Leerzaame zinnebeelden

Op het XXIVste zinnebeeld. Een vlytig reiziger, in 't wand'len van zyn' wegen, Gevoelde zich genegen Tot spyze, die hem voên en 't hert versterken mogt In 't vord'ren van zyn' tocht. Hy zag een open veld, daar koorenaaren groeiden, Die schoon en lustig bloeiden, Als of een groen tapyt, door wakk're hand bereid, Lag over 't land gespreid. Hier dacht hy, tot zyn' vreugd, de rechte stof te ontmoeten, Die zijne lust kon boeten, En dankte 't goed geluk, dat hem dus onverwacht Aan deezen akker bragt. Straks viel hy aan het werk, en plukte met behaagen, Zo veel zyn arm kon draagen, En zeeg op aarde neêr, om met het voedzaam graan Zyne eetlust te verzaân. Maar ach! hoe vond de man zich in zyn' hoop bedroogen! De bolster afgetoogen, Was 't binnenst van den halm, tot innig hertsverdriet, Een louter ledig niet. Hier tussen, wyl hy zich vergaapte aan 't lustig wezen, Aan 't plukken, en aan 't leezen Der aaren, had de zon haar' dag reis afgedaan, En de avondstond kwam aan. Dus bleef hy onverzaad, zyn arbeid zonder vruchten; En 't hert begon te duchten, Of hy de plaatse, daar hy gaarne weezen wou, Naar wens bereiken zou. Maar of hy zyn gemoed liet op zich zelv' verstooren, En klaagde, 't was verlooren: En voort te spoên, of dus zyn' hoop haar oogmerk won, Was 't eenig, dat hy kon.

Zo iemand, die dit leest, in 't hert mogt overleggen, Wat dit verhaal wil zeggen, Die leene zyn gehoor naar 't geen hem myn gedicht Tot onderwys bericht. De reiziger verbeeld den stand van veele mensen, Die steeds in 't herte wensen Naar 't geen den honger van hun ziel verzaaden mogt Op hunnes levens tocht. In die begeerte komt de waereld hen te vooren, Gelyk een veld met kooren, En bied hem het genot van eer, en overvloed Van weelde, schat, en goed. Die praalen met een' glimp van liefelyk vermogen, En streelen hert en oogen, Beloovende aan de ziel, in stil gemak en rust, Al wat haar' neiging lust. Zo laat zich het gemoed, door 't vleijen van de zinnen, Allengskens overwinnen, Naar maate dat het een of ander voorwerp meest Kan werken op den geest. Veroverd door den schyn, die 't hert kan verrukken, Geeft zich de mens aan 't plukken, En zaamelt 's waerelds goed, gelyk een groot gewin, Met alle krachten in. Doch alzo weining als de leêge halm genoegen, Den reizer toe kon voegen, Zo weinig vind de mens den trek van zyn gemoed Verzaad door 't aardse goed. Geene eindelooze lust kan vergen[o]eging smaaken Uit eindigende zaaken. En schynt zy eenigzins door zulk genot voldaan, 't Is idelheid en waan. Hoe hooger zich een mens in staat ziet opgeheven, Hoe hooger hy wil zweeven:

Hoe grooter haave en schat hy zich ziet toegebragt, Hoe hy naar meerder tracht. En wat toch is de vrucht, die hier uit op komt ryzen? In de oogen van de wyzen Is de eer een enk'le wind, en noodloos goed een pak Van zorg en ongemak. Of komt vernoeging uit de wellust voortgevlooten? O neen. Te min genooten, Voldoet zy niet: te veel, moet walging, smert, en pyn Haar' vrucht en einde zyn. Noch blyft des mensen hert aan 't veld der waereld kleeven, Tot dat de dag van 't leven Verloopen is, en hy elk oogenblik den nacht Der naare dood verwacht. Dan gaan zyne oogen op; maar ook in hert en wezen Bekommering en vreezen, Of de ingang van de stad, daar 't zyn' begeerte op munt, Aan hem zal zyn vergund. Doch of hy dan de lucht vervult met droevig klaagen, En, treurig, en verslaagen, Zyn heul en toevlucht neemt tot Gods barmhertigheên Door zuchten en gebeên, 't Is 't eenig middel, dat zyn herte ziet voor handen, Maar dat geen' wisse panden, Geen' vasten grond van hoop op 't alvolmaakte goed Kan geeven aan 't gemoed. Elendigen, hoe dus verbysterd in uw' zinnen, Dat ge, om een niet te winnen, Uw' jaag-tyd naar het heil, dat zonder einde staat, Zo dwaas vervliegen laat? Leert, leert by tyds den aard van 's waerelds goed bekennen, Op dat ge u moogt gewennen Haar' nooding te versmaân, en met geveste schreên Uw pad recht uit te treên.