Echos weder-klanck

Bewys der waereheyt. DAt ick tot schande der afgevalle Christenen (die-men Ketters, Apostaten ende Ghereformeerde noemt) schryve: hoe de selve en soodanighe quade gesinde, om hun valsche leeringhen en averechtse voordachten door het ingaen van verkeerde wegen, als een doncker wolck sullen verdwynen. Is de reden! om dat sy tegen hun beter-wetentheydt (als wanneer sy kennisse hadden van het licht der heylige Roomse Kercke) hun soo argh-listigh lieten verleyden door het bedrogh des duyvels, en waer door sy den droeven ondergangh der zielen voor oogen siende, blyven sweven in de duysternissen der dolingen om verloren te gaen, even als eenen schyn-heyligen Hero den welcken veel jaeren seer Godtvruchtigh, deughtsaem ende als heyligh geleeft hadde, hem bedrogen vondt, sigh inbeldende door een losse verwaentheyt, dat hy (springende uyt een hooge venster) van d'Engelen des Hemels om syn heyligheyt sou van ongeluck beschermt en op hun handen geragen worden, gelyck hy door het duyvels ingeven geloofde, en op dit geloof hem betrouwende sprongh uyt de venster, en vallende wert van den Duyvel hals en been gebroken, soo dat-men magh seggen: Mis-geloof zielen roof, Ketters broedsel duyvels voedsel, en die t' licht der waerheyt haten worden van Godt verlaten, dat zyn die qualyck leven en aen Godts woordt het minste geen geloof en geven. Waer op Joannes aen het derde wel seyt: omnis homo qui malè agit odit lucem, & non venis ad lucem ut non arguantur opera ejus, die quaet doet, die haeten schouwt het licht, ende hy en comt noyt tot het licht,om dat syn quade wercken niet gestraft, gesien, noch verdelght en souden worden, dat zyn de gene de welcke de H. Kerck verlaten hebben, en als bedorve vrotte litmaten daer afgesneden zyn, ende waer door sy het Christen Gheloof hebben onder den voet geworpen, den Heyligen Geest van hun verdreven, plaets ende ghehoor gegeven aen den Duyvel die den vader is van de logen-tael, ergo soo zyn sy dan te vergelycken by vrotte litmaten daer den Heylighen Augustinus van spreckt en seyt: dat bedorven Christenen Ketters worden, om dat de ketterye voed een quaet leven, waer uyt dat voortcomen alle sonden, oock worden sy vergeleken by het gewormte dat leeft in't rot en bedorven vleesch en meer levende voorts brenght soo wanneer dat die by tydt daer niet en werden afgescheyden en verworpen, om het vleesch dat noch goet en suyver is niet voorts te bederven, soo wordt oock een schorft ende rot schaep uyt de koo van gesonde schapen wegh genomen om de ander niet te besmetten ofte te beschadighen. Als den grooten Ketter by naem Arrius, begon den smaeck te crygen van de verdwaelde Ketterse valse leeringhen, en dat syn, hert door een cleyn voncxken vuur der Ketterye ontsteken wert sonder by tydt te verdooven, oft te versmachten, heeft de heel werelt daer mede ontsteken en bedorven, te versaen met syn valse leeringhen die hy uyt het brandende vuur der ketterye geleert ende daengenomen hadde voorts te leeren, te doen gelooven, ende alsoo te bedriegen, uyt wiens leeringen en hatighe bedriegeryen den helsen vyant syn Sinagoge tegen Godts Huys, te weten tegen de Heylige Kercke ghesticht heeft als eenen hoop steenen sonder Calck, sonder Anckers, Steun oft Balck, en sonder fondamenten gebouwt, wee segh ick, die sigh op syn Sinagoogh betrouwt.

Schouwt vuyl gelegentheyt En denckt op d'eeuwigheyt.

Melius est peccata cavere quam mortem fugere.

T' is beter met berouw syn sonden te besuchten En oock te schouwen als de bitter doodt te vluchten

Die nochtans seker is, en niemandt can ontgaen, T'gen' naer myn oordeel is genoech om te verstaen, Om dat de sonden ons een quaede doodt doen sterven Waer door dat eeuwigh eene ziel 't Ryck Godts moet derven.

Is men in goeden staet, verblyd u, dat den heer U dan besoecken comt, bewyst hem lof en eer, Bewellecomt hem oock om 't eeuwigh heil te erven, 'k Verseker u dat ghy eene goede doodt sult sterven, Maer geensints als U. 't quaet der sonden niet en rouwt En voor u sterven oock de selve niet en schouwt.

