Renout van Montalbaen

Fragment IV

Ende bederve u, ende sent Amant! Mettien heeft Ogier vernomen, Dat hi te Roelant es comen. Te scerne sprac hi ende seide: ‘Roelant, u groete behagelhede Dede Renout wel groten scamp Alhier in desen selven camp, Daer gine stacht met groeten gere Metten scarpen vanden spere, Dat hijs niet mochte versumen, Hine moeste van Beijarde tumen!’ Dit sprac Ogier, .i. degen fijn: ‘Here, [wie wonde] u ors Volentijn?’ Doe sprac Roelant, .i. grave fier: ‘Swich, verwaten warstu, Ogier. Du mochtes mi so vele spreken, Op di salic den lachter wreken, Die mi Renout, die wigant, Heeft ghedaen altehant.’ Doe sprac Ogier, die heelt lofsam: ‘Grave Roelant, nu sidi gram, Mi wondert sere, bi allen saken, Hoe Renout Roelande dorste ghenaken. Alse geve mi God pardoen! Hadde Roelant geweest in Vaucoloen, Het levede noch menich fransoijs.’ Doe balch hem Roelant opten Dannoijs. Doe kerdem die heren sekerlike Alle gadre in Vrankrike, Dat doet ons dat liet verstaen, Ende [Renout] voer te Montalbaen Weder tote sinen rike. Doe ontfinckene houscheleke Vrouwe Clarisse ende haer vader Ende sine vriende al gader. Hier latic van Renoude bliven, Ende willu van Roelande scriven, Hoe hi gherede sine vaert [Ende reet te sente Jacop waert.] [B]innen dien voer Malegijs, Ende Ritsaert, .i. riddre wijs, Te Bordele in dat [foreest], [Daer] hi der herte wiste meest, [E]nde voeren spelen ende [jaghen], [W]ant sijs [herde dicke plaghen], [A]lse Roelant [donverveerde] Van sente Jac[oppe wederkeerde,] [D]o ghemotti [in dat wout] Ritsaert, sinen neve [stout], Haymijn van Dordoene kint Daer hi jagede met ghenint Op .i. groet ors van spronge, Ende hadde te dien selven stonden .I. ever gheporret, aldaer hi lach. Als dat die grave Roelant sach, Dat Ritsaert, die riddre stout, Ollene iagede in dat wout Malegijs sach hi niet, Ende Ritsaert, dat coene diet, Ne wiste niet, dattene Roelant sach Nu moghedi horen, wes hi plach! Die coene entie starke Roelant Noepte sijn ors te hant HasteUke met snelre vaert, Ende ghemoete saen Ritsaert. Bi den togle hine aneprant. Doe sprac te hem die grave Roelant: ‘Entrouwen, Ritsaert! ghi moet met mi In Vrankrike vor den coninc vri.’ Doe antworde Ritsaert te hant: ‘Entrouwen, in sal niet, Roelant, Wat so mi daer na ghesciet, Vor Kaerle sone comic niet, Want haddi mi, so waric doet, Bi den here, die mi gheboet!’ Doe trac Ritsaert, .i. heelt stout Sine scerpe swert met gewout, Ende Roelant, dat wet wale, Trac van der side Durendale. Dus sullen hem die wigande Recht onderslaen alse viande, Ende vochten .i. lange pose. Deen dede den andren groete nose. Doe sprac Roelant harde saen: ‘Wildi u noch geven gevaen, So voeric u hastelike [Vor] Kaerle, den coninc van Vrankrike. Gine moget u verweren niet, Wat so u daerna ghesciet. Ne wildi u niet opgeven, So salic u hier nemen dleven.’ Alse Ritsaert dat ghesach, Dat hi hem niet verweren mach, Sprac hi: ‘soete neve Roelant! Gaerne gevic mi op te hant, [In dien dat gi] mi in Vrankrike [Op u gelede] voert sekerlike.’ Doe sprac Roelant .i. riddre fier: ‘Op [mijn ghelede] nemic u hier.’ Aldus voer die grave Ritsaert Met Roelande te Vrankrike waert. Dese redene ende dese wort Heeft Malegijs wel ghehort Ende liep so sere, tes hi vernam, Dat hi te Montalbaen quam In Renouts vaeste casteel: Daer vant hi siere man .i. deel. Malegijs sprac te Renoude saen: ‘Hier nes nu geen langer staen, Want, bi den goeden sente Bernaerde, Roelant heeft gevaen Ritsaerde, Ende voerdene wouch siere straten.’ Renout sprac: ‘hi salne hier laten.’ Doe macti .i. groet ghescal. Ende riep ten wapene overal. Doe gingen hem die heelde stout Olle wapenen met ghewout. Ghewapent sijn si metter vaert Bede Renout ende Adelaert. Men sadelde Beijarde saen, Ende Renout, die heelt wel gedaen, Spranc al te hant int gereide, Sonder enege langer beide Slouch hi met sporen den goeden wrene: ‘Nu volget mi algemene!’ Na Roelant reet hi sere, So lange reet die coene here, Dat hij versach Roelant, den grave. .I. grote mile was hiere ave, Toen heeftene verreden Renout, Ende sprac: ‘Roelant, degen stout, Edele grave, riddre fier, Dese proije laeti hier!’ Roelant antworde mettien: ‘Renout, danne sal niet gescien.’ Doe riep Renout metter vaert: ‘Ghi liechter omme, quaet bastaert! Ghi sult mi minen broeder geven, Of gi sult hier laten dleven.’ ‘Ja’, sprac die grave Roelant, ‘Ne hebbic Durendale in min hant, Daer ic mede slouch Ferugute Voer Nazers in den crite.’ Mettien hief Renout sijn swaert. Daertusschen so spranc Adelaert: ‘Renout, dat u God verde van scanden! Laet staen u striden jegen Roelande. Wi sijn al te na neven, Hi sal ons wel Ritsaert geven.’ Roelant antworde: ‘wats ghesciet, Adelaert, bi Gode! inne sal niet; Ritsaert, die heelt wel ghedaen, Moet emmer voor den coninc gaen. Ic hebt bi sente Denise gesworen’, Sprac die grave utevercoren, ‘Wat so mi daer na ghesciet, Mine eet ne brekic niet’, Sprac Roelant, die grave, saen, ‘Kaerle sal ickene geven gevaen. Maer in latene niet ontliven, Inne salre eer doet omme bliven.’ Doe sprac Ritsaert ende seide: ‘Laet mi varen op Roelants geleide.’ Renout antworde: ‘wats ghesciet, Ritsaert, gine vaerter niet.’ Roelant antworde geret: ‘Hi sal, eest u lief of leet.’ Doe sprac Renout, een heelt fier: ‘Gi sult liegen, vul poutenier.’ Dat swert trac hi uten scoe, Ende wilde Roelant met nide toe. Ende Roelant, dat weet wale, Trac van der side Durendale. lc wane, dat manlic andren daer Verslegen hadde overwaer, Newaer Malegijs ende Adelaert, Die coene was ende onvervaert, ‘Laet staen’, seiti, ‘Renout, Edel grave van Merwout! lc wille wel, dat Ritsaert Vare te Vrankrike waert Met Roelant, onsen neve, In dien dat hine niet begeve. Ende hine dan neme op sijn gelede.’ Doe sprac Renout, ende seide: ‘Laten wi Ritsaert nu Varen in Vrankrike, dat seggic u, Alse geve mi God pardoen! Die coninc salne hangen doen.’ Doe antworde Roelant: ‘Hine sal niet, bi sente Amant! Wat sake mi daerna ghesciet, Menne sal Ritsaert hangen niet.’ ‘Danne salet oec, sprac Malegijs, Ic sal vor Roelant [sijn] te Parijs.’ Doe sprac Renout, die wigant: ‘Nu voertene op u gelede, Roelant, Stillekine’, sprac Renout, die wise: ‘Ic bevele u Gode van paradise. Ende Malagijs, minen oem, Dat hi mins broeder neme goem.’