LOs peccados que Adam peccò Fueron Causa de mis males Por donde vuestra Alteze y jo Nascimos tan desiguales, Que si Adan peccare Y non peccare tan discom pas Ny vuestra Alteza Reinara Ny jo tan poco que dara Con esta capa, y non mas.
DE sond' van Adam d'oorsaeck is Van myn quaet en bederffenis Waer door haer Hoogheyts en de myn Geboorte, nu soo ongelijck sijn.
Had' Adam gesondicht en niet soo seer Haer Hoogheyt en sou aldus niet regeren En ick niet comen om iet te begeren Met desen caelen mantel, en niet meer. Welcke woorden de Hertoginne in goude letteren dede opteeckenen tot een memorie vanden leersaemen sin die daer uyt can getrocken worden, ende tot een gelijckenisse van het menschen leven, midts het selve seer verscheyden is, d'een Ryck, d'ander Arm, d'een Sot, d'ander Wys, d'een Bot, d'ander Geleert, d'een Boos, en d'ander Quaet, d'een Sterck, en d'ander Teer, en soo voorts, waer-op wel past dit latyns raetsel, quod uni placet & alteri non placet nihil aliud est nisi vita, dat het gene d'een behaeght en aen een ander mishaeght, niet anders en is als het leven, waerin den eenen vindt gemack, en den anderen verdriet, d'een rust, en d'ander onrust, daerom en isser niet beter als het genoegen, waerop den geleerden Martialis spreckt en seydt, fortuna multis dat nimis satis nulli, de fortuyn geeft aen veel te grooten overvloet, en niemandt genoech, het genoegh verheught de sinnen en gemoet, jae den Rycken Cresus en is niet te gelijcken by een genoeght mensch, die in een slecht verworpen hutteken woonen aen eenen heykant uyt het ghesicht vande werelt, Arm en schamel nochtans deughtsaem en Godt vreesende, etende niet als droogh broodt, en water met goeden smaeck, sijn meer te achten om hun volle rust en contentement als de Rycke, ende weldige menschen vol sorgh en ach-terdencken, die allen hun goederen sonder vreught besitten, en hun delicate spysen en costelijcke wynen sonder smaeck verteren, sy hebben het bedde, de ander den vaeck, sy hebben den Ryckdom d'ander de Rust, sy hebben het snaren-spel, d'ander het gehoor, en volle vreught, die sijn neringe set beneden sijn vermogen, oft winninge, die altyt Ryck, vrolijck, en wel te vreden sijn, niet en isser dat meer groyt en haester verdwynt als het leven vanden mensch: quanto magis crescit, tanto magis discrescit. Gelijck het vier dat door de verdervinghe wordt gevoedt, en groyende vergaet, soo is den mensch beginnende te leven wederom begint te sterven, het welck soo wel aen Coningen als aen bedelaers gemeyn is, geen dinck en is inde werelt schoonder, aengenamer, en behaegelijcker als dat den mensch meest nut is tot onderhout van synen staet, tot dienst van sijn vrinden en tot bescherminge van syn vader-landt dat is de eer, de liefde, ende' den goeden Raedt, waer naer wy gedurich behoorden te trachten sonder ons daer in te verhooveerdighen, als wy sulcken schoon gaeven genieten, maer te verblyden met een ghedurige danck-segginge aen den Al-moghenden Godt, daer de selve van voorts-comen, als wy onsen even mensch daer mede connen helpen en by-staen. Want die soo veel cryghen can als hem de natuer geeft en niet meer en begeert, is sonder kennis oft verstandt, jae moet gheacht worden by eenen weldigen, hooveerdigen en caelen Joncker, die genoech te doen heeft om sijn selven te onder-houden, wy en moeten niet doen ghelijck de cleyn vogeltjens die in't wilt vliegen al-waer sy altyt singende, te vreden sijn met het gene de natuer aen hun gegeven heeft, en veel vrolijcker sijn als een swane op het water, die altyt schynt te suchten en stervende te singen, al oft sy het leven verdrietich achte, en daer van scheydende haer selven verblydt en verheught, dus moeten wy leven met kennisse van ons eygen selven om een blyde, geruste ende salige doodt te verwachten. Die recht gaet in sijnen handel en moet niemant vreesen al siet hy sijn vyanden voor oogen, want die wel leeft wordt van sijn vyanden onverwonnen verlaten, die hem benyden en vervolgen, soo wanneer hy sich stil en obewegelijck houdt, gelijck den Egel die ons in sulcken vuegen leert, want siende dat hy vervolght wordt vande Jagers honden, en thoont geen tegenweer, maer blyft gelijck eenen bol in een ghedrongen legghen, hem betrouwende op de scherpe borstelen