Jesus Crucis pondere gravatus tamquam Ovis ad occisionem ductus & tandem prohis crucifixus.
DAt eenen sondaer (die te aerts ghesint is) sloegh Sijn ooghen op het Cruys, dat Godt voor ons eens droegh Om aen te sterven, sou in 't hert meer medelijden Ghevolen als ghenucht, om op den tour te rijden Ghelijck hy dickwils doet, op dat soo sijnen staet Bekent sou worden vanden mensch, die hem op straet Sien sitten inde koets, en meest om te ontmoeten Lichtveerdich vrouwen volck, en die alsoo te groeten Oft aen te locken tot gherief van sijnen lust, Soo wort al menighmael den heeten brant gheblust Van eenen quaeden wil, alsmen ghelegentheden Daer toe gaet soecken, en licht vindt tot sulcken reden Ick swijgh daer van, want t'stinckt, en strijdt oock tegen d'eer Der kuysheydt, wacht u dan van sulcken schorfte seer Dat lijf en siel besmet: t' waer beter eens te peysen Op t'bloet-spoor van het Cruys, daer Godt soo vele reysen
Soet is myn iock ende licht mynen last
(Als hy het droegh) med' viel toen hy quam op Calvaer En vergeselschapt werdt van een ontelbaer schaer Der Jodse volckeren, waer in dat geen medooghen Oft medelijden stack, als een om af te drooghen Sijn sweet ghemenght met bloet, te weten Vronica En ander Vroukens vol van droefheyt die daer na Beclaeghde dit ghewelt en vree barbaersche wercken In dees verbeltenis ghenoeghsaem aen te mercken Soo als het is gheschiet: niet ghelijck op den toer Der wellustighe gaet, die van menighe hoer Soo worden naer ghespeurt, oft om hun te verteghen En tot onreynicheydt de selve te beweghen Daerom te dencken wat voor toer het is gheweest Als Godt soo droegh sijn Cruys ghedurich aen bevreest (Naer menschelijck natuer) voor t'sterven en om reden Dat veele menschen oock voor 't geen hy heeft gheleden Geen voordeel oft profijt en souden hebben, dat Was d'oorsaeck van sijn leet hy die gheschapen hadt Dat hy nochtans voor hun soo geren wilde sterven Op dat sy souden door sijn doodt het leven erven Van d'eeuwich Hemels vreught verloren door de sond Van Adams appel-beet daer hy den smaeck in vond Van s'menschen qualijckvaert, ghenesen door het draghen Van t'Cruys en Christus doodt, die weghnemt al de plaghen Die honghen over t'hooft van Adams kindere, door Sijn ongehoorsaemheydt, en nu gheraeckt op t' spoor Van hop' der saligheydt, dat ons doet vast betrouwen Besonden als wy Godts gheboden onderhouwen Die hy ons heeft ghestelt: en vreest dan niet ô mensch Want ons gheschieden sal naer ons gheloof en wensch. Daer niet aen falen sal alsmen maer can volherden In een goet leven om Dienaer van Godt te werden Met altijdt wel te doen daer is t' Gheloof aen vast Van wel te varen als men sich van sond' ontlast.
Fulget Crucis mysterium
DE kennis van het Cruys wert in ons siel ghebracht Ghelijck een Ster die schijnt in 't midden vanden nacht Als Christus stief aen t'Cruys sijn ooghen heeft ghesloten En door den lanci steeck het leste bloedt vergoten Voort t' menschelijck gheslacht soo wort dan wel gheseyt In 't Cruys verholen leyt t' licht van ons salicheyt Om dat de waerheyt is, want had Godt niet ghecomen Op t'woordt des Vaders, en de menscheyt aengenomen Tot ons verlossingh uyt den kercker vande doodt Daer wy in saten sonder hop, wy hadden noodt Het eeuwigh licht ghesien, noch het gheluck ghenoten Als nu door het gheloof, den Hemel was ghesloten En door Godts doodt weerom tot ons behoudenis Geopent op het Cruysk dat 's seker en ghewis, En daerom ist tot onse salicheydt dan reden Dat in ons herten staet Godts lijden als ghesneden, Te segghen vast ghedruckt: om altijdt daer op wel Te peysen dach en nacht, hoe grouwsaem, wreet, en fel Hy wert gegesselt en ghecroont, aen 't Cruys gheslaghen En stirf alsoo, om dat den sondaer leven sou Soo als hy doen sal, want hy sterft met goet berou Van sonden, als t'moet sijn, oft eeuwigh gaet verloren T' gen' te beweenen waer, en beter noyt gheboren Alsoo te sterven daer wel op te letten staet Voor die soo werelts sijn, en inden overdaet Van wellust, sittende aen tafel hun verblijden In d'ongheregeltheyt van leven, en op't lijden Van Godt, die hongh aen t'Cruys, niet eens ghelijck betaemt, En peysen, maer noch even vuyl en onbeschaemt Volherden in hun quaet, als sy in d'armen rusten Vande lichtveerdighe waer med' dat sy hun lusten Ghewoon te blussen sijn, onwetende wat straf Sal volghen aen de siel, als t' lichaem leyt in't graf.
