Echos weder-klanck

Vierde deel. Oédipus met syn volck uyt

Terwyl ick van den Vorst met volck ben afgesonden Om al het boeven-ras, dat dag'lyckx ongebonden Loopt in en uyt het Lant, te vatten by de mouw, Heb soo veel uytgewerckt, dat niet een siel, hoe rouw, Hoe schelms en boos hy magh in synen handel wesen En afgerecht tot quaet, ick doen hem nochtans vreesen, En suyver soo het Landt door mannelyck ontsach, Dat niet een vremdelingh derft comen voor dagh Om t'algemyne best door roovery te hind'ren, Ick weet tot vrydom van het Lant den hoop te mind'ren Door vrees van strop en galgh, die dient tot hunne straf: Eersten Soldaet. Daer door geraeckter veel tot meerder rust in 't graf, Wy doen (wie dat het is 't sy Persiaenen, Torcken En Tartaars door t' gewelt van ons vervolgen snorcken Als sy in handen zyn en over al geperst, Sy weten dat als dan hun leven gaet op t' lest, Oédipus. Wy doen ons lemmer al te scherp in d'oogen blicken 1 Soldaet. O hemel wat ick sien, 'k heb reden te verschricken In dese moordery, misschien van daegh geschiet, Aen dese menschen, ... vrindt Paschal en siede niet. 2 Sold pascal. Twee derelyck vermoort, wie heeft dit feyt bedreven, Oédipus. Siet toe, 't gaet hier niet wel; 1 Sold. al myne leden beven, 2 Sold. Ick ben vol vrees gestelt, Oéd. wat is 't dat gy ons stoort? Sold. Siet daer Mynheer, ey siet dry menschen, die vermoort Hier liggen in den cant ... Siet daer oft is 't gelogen .... Oéd. T'is waer gelyck gy seght, siet wie sy wesen mogen En oft sy kenbaer zyn, 2 Sold. den eenen is gecleedt Al oft het was een Prins, wie heeft geweest soo wreet Om syn bloet-dorstgheyt op dese dry te wreken Oéd. Ick staen daer in verstelt: Sold. en ick en can niet spreken Oédipus. Trompetter blaest trompet, terwylen dat aen my De toesicht is belast om alle stroopery Te redden op den wegh dat wy meer volck verwecken Tot onse hulp, om saem de bossen in te trecken Op hope dat wy hun wel sullen doen verraên, Men dient hier over een scherp oogh in't seyl te slaen, Ick treck als Crygh-vooght voor om hun te achterhaelen Op dat (die plichtig van 't misdaet zyn) t' quaet betaelen, al binnen Amurath uyt. 'k Verlaet dees plaets als nu eer my om d'ooren snord Een sabel van dit volck, want ick gevangen word: Het is met my gedaen; ick hoorden d'aenslagh maecken Tot mynen ondergangh, hoe sal ick wegh geraecken, Want comen sy in 't bosch ick val daer med' in schandt, Dus kies ick t'haese pad en sien aen allen cant Oft daer geen uytcomst is, ey my ick hoor trompetten De Roode-roy comt aen sy sullen op my letten Schoon ick my veynsen can in eenen Pelgrims schyn Ick vrees dat ick haest sal van hun gevangen zyn Tot my droef ongeluck, dat ick wel sou vervloecken, Dus ben bedwongen om myn eygen doodt te soecken En val selfs in dit sweerd om meerder straf t'ontgaen ... Hy treckt syn rapier en bereyt sich om daer in te vallen Hier mede sal de wraak op 't lest eens zyn voldaen ... Dry soldaeten uyt, Die hem vatten. Vertoeft, wat wilt gy doen, u eygen selven rechten Met 't sweert van eygen straf waer aen gy u wilt hechten Dit dient te zyn belet, Amur. ick ben myn leven moe, 2 Sold. T' can zyn, u sweerd en gy hoort ons te saemen toe Mits gy gevangen zyt, den Crygh-vooght sal u seggen Wat hy aen u terstont voor schulden op can leggen Die gy betaelen moet soo