als stale pinnen die hem de natuer ghegheven heeft, om te beschermen, de welcke de honden niet en derven te naer comen om niet gesteken en gequetst te worden. Soo sijn de menschen die eerelijck en deughdich sijn, waer aen geen vervolginge van vyanden, oft nydige tongen en vatten, gelijck wel aen de opgeblasen, boode en hooverdighe menschen (daer veel op te segghen valt) de welcke seer licht vanden nydt verruckt, ende tot spot van alle de werelt gestelt worden, daer niemandt de oorsaeck van en is als de roekeloose eer-sucht want iemant die de eer-sucht wilt volghen, die gaet ghelijck naer een loterye daermen veel meynt te trecken en te winnen, maer niet meer als eenen grooten niet. De eersucht en is nievers op gefondeert als op roock die niet anders geven en can dan eenen ydelen niet, als hy verdwenen is. Sulcx dat sy het meest bedroghen vallen die veel door de eersucht meynen te winnen, en door de deught te verliesen, want de deught can ons salich maecken, ende de eersucht verdoemen. Elcken mensch heeft sijnen tydt op dese werelt om te spelen sijn personagie, in't loopen, wandelen, singen, woelen, en wercken, in't vergaderen van ryckdom en goedt, maer als den loop dan eens geeyndicht is, ende dat hy niet meer gedreven en wordt vanden levenden geest, soo verlaet hy het woelen en draeyen, dan scheydt hy daer uyt, gelijck eenen draeyenden pin-dop die soo lanck sal draeyen als hy vande naturelijcke beroertenisse gedreven wordt, soo veeltydts hier te lande wordt gesien aen de kinderen de welcke sijn maeckende een ront parck, waer-in elck een dan leydt een cleyn stucxken geldt trachtende t'selve daer wederom met hun draeyende pin-doppen uyt te crygen, en het draeyen gedaen sijnde daer in blyven liggen tot dat wederom een ander gedraeyt en daernaer ghecampt heeft, en soo al draeyende om een cleyn winst hun spel voleynden. De menschen die het draeyen en woelen gewoon sijn en connen t'selve niet verlaten al is't dat het leven van den mensch soo cort is als het draeyen van eenen kinder-dop, alleenelijck om dat hun hoogh-moedich en opgeblasen gemoet sonder kennisse is van sijn eygen selven, en vermogen in mogentheyt, ende allendich in welde, gelijck de Keysers, en Coningen in hunnen ryckdom regeringe, en wellusten, allendich, en vol sorgen sijn, nochtans die dese welde ghewoon is, niet geren daer af en scheydt om het gemack, gelijck den papegay, al is't dat hem dicwils wordt toegelaten den vrydom, en dat hy sijn slaverny licht can ontvliegen, blyft liever by sijn meester om de lacker brocxkens die hy daer-af dagelijcx is ontfangende, als sijn vorige vryheyt te verliesen, in sulcker voegen worden alle de officien meer om het profyt gesocht, ende bedient als om de eer, oft welstant van het gemeyn best, den Esel die nu vergulde ooren heeft cryght de meeste eer. Eenen soldaet stelt sijn leven in groot ghevaer, gaende inden crygh om tegen sijn vyanden slach te leveren, den Schipper gaet ter see en in duysent perykelen om te verdrincken, den landtsman vermoyt, en breckt sijn leden, met slaefelijcke wercken, in het landt, en meer andere menschen sijn swaerelijck arbeydende, om geen ander oorsaeck als om de winst en profyt, die over-al d'aenleyders sijn van s'menschen genegentheden, waer uyt niet en spruyt als hooverdy, staet-sucht, en woeckery, als dese genegentheyt compt uyt te vallen, naer hunnen eygen wil en begeren.
De liefde (soomen seyt) begint eerst van haer selven. Dat t'hemd' veel naeder is aen't lichaem als den rock En is niet dan te waer, men siet veel liever delven Een ander als sijn self, die d'eyghen taefel-brock Verstoot, licht honger lydt, dat is't gemeyn gevoelen Van die hier leven in becommernis en sorgh En wercken om den kost, hun slaven en hun woelen, Dat blyft voor niemant als voor d'eygen baten borgh. Al 't gen' de menschen hier begaen dat is om t'voordeel Waer-om dat lyf en siel gestelt wordt in gevaer Het is al om't profyt jae tot het minsten oordeel, Van rechters daer-op steunt, men sieter niet meer naer Hoe dat gewonnen wordt, en die heeft lust tot vrouwen Licht sonder liefde t'hert, en sinnen daer-op stelt t'Profyt d'winght hun, maer niet de liefde om te trouwen, t'En is niet om de vrouw gedaen maer om het gelt.
Cookies on Poetry Cove