Den troon Christi ende des werelts
IESVS Clavis in Cruce confixus & sic pro nobis mortuus, & sepultus.
Het alderswaerste Cruys van druck en medelijden Maria heeft gevoelt, en droegh dat in haer hert Als haren Sone (die den wegh is van t'verblijden Riep tot sijn Vader als hy stirf vol pijn en smert In uwe handen ick den geest beveel, dats t'leven Aen die t'gelooven door sijn doodt ons weer gegeven
In Cruycen van verdriet, druck lijden en swaer plaghen Ons overcomende, t'gheluck verborghen leyt Alsmen die willich, en ter liefde Godts can draghen Noot claghende daer van: dat is de saligheyt Naer Christus leeringh, die daer in is voorgegaen En droegh voor ons het Cruys, wel wetende, dat aen Sijn doodt ons leven hongh om vande doodt t'ontslaen.
IESV de Cruce depositus, & in sindone munda involutus, qnem Mater sic aspexit ex puro Amore, non sine dolore qui postea resurrexit.
DAt jemand' de Fonteyn der pekel soute tranen (Die 't heyligh Aenschijn van Godts Moeder soo door banen Oft waer een loopende Rivier) uyt liefd' aensach En hoorden, om de doodt van haeren Soon t'beclach Geween en droef gesucht, hy sou om sulcken lijden De bitterheyt van druck, sijn selven niet verblijden Verlievende daer op, maer eer in sijn getraen Van medelijden oock verdrincken, en vergaen: Te meer, om dat hy sach den Heer (van grooter weerde Als al dat wesen heeft, naeckt liggen op de aerde En van t'Cruys afgedaen: jae sou dan naer de macht Van sijn Almoghentheyt (soo schoon, en hoogh geacht Daer voor een Pavilioen van t'fijnste gouden laken Vol Peerlen, en gesteent op t'schoonst gereet doen maken, En op een swanen dons daer onder t'lichaem doodt Met overvloedich licht oock laten sien, soo groot Hy dan te achten is, want sonder hem geen leven In ons gevonden wort, dat hy ons heeft gegeven Toen wy ontfanghen sijn: wie sou hem dan altijt Niet eeren: wiens naem, eeuwich gebenedijt En oock geloft moet sijn, om al sijn wonder wercken Gans onbegrijpelijck, genoeghsaem te bemercken Maer boven ons verstandt, om die wel te verstaen Want d'onbegrijplijckheyt gaet sijne Godtheyt aen O dwase menschen, die soo scherp, en al te vinnich Die ondersoecken wilt, jae hoe wijs, en diep sinnich Ghy sijt in u verstandt, sulck ondersoeck valt mis, Gelooft dat Godt u leert, en laet hem die hy is, En leert d'ontwetende dat nut is om te weten Vervolghens Godts gebodt, maer wil u noyt vermeten Te wederleggen dat ons de heylighe Kerck Scherp onderhouden doet, dat is het beste werck, In plaetse dat ghy comt met uwe nieuw gesintheyt Om aen d'onnoosele te leeren, t'is maer blintheyt Die hun in twijfelingh can brenghen, want daer in Steckt groote swarigheyt om uwen nieuwen sin: Deughtsaem Godtvruchtigheyt bestaet in goed' gebeden En inde vreese Godts te hebben: dats de reden Waer op men letten moet in't schouwen van het quaet Der sonden, en in't onderhouden van den staet. Der Godts geboden, en in't Rooms geloof te sterven Waer door den mensch de hop' crijght van Godts rijck te erven Als hy maer wel en sterft, verfoyt des werelts pracht En denckt op t'lijden van den Heer, en sijne macht. Hoe hy ons straffen can, gram sijnde en verbolghen Op Sondaers, die hem niet in't lijden naer en volghen Soo als de menschen die soo prachtich wulps, en trots In hunnen hoogh moet sijn, en herter als een rots Van herten, om den armen mensch, die sy voor ooghen Sien lijden groot gebreck, te helpen, geen medooghen Daer in te vinden is ... en t'arghste noch van al Dat niemand' van dat volck d'arme betrouwen sal Uyt enckel gierigheyt, gelijck als wert begraven Den Heer naeckt ende bloot in't graf, daer wy maer slaven