Plus dolere oportet de alterius Malitia quam de sua injuria.

DEn mensch behoorde meer te weenen over 't quaet Van ander, als van syn gequetste eer uyt haet Want sonder haet en can den mensch in twist niet leven Die uyt injuri spruyt, die niet en wort vergeven. D'injurie verweckt eene wraeckgierigheyt Om het geleden leet, vol van inwendigh spyt. Maer wilt men wel, en naer 't gebodt des Heeren leven, Moet men 't verdragen, en malcanderen vergeven. Maer siet-men iemandt die in sonde heeft geleeft T' is reden dat men medelyden daer med' heeft, Jae meer als men geleden heeft van de injuri Geen wraak daer van en nemt uyt grammoedighe furi D[an] volght-men Christus naer, die voor syn vyandt bad, Schoon by hem tot de doodt van 't Cruys veroordeelt had.

Nullum vitium erit: quod suum proprium cruciatum non habebit.

Niet eene fout soo groot gevonden wordt op d'eerde Onder de menschen: oft de straf van eender weerde Haer daer naer voegen sal: niet beter dan gedaen Als leven sonder sond' om geen straf t'onderstaen, Soo dat-men seggen magh: dat d'alder-grootste smerten Die iemant peysen can, soo seer niet gaen ter herten Oft cruycen eenen mensch al duerden't duysent jaer, Iae pynelycker als den grootsten Martelaer Op d'aerd' geleden heeft, en zyn sulcken ellende Aen iemant niet die denckt, dat sy eens sullen enden; Maer d'alder-minste pyn die-men lydt in de hel, Al waer sy maer soo cleyn als 't steken van een spel, Sal schroomelycker zyn voor eeuwigh te verdragen Als dat-men lyden moest de alder grootste plagen Voor hondert duysent jaer, dat doet de eeuwigheyt, Soo schrickelyck wordt aen den sondaer toe geseyt De straffe van syn quaet, wie en sou dan niet liever Een tydelycke pyn uyt liefde, en met iever Verdragen tot Godts eer, als dat men om een sond Die dood'lyck is, syn ziel voor eeuwigh heeft gewond.

Noli atum sapere, sed ignorantiam tuam magis fatete.

Niet al te hoogh en vlieght uyt hooveerdigh vermeten Om als een Icarus te worden neêr gesmeten Tot op den leeghsten gront van de verachtingh, maer lyd u onwetentheyt, en laet den hoogh moet daer,

Soo wordt ghy meer bemint, en voor een man met eeren Gehouden van den gen' daer men med' wil verkeeren, Daer is geen grooter deught als de ootmoedigheyt Waer door-men comen can tot syne saligheydt.

Magna sapienta est non esse participem in agendis, neque pertinaciter in propriis stare sensibus.

T' Is grooter wysheyt al te haestigh niet te wesen In 't gen' men doen wil mits het selve wort mispresen, Maer met een goet beleyt syn selven eerst versint En de voorsichtigheyt te baet nemt, en die mint, Dan sal-men beter 't voor-genomen werck beginnen Als dat men't seve doet met onbedachte sinnen.

Non stes super teipsum, sed in Deo spem tuam constitue.

Staet op u selven noyt maer leeft nae goeden raet, Stelt uwe oog op Godt dan doet men selden quaet.

Tegen de ongeregeltheyt.

Het nut in maticheyt is dienstigh om te leven Veel langer als die hun tot overdaet begeven.

Wel overleyt baert sekerheyt.

Een langhsaem overlegh van 't gen' men seggen vvil Dient eerst ryp overpeyst eer dat men 't uyt magh spreken. Dan vvort t'gesegh gelooft, en 't en baert geen geschil, Maer als-men aen de vvaerheyt tvvyffelt, 't zyn gebreken.

Quisque sua sorte contentus:

Die 't cleyn niet en begeert en is het groot niet vveert, Dus seyt het spreeck-vvoordt vvel: het is veel beter jet Als dat men noyt, en nimmermeer oft vveynigh siet.

Gelooft my vry en daer op let, Des menschen wil en maeckt geen wet.

Het seggen cryght gehoor, het seggen gaet voor 't doen, Die dan veel seggen vvilt moet recht gaen in den schoen.

Uyt-legh.

Oft dat men lieght oft niet in goet oft quaet te seggen, Daer vvort al naer gehoort, meer als naer de Schriftuur, Wel vveten naer den sin de vvaerheyt uyt te leggen En dat geen logens zyn: dus vrees ick dat soo suur Opcomen sal, die naer de logen talen luystert En daer geloof aen geeft, en de vvaerheydt verduystert.