Historie. ISt dat de siel meer is daer sy lieft, als daer sy leeft, soo was de Siel van Maria meer in Christus, als in haer eyghen selven; waer wt volghen moest dat de baeren van droefheydt seer hooch in het hert vande gebenedijde Moeder moesten sijn opgheresen. O quam tristis & afflicta. &c. Och wat droefheydt, en wat smert Had die Moeder, in haer hert, Als sy sach op haeren schoot Iesum voor haer ooghen doodt?
Soo datmen hier wel sou moghen ghebruycken den aerdighen vondt van dien schilder die op eenen doeck afghetrocken hadde het Sacrificie daer Iphigenia levendich moest opgheoffert worden, al de vrienden, die by den autaer stonden, had hy gheschildert met verscheyde teeckenen van uytwendighe droefheyt: den eenen weenden, den anderen vrongh sijn handen, den derden sloech op sijne vorst, eenen vierden trock sijn haer, eenen vijfden besweeck van rouw hertigheydt, maer als hy de droefheydt in de Ouders sou wt-beelden, schilderden hy een vloers over het aensicht hanghende, willende hier door beduyden dat gheen pinceel, geen verwen, geen schilderkonst de droefheydt der ouderen machtich was om te vertoonen. O droeve, droeve, droeve, alderbedroefste Moeder, niemant en kan uwe smerten naer den eysch wtbeelden, niemant en kent uwen grondeloosen druck, als de geene die de lijdt, en den ghenen daer hy om wordt gheleden. Den hondersten man mach hem beklaegen, de Godtvruchtighe Ghemeente mach slaen op hunne borsten, Ioannes mach suchten, Magdalena mach weenen, maer uwe droefheydt o Moeder en kan noch met pinceel gheschildert, noch met penne beschreven, noch met
woorden wtghesproken, noch met verstandt begrepen worden. Doch mits ick hier handel vande doot vanden eenighen Soon van Maria, laet ons hare droefheydt uyt een ander onverwacht lijck gaen be-krachtighen. Ladislaus Coninck van Hongarijen ende Bemen had een overtreffelijck Ambassade toe-gherust naer Carolus ConinckAlex. Faya. c.6. van Vranckrijck, ende dat om te haelen sijn dochter die met den Prince sijnen Soon onder-trouw ghedaen hadde. Het opper-hooft van dese Ambassade was Vdabricus Bischop van Passauw, aen den welcken, op dat dese Ambassade treffelijcker, en aensienlijcker sou wesen, voor gheselschap toe-ghevoeght wierden uyt het puyck van den Hongherschen Edeldom twee hondert mannen, van gelijcken twee hondert van Bemen, en twee hondert uyt Oostenrijck, altemael uyt-gelesen mannen sy waeren soo rijckelijck ghekleedt, en soo costelijck toe-gherust, dat een yghelijck van hun eenen machtighen Coninck scheen te wesen. Tot dese ses-hondert vervoeghden den Bischop noch hondert van sijne onder-daene Edelmannen, soo datter nu seven hondert koppen in getal waeren vol goet, moet, en edel bloet. Iae op datter in dese Ambassade niet en soude vereyscht worden, sijnder by-ghevoeght vier hon-
dert vande schoonste edelste, ende staetelijckste Ioffrauwen. Alle de koets-waegens bloncken door het gout daer sy rondts om mede beset waeren, behalven datse van binnen doorsaeydt waeren met kostelijcke ghesteenten. En boven dit altemael voerden sy met hun overvloedicheydt soo van giften, als rijcke kleederen. om die aen het Hof van Vranckrijck te ver-eeren. Dese prachtighe Ambassade was gheluckelijck tot binnen Parijs ghekomen, ende den dach vande solemnele audientie was verschenen, en soose nu ghereet stonden om in den Coninxs teghenwoordicheydt gheleydt te worden, soo komter eenen post inghetreden met tydinghe dat den Ionghen Prins ende Bruydegom deser werelt ghepasseert was. Welcke onverwachte boodtschap den Coninck met sulck een droefheydt is om het hert gheslaeghen, dat hy de Ghesanten niet een woordt en heeft konnen spreken, ende sijn allegaeder met groote droefheydt wt Parijs vertrocken. Des Coninxs droefheydt mocht groot wesen des toekomende Bruyts noch grooter. Maer die vande eyghen ouders d'aldergrootste. Want die saeghen voor hunne ooghen ligghen het droevich lijck, die saeghen hoe die aenghenaeme roose op korten tijdt verflenst was. die saeghen hunne eenighe vreucht ghelijck als