Door Deught en Stantvasticheyt
By te gelijcken sijn, jae minder als een sier Van t'cleynste aerde stof, waer voor den Heer soo dier Ons welvaert heeft gecocht, en wilde voor ons lijden Om als wy wenschen, onse sielen te verblijden Naer een wel sterven in den lesten oogenblick Daer d'eeuwigheyt aen hanght, dat sonder vrees en schrick Maer niet gelijck die rijck sijn, en met swerelts saken Hun meer becommeren, en hoe sy t'sullen maken Inde verdeylingh van hun goet en pompery Vande begraeffenis vol ydel sotterny Tot hun groot siel verlies, en niet eens op hun sonden Te dencken, daer sy plichtigh in worden bevonden, O sotte ydelheyt voor die sijn wel bekent Te moeten sterven, dat hun siel soo wert geschent En sorgheloos gebrocht tot t'eeuwigh vuur der hellen Dat d'onbedachtheyt doet, en al te slecht bestellen Van de gelegentheyt, rakende hun gewis Conscientie geseyt, die swert becrosen is Van d'onrechtveerdigheyt daer 't goedt door is vercreghen Dat's achterlaten, en het quaet daer van versweghen Daer t'med' gewonnen is .. ô wert vervloeckte schandt Voor die daer in soo sterft, vreesende geenen brandt Die sulcken sonden straft voor eeuwigh sonder ende Naer t'oordeel van den Heer, wie sou dan d'arm ellende Des pijn niet vreesen, daer sulck een straf van comt En datmen om een doodelijcke sond' verdoemt. Die qualijck heeft geleeft verlanght dan naer geen gaven Van rijckdom gelt en goedt, want alsmen wort begraven Ghy die verlaten moet, men steckt u naeckt in d'aert Wee die in't leven onrechtveerdigh goedt vergaert Uyt enckel gierigheyt, hy sal 't te laet beclaghen Alsmen hem sterven siet eer t'lichaem wort gedragen Naer t'graf dus let hier op, peyst op u saligheydt Maer op gheen Weirelts goet als ghy van 't leven scheydt Als ghy segh ick noch eens een Testament wilt maken Ghevoelende dat u de doodt begint te naken, Wilt, en begeert daer by: datmen eerst en voor al Voor het begraven aen den armen gheven sal Een groote somme gelt, en oock daer voor doen bouwen Godts-huysen, om daer door op hop' en vast betrouwen Te crijghen t'Hemelrijck .. O neen ten gaet soo niet Met eenen Rijcken, die de doodt voor ooghen siet Die in sijn leven was soo gierich in het sparen En al te vreck om veel rijckdommen te vergaren, Dat hy den arremen verstiet, en noyt iet gaf, Maer siende, dat hy nu moet sterven, en in 't graf Daermen niet med' en draeght als deughden en goed' wercken Voor d'arremen ghedaen, t'gen'weert is te bemercken Sou dan wel sijn bereet: om uyt den overvloet Van sijnen rijckdom in te coopen t'eeuwigh goet. En daerom geeft ons Heer te kennen aen de menschen Die hem beminnen en het eeuwigh leven wenschen Dat hy soo veel verdient, die aen den armen geeft Naer sijn cleyn macht een duyt als eenen rijcken heeft Gegheven hondert pont want con hy langher leven Als hy moet sterven, sou geen duyt aen d'arme geven Maer hondert Croonen wel om naer de Hofse pracht Te proncken inde baer, min als den roock gheacht Om sulcken ydel waen: t'is beter wel te sterven Met een gherust ghemoet, het werelts pracht te derven En peysende waer in de suyveringh bestaet Van een besmeurde ziel belast met sondich quaet Om die door een oprecht berouw weer schoon te maken Eer datmen sterft, om in Godts grati soo te raken Diemen verloren heeft: gheluckigh die soo scheydt Uyt dit droef tranen dal door Godts bermhertigheydt. Daer m'op betrouwen mach, maer op sulcken betrouwen Noyt sondighen, dus dient ons t'sondighen te schouwen, Wilt men versekert sijn van t'leven, dat ons noodt Ontbreken sal, wanneer men sterft een goede doodt.
Cookies on Poetry Cove