Renout van Montalbaen

Fragment VI

Hi hads in sine herte toren Dat hi Florbergen hadde verloren. Doe wranc sine hande Renout, die here, Ende mesliet hem lierde sere. Mettien es Aymerijn toe gestaen, Sine ogen liet hi omme gaen, Ende sach sinen lieven vader Sine hande vringen alle gader. Doe wart ontsteken die wigant, Ende met torene begrepen te hant Van onneren ende van scanden Dat swert hief hi met beden handen, Daer hi vor Galeramme stoet Tornech ende [in] evelen moet Ende slouch of den heelt milde Den slinkren arem metten scilde. Doe sprac Aymerijn met genint: ‘Willu noch lien, puten kijnt?’ Doe antworde Galeran: ‘Nenic, here, bi sentc Jan!’ Mettien heefti tswert verheven, Ende na Aymerijn geslegen, Ende slouch af den ionchere .V.c mailen ende mere, Ende slouch den ionchere goet .I. wonde in sinen voet. Doe spranc Aymerijn achterwart, Met hasten hief hi sijn scerpe swert, Ende slouch Galeranne doe Recht toten scoudren toe, Dat hi doet viel vor sine voete, Ende heeft hem gemacht boete. Doe sprac Kaerl met genint: ‘Gebenedijt si sulc kint, Die dus gedane slage slet!’ Doe viel Renout wel geret Op die erde, ende dancte sere Van der ere onsen here, Die hi hem nu hadde gedaen In den camp al sonder waen. Doe dede Kaerl, die wigant, Galeranne hangen te hant, Ende die verradren dedi nu Olle van sinen rade, segic u, So dat van hare geslachte No bi dage no bi nachte Here ne geen gewaerlike Te rade ginc in Vrankrike Nembermeer, warlike dinc, Met ne genen coninc, No nemberme ne soude hier na, Dat willic dat mallic versta. Dus sal Aymerijn in eeren Tote Parijs wederkeren. Kaerl betrendem sinen leen, Ende gaf hem borge ende steen. Aldus so bleef d[ie ion]chere Metten coninc vorwaert mere. Nu willic u mak[en c]ont, Wat Renout dede in corter stont. Hi warp of sijn scarlaken, Sciere cleder dedi maken, Ende sal hem doen in groeter pine, Ende ginc wech al stillekine. Des selfs nachs ginc hi danen, Bi den sterren ende bi der manen, Verre wouch in .i. vremt lant, Daert hem was wel ombecant. Doe diende daer die heelt fier, Renout, gelijc .i. bovier. Daer wan hi broet, die grave stout, An wege te makene drouch hi hout, So dedi mortele ende stene, Ende diende den lieden algemene. Dos wan hi des hi levede daer, Dat hem sur wert ende swaer, Want hi wilde dor gene noet El niet eten dan gerstijn broet, Ende dranc daer fonteine, die hi vant In dat onbekende lant. Aldus lede Renout, die wise, Sin lijf dor Gode van paradise. Dit herde Renout alse lange, Dat het quam te jaregange. Doe horde Renout die niemare, Dat .i. kerke begonnen ware Tote Colne op den Rijn [der] stat, Overwaer segic u dat, Ende dat men daer ontbode te waren Temmermaanen ende metsenaren, Ende alle, die gelt wilden winnen, Dat si te Colene quamen binnen. Renout gerede sine vart Ende mactem te Colne wart Ende alsi binder stat quam, Vragdi om den mester [temmer]man, Die die kerke maken dede. Die piners leidene ter stede, Daer sine saen hadden vonden. Doe vragdem in corten stonden Renout, die stoute entie milde, Of hi .i. cnape huren wilde. Die mester wert blide al te hant, Dat hi al sulken cnape vant, Want hi maercte sine lede Ende sine groete manlichede, Hi dochtem starc [ende] groet, Bi den here, die mi geboet, Ende dochtem, dat hi [soude] mogen Wel groete pine dogen. Doe begon die mester houde Te vragene den heelt Renoude, Wat hi elx dages hebben woude. Doe sprac die grave van Merewoude: ‘Here, ic wille, waerlike dinc, Elx dages .i. penninc.’ Doe sprac die man ten heelt geer: ‘Ic wane, gi sult verdienen meer, Wildi sijn dapper ende snel, Ende u bedarve doen wel, Ic sal u .iiij. d. geven Elx dages, sem mijn leven!’ Renout antworde: ‘wats gesciet, Here, inne wille so vele niet.’ Doe waende die mester openbare, Dat hi uten sinne ware, Ende sprac: ‘ic salne u gaerne geven.’ ‘.I. penninc, semmin leven, Dien willic nemen, wete God, Ende niet mer, sonder spot.’ ‘So comt dan werken morgen vroe.’ ‘Here’, seiti, ‘ic doe.’ Doe sprac die mester: ‘vrient, Nu doet, dat gine verdient.’ Hi antworde: ‘ic sal, here.’ Doe ginc Renout pinen sere, Bi den here van Nazarene, Hi drouch sulke steen allene, Die si .v., wats gesciet, Ne consten gedragen niet. Dus diende daer die rike man, Dat hi maer .i. d. ne wan Elx dages .i. half jar, Dat segic u al overwaer. Sere pinde die grave rene, Ende wrochte werx mere allene, Dat segic sonder sparen, Dan enege man, die daer waren. Nochtan namen si mere dan hi Te lone, des getrouwet mi. Als sine gesellen gingen eten, So wildi sijns niet vergeten, Hine ginc dragen groete stene. Dit herdi lange wile allene. Als sine gesellen gingen slapen, Ginc hi vaste mortel maken, Des hadden sine gesellen nijt. Elx dages at hi tere tijt .I. gerstijn broet ende niet el, Borre dranc hi, dat wet wel. Alle nachte lach hi daer Op die stene groet ende swaer. Aldus daen leven ledde hi Altenen, des gelovet mi, Na dien dat ict gescreven sach. Er iemen verkende den dach, Was hi ember opgestaen. Ende hadde werx me gedaen Dan daer enich wrachte No bi dage, no bi nachte. Des was die mester harde vroe, Dat hi hem comen was alsoe. Doe vragdi hem openbare Hoe hi hiet ende wie hi ware. Des ne wilde Renout niet Seggen, wat so hem gesciet Doe micten si om .i. name, Die hem soude sijn bequame. Doe sprac die mester: ‘bi sente Jan, Hetwine sente Peters man.’ Aldus bleef Renout den name, Waest hem lief of bequame, Soe moestem bliven al sijn leven Dat hem God hadde gegeven. Die piners hadden groten toren, Dat hem Renout so dede te voren, Dat hi dat werc allene dede. Die mesters bolgen ember mede, Die mesters scolden haren cnapen, Dus lefden si met ongemake. Die cnapen slougen .i. raet, Die hem was [in] dende quaet, Hoe dat sine souden ontliven, Ende selven in ere bliven. Doe sprac van den cnapen .i.: ‘Wi sullen heffen .i. steen Boven an den hogen mure, Dat sal hem worden alte sure; Alsi comt met sinen laste, [Sullen wine nederwerpen vaste,] Op sinen hals so sal hi vallen.