni de stirpe, tenet mirata vetustas. Adde animas, adde heroas quos vidimus ipsi; Juliaden magnum inprimis: qui mente sub vna Omnia complexus, perque omnia saecula vectus. Gentibus eripuit lumen, coeloque dicauit. Ergo tot populi attoniti didicere, tot vrbes, Egressum terris: & sensit turbidus aether, Nec soli radios expressit pallida Phoebe. Ante & magnanimo nil quicquam Caesare maius Tempora per fastosque suos distincta vetustas Produxit: quem summa dies tamen addidit vmbris; Et nunc vndoso praelabitur amne Garumna. Quin etiam cecidisse altas cum molibus vrbes Aspicies, simul effusam per saecula retro Jncipies, totumque aeuum dimittere mentem. Jpse vides: jacet ante oculos, orbique ruinam, Et sparsam tota ostendit per moenia mortem Roma parens: quanquam spolijs immanibus alto, Et tot culminibus quondam se inferret Olympo. Parua loquor: nec digna satis vertigine tanta: Saepe etiam virides paruo post tempore campos, Vidimus e medio Neptuni assurgere regno. Et mare nunc medium est, vbi veris tempore primi Securos memini duxisse in gramine somnos.

Praecipue, tecum ipse puta, quot moestus amicos Extuleris. quoties lachrymas excusserit ingens Moeror, & infelix alieno in funere luctus: Et quantus comitum paulatim excesserit ordo. Nec non & proprias cuiusque introspice laudes, Et percense animo, & veluti praesentia volue; Hunc laetum, hunc niueis conspectum moribus: illum Eloquio, & captos mulcentem carmine sensus. Hunc indivulsae conjunctum foedere vitae, Omniaque expertum quondam: perque aspera tecum, Et casus dubios vitae, & discrimina raptum. Iam grati soles, exactaque tempora noctis Mille modis, parcusque latex rorantis Iacchi, Sermoni infusus medio, blandique lepores, In mentem veniant, & non reditura voluptas. Iam loca congressu celebrata, acceptaque quondam, Seu iuga, seu ripae virides, muscosaque saxa. Credo equidem, gemitum ex alto, & suspiria duces, Optabisque sequi tandem; jam solus & vnus, Et toties miser, & dulci frustratus amore. Haud secus ac quondam diuulsus ab agmine magno Aut dama, aut caprea infelix, quam feruidus Vmber Dum premit, & syluam latratu personat omnem, Speluncae pastor subeuntem clausit. At illa

Stat noctem, mutumque premit conclusa dolorem. Longe illi fontes iam viui, pascua longe, Consuetique greges, & amicum frigus ab vmbra: Nec nostro infixi labentur pectore vultus, Vel Vrinti, vel, Dousa, tuus, dum vita manebit. Nec tuus (heu antiqua fides ignotaque terris!) Lernuti: quem nunc medium dum findimus aequor, Eripuit non aequa dies. ne laetus abires, Et plenus plenusque mei, cum fata vocarent, Elysias sedes: haec tecum saepe revoluens, Et tristem nostro solatus carmine mortem. Quid fratres, gratasque nurus, castasque sorores, Et quos blanda tibi coniunxit gratia lecti, Iam referam? comitemque thori, dulceisque propinquos, Et quae prima tibi quondam dedit vbera nutrix, Et prima excepit gremio, charosque parentes, Jam raptos, laetosque alibi, jam tristia rerum Euectos? Nam posse ipsas cum corpore mentes Extingui, res nulla docet. furor impius egit Mortales, diuersa sequi vestigia vero, Brutorumque animis torporem affingere nostris. Ah tibi ne tam foeda, puer, persuaserit autor Imbellis. quanquam & patrias praescribat Athenas,

Et multam referat Romano e carmine laudem. Heu fuge crudeles scopulos, & naufraga saxa. Quippe etenim, si corpus humo cum cedere jussum est, Jam nusquam est pars haec ingens, qua viuimus vna, Omniaque in terris gerimus; jacet ilicet omnis Et spes, & ratio virtutum, & nomen inane Relligio, cultusque Dei, quem tota vetustas Amplexa est, vitaeque olim promissa voluptas Venturae, laetusque ardor, qui pectora famae Admonet, instantemque docet contemnere mortem. Adde, quod in terris nihil est velocius illa, Et formas subit extemplo quascunque locosque; Nunc fera, nunc volucris: nunc priscae moenia Romae, Nunc petit Aegyptum viridem, fontesque latentis Ambiguos Nili, & Libyae deserta peragrat. Abdita nunc terrae ingreditur. nunc proxima Soli, Inter & errantes per coelum voluitur ignes: Et sola aeternum videt indefessa Tonantem, Proximaque assequitur, coeptisque audacibus vrget. Quoque magis toto diuersa a corpore fertur, Hoc magis immensas diuersa à corpore vires Explicat; ac victrix membrorum incedit; & vltro