t' waer is dat men vindt Door u te zyn gedaen, 2 Sold. Amurath. k' en heb geen doodt verdient, Wat connen Pellegrims misdoen die alle menschen Hun noodtdruft bidden en aen niemand quaet en wenschen, 3 Sold. Geveynsden bedelaer, hoe zyt gy dan soo stout Dat gy u selven met dees klingh ombrengen wout, Waer Hebt gy die gehaelt? Am. die heb ick hier gevonden, By dees vermoorde luy; 2 Sold. wie gaf hun dese wonden En steken in het lyf? Am. voorwaer dat weet ick niet, Want om dat 't leven door de armoê my verdriet, Socht ick myn eygen doodt; 1 Sold. daer moet iet anders schuylen, Oédipus uyt. Ras ondersoeckt den schelm, ick merck dat sal hier vuylen: Sy ondersoecken hem. 2 Sold. Siet daer een moort-stillet in synen sack gestelt Noch vers met bloet bemorst: 1 Sold. een volle bors met gelt, Oédipus. Zyt gy een Pellegrim, die gaet van moorden swanger, Ick merck gy bent een siel, my grouwt dat ick u langer Moet voor myn oogen sien, het hayr ryst my te berg, Bloetsuyper, vol verraet, die hier soo vals en ergh Ons te bedriegen meynt, en op de mouw te speten Bemomde logenen, vol averechts vermeten Om myne macht t'ontgaen in een arm Pelgrims cleedt, Dat cost u lyf en goedt, Amur. myn heer ey niet soo wreet Nu ick word overtuyght, wil al myn quaet bekennen Dat ick heb uytgewerckt in d'achtbaerheyt te schennen Van't Conincklycke bloet dat hier leyt afgetapt, En aengesien ick ben van u op 't feyt betrapt Wil myn verwoetheyt (uyt een minsucht op gecomen) Ontdecken: hoe ick hen de eerbaerheyt benomen Van Theocrina de Princers, en haer een hoer Met groot gewelt gemaeckt Archegoras den Broêr (Om dat hy had' t' gesicht van mynen roof genoten) Verraederlyck vermoort, een Pelgrim uytgeschoten Dees kleeren, en gedoodt den Prins Theodorick. (Mits hy van Theocrin bemint wert meer als ick) Ontsielt, siet daer hier is voor thoon myn eygen kennis ... Oédipus. O wonderlyck bestel, geen soo vervloeckten schennis Vol vreetheyt en gewelt my oyt te voren quam Als ick van daegh uyt soo een dobbel schelm vernam ... Bewaert hem scherpelyck om naer myn slot te leyden, Den tydt geen uytstel lyd' om daer med' langh te beyden ... Hy heeft de doodt verdient. Sy binden hem vast. 2 Sold. Verrader gaet dan voort ... Noyt grouwelycker quaet van jemant wert gehoort. al binnen Tersides, en Eristenus met Theocrina seer bedroeft uyt. Tersides. Myn Edelen Princers, ick bid wilt niet meer suchten, Verset u droef gepeys, en al de ongenuchten, Die gy soo overhoopt en stapelt op elck-haer, Dat op het lest u eens sal vallen al te swaer Terwyl u Bruydegom niet doet als altyt trachten Te vangen, die u dorst soo schandelyck vercrachten, Het gen hem costen sal een vreeselycke doodt. Theocrina. Heer Vader, al myn sorgh weeght swaerder als het loot Door een verkilde vrees en wanhop' vol van smerte Die sitten my soo bangh op dit gesloten herte, Dat hy self raken sal hier door in groot verdriet En dickwils aen de doodt, Tersides. myn dochter vreest dat niet, Hy is genoech voorsien van volck om sich te weiren Want hem iet over-comt, wie can sy vroomheyt deiren; De wegen over al die zyn oock wel beset, Waer door dat Amurath syn uytcomst wort belet, Hoe can hy syne straf door t' vluchten dan ontcomen? Theocrina. Ick vrees om dat ick in soo langh niet heb vernomen Van mynen lieven Prins, Eristenus. mevrouw, t' verlangen