eenen ydelen droom verdwenen. Doch alle dese droefheydt vergheleken by die vande Moeder Godts Maria als een druppeltjen ter opsicht van overvloeyende rivieren. By wie o H. Maeghet by wie sal ick u dan in desen Noodt Godts vergelijcken? Ick weet wel dat als Carolus den VIII. overleden was, en het lichaem gheschoncken wierde, ende dat den Herault naer ghewoonte drymael riep: Le Roy est mort, le Roy est mort, le Roy est mort. Den Coninck is doodt, den Coninck is doodt, den Coninck is doodt. Ick weet wel segh ick datse droeve stemme de herten der omstaenders soo heeft doorsneden datter op staende voet twee vande Hovelinghen denP. d Oult. fol. 528. Wijnschencker en eenen Hertsier by het graf sijn doodt ghevallen. Voorwaer eenen grooten rouw, maer al evenwel en kan hy die van u sweirt niet bereycken. V droefheydt is sonder ghetal, u droefheydt is sonder maet, u droefheydt is sonder grondt, u droefheydt is sonder troost, sonder verlichtinghe, sonder verminderinghe, u ghemoet wort verduystert. het schudt en beeft, het wordt ghescheurt meer als Son, of Maen, meer als locht, en aerde, meer als eenighe beroerde elementen. Waer is nu den H. Gregorius Nyssenus die nimmermeer met een droogh aensicht en kost gaen voorby de schilderije daer de Offerante
van Abraham, en Isaac in verbeeldt wierde? soo diep sneede hem in het hert het opgheheven sweirt vanden Vader, soo seer ghevoelden hy in sijn ghemoet d'onnooselheydt vanden Soon die onder het swiert sijnen hals hadde gheboghen, over een gheveynst lijck stortede hy waerachtighe traenen. Maer wat heeft dese schilderije ten opsichte van t'ghene dat ghy o alderbedrucktste Moeder hebt voor u ligghen! Ten is hier gheen ghedreyght, noch gheen gheschildert werck, het gaet hier voor goet. Ghy hebt op uwen schoot, ghy houdt tusschen uwe ermen, ghy druckt aen u hert, ghy voelt met uwe handen, ghy siet met uwe ooghen, het doodt Lichaem van uwen eenighen, dat is, van uwen alderliefsten Soone. Ghy menght onder een sijn dierbaer Bloedt met uwen bittere traenen; ghy sucht over de menichvuldicheydt sijnder Wonden; ghy verschrickt u over de botticheydt der naeghelen, ghy versterft door het sien van de scherpe doornen. Ghy sucht, ghy weent, ghy klaeght, ghy kermt, ghy wenscht: Fili mi Absolon, Absolon fili mi [quis mihi tribuat ut ego moriar, pro te, Absolon] fili mi, fili mi Absolon! O Absolon (Vaders des vredes) mijnen Soon, mijnen Soon Absolon wie sal my gheven dat ick voor u mach sterven! ten minsten dat ick met u mocht sterven, want wat doen ick hier lan-
[g]her in dit leven daer ick sie dat ghy, die sijt het [l]even, light sonder leven, en sonder u leven wat [is] mijn leven! Q quam tristis? Daerom sal ick u hier oock begroeten met [d]e woorden van uwen H. Dienaer Bonaventura: [O] aldersuyverste Maeghet, door het bitter lijden, en[d]e over groote droefheydt die u wt u hert als wt een [f]ontyn quam gespronghen, als ghy met uwe Moe[d]erlijcke ermen het doodt Lichaem van uwen ghebe[n]edijden Soon waert omhelsende; als ghy sijn godde[l]ijck aensicht saeght soo onteert door fluymen, soo bleeck [v]ande doodt, soo blaeuw vande slaeghen; wilt ons gra[t]ie verwerven op dat wy oock met een rouw hertich [l]eetwesen onse sonden, dat is, de wonden van onse sie[l]e moghen beweenen, op dat wy schydende wt dit le[v]en moghen genieten, die vriendelijcke, ende saelighe [o]mhelsinghe van uwen aldersoetsten Soone Iesus Christus onsen Heere! dit soo wesende. Toont dan hier o Siel medelijden, ende beklaeght den rouw van de ghene die onse alghemeene Moeder onder den galghenboom des Cruycen is gheworden, en ghelijckerwijs dat hae[r]en aerbeyt doen groot was, soo en mach onse danckbaerheyt niet minder wesen. Komt nu o Siel en laet ons dit Goddelijck lijck met traenen gaen vergheselschappen.
Cookies on Poetry Cove