Euolat ad superos, proprijsque enititur alis; Parte carens omni: ne iunctam ex partibus vllis, Diducat suprema dies. His adde, quod intra Se rapitur, magnaeque instar conuertitur aethrae, Quo properat, formaque habilis iam tendere certat, Jn gyrum assidue, & circum metatur eundem, Fons motus & causa sui: vitamque ministrat Prima, nec alterius deductam e fontibus haurit: Adde his imperium soli quod conuenit: & quod Corporeasque premit pestes, omnemque coërcet Jmmunem ratione animum, turbasque cientem: Adversumque nihil, nihil est quod destruit intus Puram in se, longeque alia contage remotam; Nec ferrum capit, aut incussi vulneris ictum. Adde, quod in toto nihil est, quo vergere possit, Quod fieri pars illa iterum. non terra, nec aër, Nec mollis liquor, aut rerum purissimus ignis. At neque pars (ne falsa adeo consuesce doceri) Corporis est animus. tenues vt fusus in auras Occidat extincto. nec enim conclusus, & vtre Conditus, aut sparsa veteri fuligine testa, Deficit effracta, pariterque extinguitur humor, Aut vestem sequitur diductam immobile corpus. Adde his praecipue, blandae quod tempore vitae,

Ingluuie, longoque aeuo, tardaque senecta, Et morbis trahitur mens, internuncia tantum Aeternae intactaeque animae, non ipsa. nec vnquam Carpitur infelix, aut solui posse fatetur. Longe igitur molles Gargetti excedere fines Praecipio, blandosque hortos. saepe inter amoenas Vmbrarum latebras, & qua se plurima tellus Induit in florem, vario formosa colore, Occultus tegitur, furtimque allabitur anguis. Heu quanto melius diuinae oracula vocis Excuties, vatesque ipsos (non omnia vates Vera negant, aut falsa canunt) seu dirus Vlysses, Seu pater Aeneas, populos, post funera, raptos, Ante obitum videt, & seriem perlustrat auorum: Seu cum Tantalides furijs agitatus Orestes, Multa pauet, quacunque pedem vestigia fixit, Et matris nondum extinctam circumspicit vmbram. Nec nihil est, quod summo honos Acheronte sub imo Soluitur, & tanquam praesentibus omnia reddunt Qui superant. quod vix Siculis allapsus arenis, Et ludos, & sacra parat Troianus, & omnes Euocat ad cineres, tumuloque affatur ab alto. Saepe igitur, tecum ipse,, tuos iam lumine functos, Percense, & rebus jam nunc assuesce futuris.

Paulatim incipies viuendi addiscere finem Esse aliquem, quo sponte sua delabitur aetas. Non secus ac neruo si quando excussa sagitta est, Jlla volat, tenuesque secans perlabitur auras Protinus, & nusquam, nisi jam defixa, quiescit. Aut velut in circo, cum se effudere quadrigae Faucibus epictis; volat irrevocabilis axis Raptus equis: donec spatijs exinde peractis Substitit, & summum circumiuit cursibus orbem. Ipsa monet mors quemque sui. Nonne aspicis vltro Ante oculos, vt nulla dies sine funere, Solis Condat equos pelago, roseisque emergat ab vndis? Quin etiam, tellus tumulos ante ora tuorum Exhibet ipsa tibi, monumentaque luce carentum Cernimus assidue, medijsque erramus in vmbris. Haec tacite demissa iuuant in pectora: ne mors Obruat immemores, subito quo inuadat inertes. Omnia praetereunt, finisque ab origine prima Fit propior propiorque sibi. Sic laeta iuuentus Paulatim moritur, tarda accedente senecta: Morsque sui est quodcunque fuit, quodcunque sub oras Excipit aetherias venientem, & limina vitae. Naturam quoque saepe animo peccurre parentem,