baert Door vrees gedurich pyn, ick bid niet en beswaert U-selven met de vrees: ick hop': Jupyn sal geven Dat g'hem eer cort sult sien, Theo. misschien noyt in het leven, Tersides. K'hop' jae, dus weest gerust, syn fiere moedigheyt Al te voorsichtich is, hy sal met goet beleyt Versinnen wat hy doet, ick wensch u te verstercken, Theocrina. Mits hier geen schryven comt: can ick genoechsaem mercken Dat daer iet schuylen sal, t'gen' my de doodt noch cost, Eristenus. Mevrouw gy wort tot u geluck misschien verlost Uyt alle vrees en pyn, om dat ick aen sien comen N'en vremden Post van veer, daer dient wel naer vernomen Om uyt de keuringe te zyn van onsen wensch, Theocrina. Want maer jet goets en is, k' [s]al zyn een ander mensch Vol blyschap ende vreucht: Tersi. en t'sou my oock behaegen: eenen Post uyt Eristenus. Ey siet den Post is daer, Ter. soo dient men hem te vraegen Oft hy geen brieven heeft: het gen' sou connen zyn want dat hy maer en comt, Erist. t'is waer, weest in geen pyn, Hy comt naer t' Hof gegaen, Theo. soo t'waer is k'sal verquicken, En als verresen zyn ... want alle oogenblicken Deyght my de doodt, om dat myn Prins soo langh vertoeft, Eristenus. Ick hop' altyt wat goets, en zyn soo niet en bedroeft, Theocrina. T'verlangen baert my pyn, Tersi. ick bidde gaet hem tegen Aen nieuwe tydinge is my te veel gelegen In dees gelegentheyt: Eris. van waer comt gy van daen Post. Recht van Gorgonien met eenen Brief, waer aen Dat vreucht en blyschap hanght, dyn ick moet selver geven In handen van den Vorst: Tersi. ach ick begin te leven Door enckel keuricheyt wat nieuws ick crygen sal, Post. Een nieuwe tydingh, hoe dat jemand is tot val Gecomen, die te voor was als een Prins verheven, Theocrina. Ach! is dan mynen Prins misschien gebrocht om t' leven! Post. Neen Edele Princers: dat ick u seggen sal, Is eene nieuwicheyt vol van vremt voor-geval, Theo. Wat vremts; ey seght my eens, eer wy den brief ontsluyten, Weet ghy iet sonderlingh uyt desen brief van buyten; Ick bid u toch, verlicht al myn beswaerenis, Post. Niet als dat Amurath van daegh gevangen is: Tersi. Is Amurath in 't net? Post. geboeyt aen voet en handen; Theocrina. Myn hert begint gelyck een vuur tot wraak te branden ... Godt lof, soo sit hy vast ... ey Vader leest den brief, Op dat ick hooren mach hoe dat gaet met myn lief Den Prins myn Bruydegom ... Tersides leest stil den brief met ontsteltenis des herten. Theocrin. .. Heer Vader staet verslaegen Het sweet dat breckt hem uyt in syn veroude dagen Van vreese soo ick merck ... seght isser iet dat my Da[e]r in vervelen can? Tersi. ten minsten niet: Theo. bely De waerheyt toch, Tersi. dat ick u segh is waer: Theo. k' sal sterven Soo daer jet schuylt dat sy om d'eer niet schryven derven Tot nadeel van ons Huys oft myne groote schandt, Tersides. Gy mooght den selven brief vry nemen by de handt En lesen naer den sin, dan sult gy t' schrift gelooven, Theo. K'en can, ick ben te swack door vrees die my sal rooven De crachten van natuer, soo daer niet in en staet Dat mynen Bruygom leeft: Tersi. den brief en is niet quaet ... Gelooft gy my noch niet, soo moght g'hem selver lesen: Hy melt van Doode, maer niet van Theodorick. Theo. t'can wesen

Tersides. Hoort dan den inhoud aen, dat sonder vrees oft schrick. Hy leest den brief met luyder stem