Bl. 226.
Het communisme onzer dagen. Deze lierzang - uitgesproken in de laatste openbare zitting, welke door de tweede klasse van het voormalig Koninklijk Nederlandsch Instituut ten jare 1850 werd gehouden - is zijn oorsprong verschuldigd aan dezelfde gebeurtenissen en omstandigheden, welke den dichter Da Costa, schier gelijktijdig, zijn gedicht De chaos en het licht deden vervaardigen; toen namelijk de uitslag der verkiezingen te Parijs, in den aanvang van dat jaar, de verschrikte hoofdstad en half Frankrijk als sidderend deden terugdeinzen voor de ontzettende gevaren, welke de geheele maatschappij, vanwege het veldwinnen der socialistische en communistische denkbeelden, bedreigden. - Twee wapenen kwamen mij voor, met het beste en zekerste vruchtgevolg tegen het Communisme aangewend te kunnen worden: het eene is de scherpe geesel der satire, wanneer deze door eene forsche en welbestuurde hand, welke klemmende slagen geeft, wordt gevoerd; het andere is - de ontzettende gevolgen en heillooze uitwerkselen, waartoe deze denkbeelden en beginselen, als met ijzeren noodzakelijkheid, leiden, tot het uiterste punt te vervolgen, tot waar, zoowel het gezond verstand, als het zedelijk gevoel des menschen, als wakker geschrikt, daartegen in opstand geraakt, en ze met verontwaardiging terugstoot. De geesel der satire is slecht aan mijne handen toevertrouwd; de aanwending van het laatste wapen is daarom in dit gedicht voornamelijk door mij beoogd en beproefd geworden.
Bl. 228. En Godverloochnend als Proudhon!
Wie mocht betwijfelen, of Proudhon - schoon hij zich tegen het Communisme heeft verklaard - het werkelijk in de hand heeft gewerkt, en zulk een gestreng oordeel, als hier is uitgesproken, ten volle heeft verdiend, raadplege het hoogst-voortreffelijke werk van M.A. Sudre: Histoire du Communisme, dat dubbel waardig was te Parijs met den grooten gouden eereprijs te worden bekroond, en dat ik ook thans in veler handen zou wenschen.
Bl. 229. ‘Uw eigendom is roof!’ - ‘La propriété c'est le vol!’
Proudhon.
Bl. 231. Schim van Napoleon! Blijft ge om uw tombe dwalen! Zoekt gij den stoel terug, die eens uw zetel was?
Ik behoef er nauwelijks op te wijzen, dat dit couplet door mij lang vóór den Coup d'état van 2 December en de geboorte van het tweede Keizerrijk is vervaardigd. De opvolgende gebeurtenissen hebben den inhoud daarvan op eene treffende wijze bevestigd, en een sprekend voorbeeld opgeleverd, hoe Anarchie tot-Despotisme geleidt.
Meer dan twintig jaren zijn er verloopen, sinds ik dezen Lierzang heb voorgedragen. Het daarin bezongen onderwerp zal nog wel niet beschouwd kunnen worden met den tijd verouderd te zijn. Veel meer mag het thans, nog meer dan toen, eene vernieuwde en verhoogde belangstelling vragen. De gruwelen, waarvan Parijs het schouwtooneel is geweest, en de dreigende houding, die de Internationale in onderscheidene landen heeft aangenomen, hebben helaas! genoeg gestaafd, hoe de schildering, die ik van het Communisme en de gevolgen, waartoe het uit zijn aard moet leiden, heb gegeven, geenszins te donker gekleurd of overdreven kunnen heeten.
Cookies on Poetry Cove