Haud ingrata dabit tantae solatia curae. Corpora prima vides quanto molimine rerum Intereant, magnam meditentur vt omnia mortem: Vt funus terrarum, & vasti indicat Olympi, Jn se qui assidue mutando labitur ordo: Donec summa dies, haec circum ingentia texta Soluerit, & cinerem supremum exegerit ignis. Jpsae etiam pecudes armentaque laeta per herbam, Sponte sua, seu vi, concedunt omnia leto. Ipsae etiam volucres, liquido cum murmure, dulces Deposuere animas: quamuis incommoda nulla, Nullam aut pauperiem, aut vitae sensere dolores. Innocuum leuibus transmittunt aëra pennis, Quaque volant, reperere aliquam sedemue laremue, Fluminaque, & syluae, victum tribuere volentes, Curaque parua, domi similes educere natos. Nec requies, quin vel moriens philomela sub vmbra Dulce canat: quin & funesto gutture cygni, Maeandri ripas, & flumina nota Caystri, Pertentent, laetamque inuitent carmine mortem. Siue illis stimulos imo sub pectore numen Versat, agitque animum maioris lumine veri: Siue illis ratio, nostris e mentibus, addit Exiles radios: quos vitae tempore summo

Elicit, & virtus Naturae educit in altum. Vere nouo, quaecunque comis felicibus arbos Nascitur, aut viridis prolectat semina tellus Herbarum, e gremio, vitam illis frigore duro Jntercepit hyems. vstaeque, haud saepe resurgunt, Candenti glacie, & Boreae stringentibus alis. Saepe etiam Nymphae, medijs in montibus ornum, Saepe etiam Nymphae, contactam aut fulmine quercum, Aut vlmum, aut saeuo percussam vulnere pinum, Ludorum memores, & quas duxere choreas Sub folijs, luxere: illa haud reditura sub auras Occidit, & nullas iam texit frondibus vmbras. Quid florum genus omne canam, dilecta parenti Pignora? quanquam illis angusti terminus aeui Jncludit volucrem prima cum pube iuuentam. Nec tantum posuere caput, cum grandinis horror, Aut Eurus, grauiorque decus breue perculit imber; (Quam mallent roseos formosi pascere vultus Luciferi, & niueos Aurorae ducere succos!) Quondam etiam, immites radios Hyperionis alti Expertos, penitus vitalis deficit humor, Et moestam lapso planxerunt corpore terram. Sol quoque deficiens, leti argumenta futuri

Saepe dedit, quotiesque attollit lumina vesper, Occidit, & nata moriuntur sidera luce. Jlla quidem reditura, vale, vale, omnia dicunt, Sub tenebris quoties texerunt tristibus ora, Aut cum laeta dies poscente accedit Eoo: Multa tamen latuere diu, fugiuntque videri, Aut prorsum intereunt, postquam impleuere tremendos Fatorum monitus, & laesi numinis iram. Nec non arcta tenet leti confinia somnus, Seu cum multa quies victosque altissima sensus Alligat, ignarosque alibi quodcunque malorum est: Seu cum errantem animum diuerso a corpore soluit, Jmmensamque docet per se consistere mentem. Quae saepe excussis, ceu libera, fertur habenis, Per loca corporibus clausa, & distantia longe, Et libertati nondum praecludit adepta. Iamque monet properare alio, quo maxima quemque Euocat, & misso petitur certamine palma. Nec vos arguerim, coeli qui limina, quique Venturam vitae faciem, lucemque serenam, Gaudiaque, aeternam posito quae corpore mentem Excipiunt, multo jam nunc praecurritis ante; Sensibus euecti, quantum sors corporis aegri, Imbellesque sinunt leges, diuisaque jura.

Ante alios, genitorem ipsum: quem mille cohortes Aligerae circumuolitant, iussisque ministrat Jn turmas glomerata, poli formosa iuuentus: Quaeque homini praenosse licet, quantumque futuri Conscia, divino monitu praedixit Idume; Alloquio coeli, & superûm dignata fauore. Nec vos, qui mundi extremum quo vescimur omnes Aëra, morborum auspicium, causamque malorum Asseritis: saepe autumno letalibus austris Impulsum, subitoque aestu, subitisque malignum Frigoribus: saepe accenso diuinitus igni. Quem nec Poeoniae potuerunt flectere curae, Sed mors sola potest; nullorum causa dolorum, Sed requies finisque altae placidissima mentis. Quippe illam, sedes animarum, innoxius aether Excipit, & tristi defunctos corpore cingit. Nec qui corpoream e leto consistere molem Arguitis: quippe & tellus, & debilis aër, Et flammae vigor, & flammae contrarius humor, Materiem leti moribundo in corpore versant. Sunt, quibus horrorem immodicum letique pauorem Conciliant, vanae species, & mortis imago, Aut menti modus ante diu praecognitus: acsi

Mors aliud foret atque aliud, grauiusue minusue Extincto. seu tela manu fabricata Cyclopum Immittat pater, & tanto caput obruat igne, Terrifico insurgens tonitru, coelumque per omne Inter se fracto impellens cum murmure nubes: Seu centum super incumbat crateribus Aetna, Seu totum fugientem animam circumstrepat aequor, Aut montis simulachrum, ingens e gurgite monstrum (Qualia multa mari medijsque in fluctibus, altas Circumerrant puppes, armenta immania Nerei,) Hauriat: aut lato tellos discedat hiatu. Saepe metum peperit vis importuna doloris Conspecta ante oculos, impressaque sensibus: aut cum Jncubuit morbus grauior, vel vulnus ad ossa Incussum totis descendit viribus. Atqui Nec dolor est in morte grauis: dolor omnis abactus Ante obitum, cum luce perit. Quaecunque timemus, Aut tulimus, dum vita manet, dum spiritus; vna Abscedunt, cum blanda suo de corpore vita Diffluit, & tenues animus differtur in auras Quin etiam vitae fungentem munere, sensus Deficiunt, linquitque animus, puramque quietem

Praebet, & extremae similem, nulloque dolore Torpet, & attonitam trahit in consortia mentem. Vanum igitur causamque sui dedisce timorem, Aut supera, morbumque fuga virtutibus hostem. Atque ideo (saepe illud enim quoque profuit illis Quos deformis agit leti metus) aspice crebro, Quos saeui ante obitum morbi durique dolores Exercent, aut queis fugientis tempore vitae Imminet, & nigra mors circumvoluitur ala: Nec non & quos illa tulit, quos vita reliquit, Aspice: collapsasque genas, pallentiaque ora, Oblitosque oculos iucundam ducere lucem. Et quaecunque patent moesta ac deformia visu Sensibus humanis; cum magnus transijt hospes, Et, coeli, excedens, sese in conuexa recepit. Qui simul angusto vacuum pro corpore mundum Induit, & spacium immensi possedit Olympi, Jpse suos longe collustrans despicit artus: Vt quondam celsa e specula, aut e rupe, viator, Neglectos positosque procul despexit amictus. Sunt quibus illecebras pauidis, vt vincula captis, Jnjiciunt, l[i]nquenda domus, patrijque voluptas Ruris, & exculti proauis felicibus horti: Aut dulcis coniux, natique parentibus orbi.

Corpore quae posito, nec jam superesse putandum est, Si non angustos excedunt corporis vsus, Nec desiderium superest aut cura fruendi. Sed neque tempus idem fati, neque terminus aeui, Metaque. namque alij subito, nil tale timentes, Corporibus teneris (ceu flos quem conspicit Eos Tollentemque caput coelo & formosa rubentem, Hesperus immiti veniens proscindit aratro) Surgentem prima vitam cum luce relinquunt. Felices, quibus ante annos, secura malorum, Atque ignara sui, per ludum elabitur aetas. Seram alij mentisque inopem venere senectam. Heu quibus impulsi vitae (dum vita manebat) Fluctibus! heu quoties ingratos surgere soles Videre, & soli ingratas succedere noctes. Ah miseri, quibus acer amor luc[i]sque cupido Corde haesit pauido. luctantes gurgite vasto, M[i]lle inter scopulos, saxisque haerentia saxa, Littoribus proram obuertunt, sedesque quietas Naufragio in medio fugiunt, patriamque vocantem. At quondam optato cum primum in littore puppes

Const[i]terunt, pelagi emensae quodcunque pericli est, Post Scyllae rabiem, formidatamque Charybdin, Et sale quassatam dubio ventisque carinam, Oceano, patri rerum, & tibi maxime Nereu, Vota coronati soluebant debita nautae. Nec tamen infelix Hecube, cum Pergam[à] flammis Versa videt, captosque Deos, tractumque per aras Laomedontiaden, crudeli occumbere ferro, Et caedem Polydore tuam, sparsosque cruore Pelidae thalamos, longaeuae incommoda vitae Nescit, & immites nequicquam plurima Diuos, Voce vocat, moestamque optat non ducere lucem, Et Priamus, Pyliusque parens. Sed laeta iuuentus Fortunae obsequijs, & adhuc intacta dolore, Felicem metuit viuendi absoluere cursum. Quid memorem, quemque vt doceat iam serio[r] aetas, Aspera quanquam absit durae violentia sortis, Velle mori? cum tardus hebet sub pectore sanguis, Et morbi adueniunt: nec iam pars corporis vlla est, Vtilis aut curis, aut fortibus vtilis armis. Ipsaque mens, veluti, cum jam Titanius orbis Pallentes radios caligine tingit & vndis,

Languet, & extremam patitur succedere noctem. At vos, dum superat vigor ille intactus & acer, Dumque calent feruentque animi, dum robora corpus Sufficit indomitum, venturi in tempore leti Contemptum exercete viri. Sic magnus Achilles, Totus adhuc plenusque sui, Phoebeïa tela, Et flammam Alceides funesti pertulit Oetae. Hinc adeo, veri studium mentisque vigorem, Moerorem contra assiduum, foedosque tremores, Et breue viuendi spacium, sub pectore cuiuis Condidit omnipotes genitor: quo maximus ille Exuitur leti pauor, atque extenditur aetas. Sic Graiûm antiqui proceres, quos fama reponit Dis ipsis inter genitos, magnique Quirites, Concessere quidem fato, quo tempore fixa Eripuit series quemque, atque immobilis ordo; Sponte sua; seu quem saeui tulit area Martis. Quod superest, totum venturi temporis aevum Adjecere suo. clausi[s]que in corpore, saepe Robustos gemitus hirsuto è pectore mittunt; Virtutis memores, & libertatis amore. Vt cum fortis equus Pisaeae victor oliuae, Aut quem sanguineus saeua ad certamina Mauors Deposcit, fremitusque virûm, lituosque tubasque,

Nunc misero datus agricolae, pede creber inertem Pulsat humum, patriamque domum testatur & ignem Naribus, & curuum collo auersatur aratrum. Tum quoties tota ante oculos consistere visa est Posteritas, quoties extemplo gloria dulcis Viuendi post fata, ardorem incussit honestum; Continuo totis vanescit mentibus horror Jmbellis, laudumque vltro succedit imago. Nec tristis leti facies, nec nomen inane, Euertent solido firmatas robore vires Pectoris, aut coeco quatient molimine mentem. Hoc vero auxilium inprimis adhibere memento, Fatorum terrore animum perculsa iuuentus. Nec frustra toties, iterumque iterum, monebo, Exercere aciem mentis, fatique latentem Expectare diem, cunctosque inuadere factis Quotquot ab Eoo venientes littore soles Exerit Oceanus. Sic vitae impenditur omnis, Et late producta patet quae ducitur aetas, Virtutis spatio descripta, & laudis honore, Quam nec summa dies, nec sors intercipit vlla. Nam patet immensum, longeque extenditur extra Fortunam vitamque animus, suaque omnia secum Vindicat, & terris non interitura relinquit.

Nec labor insolitus veniat, nec credere coelo Neglectos non aude artus: seu Sirius agris Flauentem exurit segetem, seu frigore saeuo Adversis Boreas defixit flumina ripis: Nec totis dubita sudorem indicere membris. Paupertas durusque labor, fregere pauorem Jmmitis leti. Nec raro incomptus arator, Callosusque manus, & multo sole perustus, Jncumbens stiuae, & sterili, dum viueret, aruo, Aut pastor, Ioue sub gelido producere noctem Consuetus, veluti redituram tempore paruo Deposuit vitam, patriasque effudit in auras. Nec mihi displiceat, qui saepe pericula gaudet, Stare caput circum, dubijsque increscit, & altam Virtutum segetem, media depascit in herba; Fortis ab aduersis, meliorque ad singula, rebus. Sola docent aduersa mori. res pectora figunt Sensibus, & coelo non respexere, secundae. Adueniet tempus quondam (ne quaere moneri Praecepta, & nigri contemptum addiscere leti, Cum tristes animis infligunt vulnera curae) Adveniet, cum sponte tua discedere vita Et moestam optabis nequicquam abrumpere lucem: Seu rapta infelix desertum coniuge lectum

Plorabis: seu, nata, procis jam mille petita, Iam deuota thoro, jam primos pacta nepotes, Ante fores thalami, & ridentis Hymenaei, Occidit, & fato spes intercepta fefellit: Seu patri similes ipsa inter gaudia natos Extuleris, nequicquam amens victusque dolore. At nos vrgenti rationem opponere morti Tendimus, apprime tunc, cum laetissima ridet, Nec quicquam ingratum sors non aduersa minatur: Nunc saeua, interdum facilis. quanquam omnia dura Expedit, & tristes penitus cognoscere casus, Et rerum scopulos, & moestae incommoda vitae.